İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/1398 K.2025/1006

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı ... Sicil Müdürlüğü vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin ... Şirketinin paylarının 15/12/2016 tarihindeki devrinin tescil ve ilanı için 01/02/2023 tarihinde...

Ticaret Sicil Müdürlüğüne başvurduklarını, başvuru üzerine kurum tarafından 30293 perpa tahakkuk numaralı dosya oluşturulduğunu, başvurunun 26/04/2023 tarihinde iade edildiğini, davalı tarafa 01/02/2023 tarihindeki başvuruda müvekkilinin 14/12/2016 tarihli ve noter onaylı limited şirket pay devir sözleşmesi ve 15/12/2016 tarihli ortaklar genel kurulu onay kararı uyarınca şirketteki tüm paylarını ...' a devrettiğini, bu bakımdan pay devrinin gerçekleşmiş olduğunu zira genel kurul onayının kurucu tescilin ise açıklayıcı unsuru olduğunu,

buna karşın yeni ortağın ve ilan için gerekli işlemleri yapmaması üzerine müvekkilinin TTK 598/2 uyarınca iş bu başvuruda bulunulduğunu belirttiklerini, davalının başvuruyu iade ettiğini, iadenin devir işleminin mersis sistemi üzerinden de giriş yapılarak tamamlanması gerektiğini bildirdiğini, pay devrinin mersis sistemi üzerinden taamlanmasına ilişkin gerekliliğin hukuki olmadığını, taraflarına sistemsel bir gerekliliğin dayatılarak başvurunun iade edildiğini, müvekkilinin pay devrini tamamladığı tarihte böyle bir sistemsel gerekliliğini dahi mevcut olmadığını,

müvekkilinin 15/12/2016 tarihinde usul ve yasaya uygun şekilde ve mersis girişi şeklinde bir uygulamanın da mevcut değilken bir üçüncü kişiye pay devri gerçekleştirdiğini, bu nedenle müvekkilinin pay devrinin tescil ve ilanına ilişkin yasadaki tüm şartları taşıyan başvurusunun iade edilmesi usul ve yasaya uygun olmadığını, bu nedenlerle davanın kabulüne ve davalıya başvuru kapsamında müvekkilinin ...

Sanayi ve Dış Ticaret Limited şirketinde bulunan tüm paylarını 15/12/2016 tarihinde ...' a devrinin davalı tarafından tescil ve ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sicil Müdürlüğü cevap dilekçesinde özetle; Kanuna göre işlem yapıldığını, ticaret sicili müdürlüğünün sorumluluğunun bulunmadığını, verilmiş bir red kararı olmadığını, mersis üzerinden işlem yapılması gerektiğini beyanla, davanın reddine, müvekkili aleyhinde yargılama giderine hükmedilmemesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ...Davacının noterde tasdikli pay devri sözleşmesi ile paylarını ...' a devrettiği ve ortaklar kurulu kararını davalıya sunup tescilini istediği, devir ve tescil tarihi itibarıyla davacının şirketin yetkilisi ve müdürü olduğu, bu durumda tescil ve ilan için ilgili ve yetkili olduğu, devir alanın başvurmaması halinde davacının TTK 598 Md. 2. Fıkrası uyarınca davalı ... siciline müracaat etmeye ve bunların tescil ve ilanın istemekte yetkili olduğu, davalının gerekçesiz iade kararının red kararı hükmünde olduğu,

davacının talebinin haklı olduğu ve kabulü gerektiği anlaşılmakla, davacının davasının kabulüne, ... Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketindeki paylarının devrine ilişkin davalının ... tahakkuk nolu kararının iptaline, 2016/1 nolu ve 15/12/2016 tarihli şirket ortaklar kurulu kararı ve pay devrinin tescil ve ilanına," karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı ... Sicil Müdürlüğü vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Sicil Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; müdürlüğün savunmalarının dikkate alınmaması, gerekçeli kararda itirazların değerlendirilmeden davanın kabulüne ve müdürlüğün yargılama giderlerinden ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulmasına karar verilmesinin hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, dava dilekçesinde iddia edilen hususların temelinin MERSİS sistemi üzerinden giriş yapılarak tamamlanmasının hukuka ve mevzuata uygun olmadığı yönündeyken,

Müdürlükçe gerek iade sebebinde belirtilen gerekse de cevap dilekçesinde belirtilen hususların tamamlanarak âdeta müdürlüğün işleminin doğru olduğu ikrar edilerek başvurunun yapılmasının huzurdaki davanın dayanağını çürüttüğünü, müdürlükçe verilmiş bir red kararı bulunmadığından 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/2 maddesi gereğince 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 34 göre, HMK m. 115/2 gereğince davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, yerleşik uygulamanın da bu yönde olduğunu, mevzuat gereğince, tescil başvurusunun sicil kayıtlarında şirketin tek ortağı ve tek müdürü olan davacı tarafından yapılması gerektiğini,

davacının huzurdaki davayı açmakta menfaati bulunmadığını, Ticaret Sicili Müdürlüğünün, Türk Ticaret Kanunu M. 32 Ve Ticaret Sicili Yönetmeliği M.

34 hükmü çerçevesinde işlem yaptığını, davalı müdürlüğün iade sebebine ilişkin pay defterinin ilgili sayfasının örneğini istemesinin hukuka ve mevzuata uygun olduğunu, davalı müdürlüğün Mersis'ten giriş yapılması şeklindeki iade işleminin hukuka uygun olduğunu, davacı yanca iade sebebini doğrular şeklinde dava ikâme edildikten sonra davalı müdürlüğe mersis sistemine giriş yaparak başvuru yapmasının da bu hususu doğruladığını, davalı müdürlüğün davanın açılmasına sebep olacak herhangi bir işlem yapmadığını, bu nedenle yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağını beyanla,

ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticaret sicil müdürlüğü kararına itiraz davasıdır. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, ticaret sicil müdürlüğünün somut uyuşmazlıkta pasif husumetinin bulunup bulunmadığı ve yapılan işlemin hukuka uygun olup olmadığı noktasındadır.

Davacının noterde tasdikli pay devri sözleşmesi ile paylarını ...' a devrettiğini şirketin de ortaklar kurulu kararı ile pay devrini onayladığını belirterek ilgili pay devir senedi ve ortaklar kurulu kararının davalıya sunup tescilini talep ettiği, devir alanın başvurmaması halinde davacının TTK 598 Md. 2. Fıkrası uyarınca davalı ... siciline müracaat etmeye ve bunların tescil ve ilanın istemekte yetkili olduğunu, ticaret sicili müdürlüğünün red kararının yerinde olmadığını ileri sürerek hisse devrinin tescil ve ilanını talep etmiştir.

Davalı taraf kanuna göre işlem yapıldığını, ticaret sicili müdürlüğünün sorumluluğunun bulunmadığını, verilmiş bir red kararı olmadığını, mersis üzerinden işlem yapılması gerektiğini beyanla, davanın reddini, müvekkili aleyhinde yargılama giderine hükmedilmemesini talep etmiştir. Bu durumda müdürlüğe başvurunun yapıldığı ve müdürlükçe işlem reddedilmekle red kararının verildiğinin kabulü gerekir.

Dava ehliyeti, kişinin bizzat bir davayı açabilme veya davada davalı olarak yer alabilme yetkisini ifade eder ve medeni hukuktaki fiil ehliyetinin usul hukukundaki karşılığıdır. Buna karşın husumet ise tarafın, dava konusu maddi hukuk ilişkisinin süjesi olup olmamasıyla ilgilidir. Taraf sıfatı (husumet), maddi hukuka göre belirlenen, bir sübjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir sübjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır.

Dava şartı olan taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir. Davanın sonucunda verilecek karar kimin hakkını etkileyecekse husumetin o kişi ve kuruma yöneltilmesi gerekir. Eldeki uyuşmazlıkta davacının başvurusunu reddeden işlemin tarafı ticaret sicili müdürlüğü olmakla husumete yönelik itirazı yerinde değildir.

6102 sayılı TTK 598 maddesi - " (1) Esas sermaye paylarının geçişlerinin tescil edilmesi için, şirket müdürleri tarafından ticaret siciline başvurulur. (2) Başvurunun otuz gün içinde yapılmaması hâlinde, ayrılan ortak, adının bu paylarla ilgili olarak silinmesi için ticaret siciline başvurabilir. Bunun üzerine sicil müdürü, şirkete, iktisap edenin adının bildirilmesi için süre verir." hükmünü içermektedir.

Davacının noterde tasdikli pay devri sözleşmesi ile paylarını ...' a devrettiği ve pay devrinin onaylanmasına ilişkin 15/12/2016 tarihli ortaklar kurulu kararını davalıya sunup tescilini istediği, devir alanın başvurmaması halinde davacının TTK 598 Md. 2. Fıkrası uyarınca davalı ... siciline müracaat etmeye ve bunların tescil ve ilanın istemekte yetkili olduğu, davacının TTK 598/2 maddesinde düzenlenen otuz günlük süre geçtikten sonra başvuru yaptığı, davalının gerekçesiz iade kararının red kararı hükmünde olduğu, davacının talebinin haklı ve yerinde olduğu,

davalının dava açılmasına neden olduğu anlaşılmakla ilk derece mahkemesi kararında bir isabetsizlik görülmemiştir. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.