İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/1001 K.2024/1591

Taraflar arasındaki Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali) davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkil ... ve ..., ... tarafından keşide edilen 37.500-USD, ... tarafından keşide edilen 12.500 USD ve ... tarafından keşide edilen 75.000-USD bedelli 3 adet bononun lehtarı olup bu kıymetli evraklara bağlı alacak hakkı bulunduğunu, işbu kıymetli evraklar, müvekkillerinin yetkilisi oldukları şirketin taşınması sırasında zayi olduğunu, bonolarda her ne kadar vade tarihi yazılmamış ise de Yargıtay kararlarınca bonodaki eksikliklerin sonradan tamamlanabileceği ve vade tarihi doldurulmadan kaybedilen bononun da iptalinin istenebileceğinin sabit olduğunu,

dava konusu kıymetli evrakların kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçmesini engellemek amacıyla; ... tarafından keşide edilen 37.500-USD, ... tarafından keşide edilen 12.500-USD ve ... tarafından keşide edilen 75.000-USD bedelli 3 adet bononun iptal edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "..Dava konusu senetlerin incelenmesinde TTK 776. Maddede sayılan bono vasıflarından vade, düzenleme tarihi ve düzenleme yerini içermediği TTK 777/2'de vadesi gösterilmemiş olan bononun görüldüğünde ödenmesi şart olan bir bono sayılacağı ve TTK 777/4'te düzenlendiği yer gösterilmeyen bir bono, düzenleyenin adının yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılacağı hüküm altına alınmış ise de dava konusu senetlerin üçünde de TTK 776/1-f uyarınca düzenleme tarihi belirtilmediği, bu haliyle dava konusu iptali talep edilen senetlerin bono vasfında olmadığından davanın reddine.." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilleri ... ve ... lehine ... tarafından 37.500,00 USD, ... tarafından 112.500,00 USD ve ... tarafından 75.000,00 USD bedelli 3 adet bono düzenlendiğini, ancak; bu bonolar, müvekkillerinin yetkilisi oldukları şirketin taşınması esnasında zayi olduğunu, bunun üzerine; bonoların iptali talepli dava ikame edildiğini ancak işbu davanın reddedildiğini, mevzuat, doktrin ve içtihatlar incelendiğinde;

ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın isabetsiz olduğunu, açık bonolar kambiyo senedi vasıflarına haiz olduğunu, açık bonoların iptal edilebileceğinin Yargıtay kararları ile sabit olduğunu, gerekçeli kararda maddi hatanın söz konusu olduğunu, açıklanan nedenlerle İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/43 E.-2024/318 K. sayılı davanın reddine ilişkin kararının kaldırılmasına, dava konusu kıymetli evrakların kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçmesini engellemek amacıyla;

... tarafından keşide edilen 37.500 USD, ... tarafından keşide edilen 112.500 USD ve ... tarafından keşide edilen 75.000 USD bedelli 3 adet bononun iptal edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle TTK 651. maddesi uyarınca zayi nedeniyle senet iptali isteğine ilişkindir.Mahkemece yukarıda açılanan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacılar vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

TTK 651. maddesi uyarınca hamil senedi zayi edilmesi halinde iptal davası açabilecek ve aynı yasanın 652 maddesine göre iptal karar ile hamil hakkını senet olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Senet iptali davası sonucunda verilen karar borçluya ibraz ile borçludan senet bedelinin tahsili imkanını sağlamaktır. Bu davayı açma hakkı hamile aittir.

TTK 648. maddesi uyarınca devir için çiro ve zilyetliğin geçirilmesi yeterli olup,son cironunun tam ciro olması da zorunlu değildir. TTK.’nun 773-(2)-f) maddelerine göre bonolarda da uygulama olanağı bulunan aynı yasanın 680. maddesi uyarınca açık bono düzenlemesi mümkündür. Zorunlu unsurları eksik olan bonolarda bu unsurlar ibraz anına kadar tamamlanarak kambiyo senedi vasfıyla işlemlere konu edilebilir.

Somut olayda, davacılar tarafından senetler ile ilgili ilgili tüm bilgiler mahkemeye verildiği gibi dosyaya sunulan senet suretlerinden davacılar emrine düzenlendiği ,anlaşımaktadır.

Bu durumda her nekadar senet suretlerinde bonolarda zorunlu unsur olan düzenleme tarihi mevcut değil ise de mahkemece bu zorunlu unsur tamamlanarak kambiyo senedi vasfıyla işlem yapılabilmesi nedeniyle zayi nedeniyle iptal davasına da konu edilebileceği husus göz ardı edilerek yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi isabetli bulunmamıştır.

Açıkalanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve işin esasına girilerek yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.