İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/1860 K.2024/2003

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati tedbirin kaldırılmasını isteyen üçüncü kişi vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP:İhtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep eden üçüncü kişi ... Şirketi vekili talep dilekçesinde özetle.

İhtiyati tedbir ve ödemeden men yasağı kararının kaldırılması adına Dörtyol 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Ticaret mahkemesi sıfatıyla) 2020/207 Esas sayılı dosyasından verilen karar tarafımızca istinaf edildiğini, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin Dosya No: 2022/961 Karar No : 2022/1147 12/10/2022 Karar Tarihli kararı uyarınca ilgili tedbir kararı ile alakalı olarak İstinaf başvurumuzun reddine karar verdiğini, karar içeriğinden ihtiyati tedbir ve ödemeden men yasağı tedbirinin Mahkemenizce görülen çek istirdatı davası üzerinden devam ettiği açık hüküm altına alındığını,

bu bağlamda hukuka aykırı ihtiyati tedbir ve ödemeden men yasağı kararının kaldırılması konusunda Mahkemenizce karar verilmesi gerektiğini,13.10.2022 tarihli duruşma zaptının 7 nolu ara kararı uyarınca celse arasında, hukuka aykırı ihtiyati tedbir ve ödemeden men yasağı kararının kaldırılması talebimizle alakalı karar verileceği belirtildiğini,

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin Dosya No: 2022/961 Karar No : 2022/1147 12/10/2022 Karar Tarihli kararı ile de hukuka aykırı olarak devam eden ihtiyati tedbir ve ödemeden men yasağı mevcut İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/65 Esas sayılı dosyasında üzerinden devam ettiği belirtildiğinden, çek bedeli icra dairesine ödenip ilgili çek de bankaya ibraz edildiğini , konusuz kalan hukuka aykırı Müvekkile ait ...

Bankasına ait keşide yeri Şaşmaz, ... seri nolu, 30/07/2020 tarihli, 100.000,00 TL bedelli (yüz bin Türk lirası) müvekkile ait çek üzerinde yer alan ve konusuz kalan 14/07/2020 tarihli ihtiyati tedbir ve ödemeden men yasağı kararının kaldırılmasına karar verilmesi talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince ihtiyati tedbir/haciz talebi hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda, "Davaya konu çek yönünden Dörtyol 3 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/207 esas sayılı dava dosyasında verilen ödemeden mene ilişkin ihtiyati tedbir kararının nihai kararda karar kesinleşinceye kadar devamına karar verildiği, Dörtyol 3. Asliye hukuk Mahkemesinin 2020/207 Esas 2020/262 Karar sayılı dosyasında 05/04/2022 tarihli ara kararı ile tedbirin kaldırılmasını talep eden ...

A.Ş.'nin talebi hakkında istirdat davasının mahkememiz nezdinde açıldığı ve kesinleşinceye kadar devamına karar verildiği gözetilerek tedbirin kaldırılması talebinin reddine dair ara karar kurulduğu, bu ara kararın istinafı neticesinde de Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 2022/961 Dosya 2022/1147 Karar sayılı ilamı ile... A.Ş.'nin istinaf başvurusunun mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olması nedeniyle esastan reddine dair karar verildiği anlaşılmıştır.

İhtiyati tedbirin kaldırılmasını talep eden vekili her ne kadar Adana Bam 9. Hukuk Dairesi tarafından verilen 2022/961 Dosya 2022/1147 Karar sayılı ilamında mahkememizin görevli olduğunun belirtildiğini iddia etmiş ise de; söz konusu karar incelendiğinde kararda bu hususa ilişkin yapılan değerlendirmede görevli ve yetkili mahkemenin Dörtyol 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin olduğu belirtilmiş ve istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

Dolayısıyla mahkememizin dava dosyasının öncesi ya da sonrası olmayan bir dava dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılması ya da kaldırılmaması yönünde mahkememizin inisiyatifi olamayacağı gibi görev ve yetkisi de bulunmamaktadır.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin 2022/1464 Dosya no 20221082 Karar nolu ilamında ödemeden men yasağına ilişkin ihtiyati tedbirin Dörtyol 3 Asliye Hukuk Mahkemesi 2020/207 Esas sayılı dosyasında değerlendirilmesi gerekeceği açıkça belirtilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı dava dışı olup davaya konu çekin keşidecisinin Dörtyol 3 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/207 esasında kayıtlı dava dosyasında karar kesinleşinceye kadar devamına hükmettiği ihtiyati tedbir kararının kaldırılması yönündeki talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, ... Şirketi vekilinin ihtiyati tedbirin kaldırılmasına yönelik talebinin reddine, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep eden üçüncü kişi ... Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle. Önceki beyanlarını tekrarla; feri müdahil şirketin uzun süredir Mahkemece hukuka aykırı olarak İhtiyati tedbir ve ödemeden men yasağı kararı nedeniyle mağdur edilmiş ve edilmeye devam edildiğini, dosya arasında yer alan ve uyuşmazlıkla alakalı Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 2022/961E.

2022/1147 K sayılı kararı uyarınca ihtiyati tedbir ve ödemeden men yasağı tedbirinin İstanbul Anadolu 9. ATM'nin 2022/65 esasında görülen çek istirdatı veya bedelin iadesi şeklindeki terditli dava üzerinden devam ettiği açık hüküm altına alınmış, bu bağlamda hukuka aykırı ihtiyati tedbir ve ödemeden men yasağı kararı konusunda bu mahkemece herzaman karar verilebileceğini, ortada istirdat edilecek çek olmadığını, dava teknik olarak çek istirdat davası veya bedel iadesi (terditli dava) dava dilekçesinden dolayı bedel iadesi üzerinden devam ettiğini, ...

A.Ş., Şaşmaz/Ankara şubesinin ... çek seri nolu 30/07/2020 keşide tarihli, 100.000,00 tl bedelli çek, müdahil şirket tarafından icradan teslim alınarak ...

Bankası A.Ş. ye teslim edilmiş olup çekin şuan bankada olduğunu, bu kez Dörtyol 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/207 esas sayılı dosyasına yapılan ihtiyati tedbir ve ödemeden men yasağı kararının kaldırılması talebi mahkeme hakimince dilekçe üzerine yapılan değerlendirme ile çek istirdat davası veya bedel iadesi (terditli dava) olduğundan bahisle talebin reddine karar verildiğini, ilgili karar ile ihtiyati tedbir ve ödeme yasağının çek istirdat davası veya bedel iadesi davasında devam ettiği belirtilmiş ancak mahkemece ...

Bankası A.Ş., Şaşmaz/Ankara şubesinin ... çek seri nolu 30/07/2020 keşide tarihli, 100.000,00 tl bedelli çekin, ... Bankası A.Ş. de olduğunu anlaşılamadığını, mahkemece dava sonunda çekin istirdatına karar verilmesi teknik olarak mümkün olmayıp dava sonucunda davacı davasında haklı çıktığı varsayımında dahi çek bedelinin faizi ile ödenmesine karar verileceğini, konusuz kalan feri müdahil şirkete ait ...

Bankası A.Ş., Şaşmaz/Ankara şubesinin ...çek seri nolu 30/07/2020 keşide tarihli, 100.000,00 tl bedelli çek üzerindeki ihtiyati tedbir ve ödemeden men yasağı kararının kaldırılmasına kararı verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Talep, çek iptaline ilişkin olarak açılan davada verilen ihtiyati tedbir ve ödemeden men kararının kaldırılması, istemidir.İhtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep eden üçüncü kişinin beyanları ve dosya kapsamından talebe konu ihtiyati tedbir ve ödemeden men yasağının Dörtyol 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin(Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2020/207 Esas sayılı çek iptali dosyasında verildiği anlaşılmaktadır.Eldeki dava dosyası ise, çek istirdatına ilişkin olup, ilkin bu dava ...

Şirketi tarafından çeki elinde bulundurana karşı Dörtyol 3 Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/306 esas sayılı dosyasında açılmıştır. Bu dosyada verilen yetkisizlik kararı üzerine dava mahkemenin yukarıdaki esasına kaydedilmiştir.Somut olayda, ...

Şirketi tarafından çeki elinde bulundurana karşı açılan çek istirdatı davasında gerek yetkisizlik kararından önce gerek yetkisizlik kararından sonra verilmiş herhangi bir tedbir kararına veya çek iptali dosyasında verilen tedbirin devamına ilişkin bir karara dosya kapsamında rastlanılmamıştır.

Zaten İhtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep eden üçüncü kişinin de bu yönde bir iddiası bulunmamaktadır.Dörtyol 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/306 Esas sayılı dosyasında verilen yetkisizlik kararının istinafı üzerine Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 18/11/2021 Tarih ve 2021/1146 E. - 2021/1327 K. Sayılı kararında, her ne kadar dava dışı...

A.Ş. vekili tarafından, dava konusu çekle ilgili Dörtyol 3.Asliye Hukuk Mahkemesine ait 2020/207 esas sayılı dosyada ödemeden men yasağı verilmek suretiyle ihtiyati tedbir kararı alındığı belirtilerek, mahkemece verilen tedbir kararın kaldırılması talebinde bulunulmuş ise de, ilk derece mahkemesince tedbirin devamı hususunda verilmiş bir karar olmadığı, ihtiyati tedbirin kaldırılması yönündeki talebin tedbir kararı veren mahkemesince değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından,

bu talep değerlendirilmeye alınmamıştır.Dörtyol 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/207 Esas sayılı dosyasında verilen kararın istinafı üzerine Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 12/10/2022 Tarih ve 2022/961 E. - 2022/1147 K. Sayılı kararında, davacı tarafından ... seri nolu çeke ilişkin olarak İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/65 Esas sayılı dosyasında istirdat davası açıldığı, çek iptali davasında verilen tedbirlerin istirdat davası açıldıktan sonra,

karar kesinleşinceye kadar devam edeceği, bu nedenle, ilk derece mahkemesince, ödeme yasağının devamı yönünde karar verilmesi ve 05/04/2022 tarihli ara karar ile ödeme yasağının kaldırılması yönündeki talebin reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 763. maddesi, elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir.

Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır, şeklindedir. İade davasının açılması halinde ise, iptal davası konusuz kalır ve bu şekilde karar verilir. Bu durumda ödemeden men kararının akıbetine ilişkin bir düzenleme yapılmamıştır.

Bu halde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu(HMK)'nun ihtiyati tedbire ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekir.Somut olayda, dava konusu çeke ilişkin iptal davasının görüldüğü Dörtyol 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/207 Esas sayılı dosyasında verilen konusuz kalma sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına dair kararın istinafı üzerine Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 12/10/2022 Tarih ve 2022/961 E. - 2022/1147 K. Sayılı kararı ile istinaf başvurularının reddi ile karar kesinleşmiş durumdadır.

Bu halde, Dörtyol 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/207 Esas sayılı dosyasında dava konusu çek hakkında verilen ihtiyati tedbir niteliğindeki ödemeden men yasağı da kendiliğinden kalkmış durumdadır.

Davaya konu çek istirdatı davasında gerek yetkisizlik kararından önce gerek yetkisizlik kararından sonra verilmiş herhangi bir tedbir kararı veya çek iptali dosyasında verilen tedbirin devamına ilişkin bir karar bulunmadığından ve çek iptali davasında verilen ödemeden men yasağı kendiliğinden kalkmış bulunduğundan ilk derece mahkemesince talebin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda;

ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep eden üçüncü kişi ... Şirketi vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.