İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/1863 K.2024/2006

Taraflar arasındaki Tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Karaköy bölgesinde 2 adet işletmesi bulunan tanınmış bir işletmeci olduğunu, bu kapsamda yeni ticari ilişkiler kurmak ve yatırımlar yapmak isteyen bir yapıda olduğunu, müvekkili yine yatırım arayışında iken davalı ..., müvekkili ile iletişime geçerek kendisinin ...

Turizm Anonim Şirketi(V.K.N.: ...) İsimli bir şirketin ortağı ve yönetim kurulu başkanı olduğunu, şirketin para kazandıran ve daha fazla para kazandırma potansiyeli de olan bir şirket olduğunu, kendisinin de paraya ihtiyacı olduğunu, bu sebeple ilgilenirse müvekkiline kendi şirket hisselerinin bir kısmını devredebileceğini söylediğini, davalı, bu devir işleminin hemen yapılabileceğini, şirket pay defterine aynı gün kayıt edilip müvekkiline geçici ilmuhaber vereceğini, daha sonrasında hisse senedi düzenleyerek müvekkiline teslim edeceğini söylemiş olduğunu,

müvekkili ise doğrudan para veremeyeceğini ancak "..." ve "..." içecek zincirlerinde davalıya ve onun ortağı/yetkilisi olduğu ... Turizm A.Ş. İsimli şirkete sponsorluk anlaşması sağlayabileceğini söylemiş olduğunu, hem müvekkili hem de davalı, alkollü içkilerin de olduğu restaurant işinde olduğunu, davalının, müvekkilinin bu teklifini kabul etmesiyle birlikte müvekkili söz konusu sponsorluk anlaşmasında kefalet vererek davalıya ve onun yetkilisi olduğu ...

Turizm A.Ş.'ye sponsorluk anlaşması sağlamış olduğunu, davalı da 35.000 adet ... Turizm A.Ş. Hissesinin müvekkiline devrini vadetmiş olduğunu, davalının ve davalının yetkilisi olduğu ... Turizm A.Ş.'ye ait banka hesaplarının incelenmesi halinde 3.500.000,00 TL ve üzerinde sponsorluk anlaşması yapıldığının görülebileceğini, davalı ...

35.000 adet payın devrine ilişkin Ortaklar Pay Defterine 01/06/2021 tarihinde bu sözde deviri kaydetmiş yanına da "...'dan devir" olarak kayıtta bulunmuş olduğunu, davalı yine aynı gün tarihli ...

Turizm Hisse Senedi Muvakkat İlmühaberini düzenleyerek müvekkiline teslim edildiğini, davalı, ne şirket pay devrini müvekkili adına gerçekleştirip tescil ettirdiğini ne de devri sağlamamasına rağmen müvekkiline bu hususta bir ödeme gerçekleştirmiş olduğunu, müvekkili, davalı ile yaptığı anlaşmaya binaen üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmiş ancak davalı vadettiği deviri yerine getirmediğini, tüm bu nedenlerle öncelikle davalıya ait 35.000 adet ...

Turizm Anonim Şirketi hissesinin müvekkiline devrine karar verilmesini, bu talebinin mahkemenizce kabul görmemesi halinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000,00 TL maddi tazminatın davalı tarafından müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili ..., davacı tarafın iddia ettiği gibi ... ile hiçbir zaman dışarıdan atanan Şirket Genel Müdürü sıfatıyla görev aldığı ...

Turizm Anonim Şirketi için iletişime geçerek paraya ihtiyacı olduğunu ve kendi şirket hisselerini devredebileceğini beyan etmediğini, böyle bir görüşmenin söz konusu olmadığını, söz konusu şirkette ... dışarıdan atanan Genel Müdür ayrıca Yönetim Kurulu Başkanı olarak görev aldığını, buna karşı ...'nun ne şirkette hissesi ne de şirket hisselerini devir ile alakalı herhangi bir yetkisi veya şirket hissedarlarından alınmış bir vekaleti bulunmadığını, İlmühaber müvekkili yada söz konusu ...

Turizm A.Ş.'nde hisse devri yapmaya yetkili yada hisse devri yapmak için vekaleti bulunan herhangi biri tarafından düzenlenmediğini, öncelikli itirazının bu yönde olduğunu, müvekkili ..., 2017 yılından bu yana söz konusu işletmenin Şirket Müdürlüğünü yapmakta olduğunu, farklı sektörlerde de benzer işletmeleri olduğunu, ... ve ... yetkilileri ile ilişkileri 2017 yılından itibaren gayet iyi olup sponsorluk görüşmeleri için herhangi bir üçüncü şahsa ihtiyacı bulunmadığını, müvekkilinin Şirket Müdürlüğü yaptığı ...

Turizm A.Ş.

İddia edilen tarihlerde ne davacı asilin kefaletini verdiği bir sponsorluk sözleşmesini imzalamış nede belirtilen tutarda bir meblağ şirket hesabına girmediğini, kabul etmemekle birlik de davacı tarafın iddia ettiği gibi bir hisse devir ilmühaberi vermiş, sözleşmeye kefalet vermiş ve söz konusu tutar hesaba geçmiş olduğunu varsayılsa bile 2021 yılından bu yana davacı tarafın herhangi bir talepte bulunmayıp 2024 yılında tazminat ve devir işlemini talep etmeleri hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

kesinlikle kabul etmemekle birlikte davacı ilmühaber verildiği varsayılsa bile bununla ilgili hisse devri işlemlerinin gerçekleşmesi için davacı taraf müvekkiline Yönetim Kurulu Karar defterinden karar alınıp sonrasında Genel Kurul Toplantı tutanağı düzenlenip karar alınarak hazirun cetveli eşliğinde İTO da tescil ve ilanın yapılması talep etmediğini, bununla ilgili ne yazılı ne sözlü ne de noter vasıtasıyla bir bildirimde bulunmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretininin davacı taraf üzerine bırakılmasını talep ettiği görüldü.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ...Anonim şirketlerde payın devri için payın senede bağlanmış olması şart değildir. Sahip olunan payı temsil etmek üzere hisse senedi çıkarılmamış olması halinde, sahip olunan pay senede bağlanmamış demektir. Çıplak pay senede bağlanmış paylar gibi serbestçe devredilebilir. Anonim şirketlerde pay devrinin Ticaret Siciline tescil ve ilanı da zorunlu değildir.

Bu kapsamda iddianın ileri sürülüş biçimi de gözetilerek, davacı tarafça sunulan hisse senedi muvakkat ilmuhaberi ve pay defteri suretine göre devri istenen payın davacı adına pay defterine kaydedildiği bu halde pay devrinin gerçekleştiği, davacının eldeki davayı açmakta korunmaya değer hukuki bir yararının bulunmadığı, hukuki yararın varlığı hususunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114.

Maddesinde dava şartı olarak düzenlendiği, eldeki davada bu şartın bulunmadığı, dava şartının yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınması gerektiği anlaşılmakla davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine.." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilinin elinde, dava dosyasına sunulan Ortaklar Pay Defteri ve Hisse Senedi Muvakkat İlmuhaberi aslı bulunmamakta olup yalnızca fotoğraflarının bulunduğunu, öteki taraftan davalı, müvekkiline hisse devri yaptığını kabul etmemekte olup davalı, müvekkilinin pay devrini müvekkilinin ısrarlı talebine rağmen tescil ve ilan da ettirmediğini, müvekkili tarafından son çare olarak huzurdaki davanın ikame edildiğini, yine pay defterine düşülen kayıt döneminde davalının payının olup olmadığının da mahkemece araştırılması gerektiğini,

nitekim huzurdaki davanın bu sebeple terditli olarak ikame edilmiş olup pay devri talebinin reddi veya imkansızlığı halinde tazminat talep edildiğini, mahkemece davalının ortağı ve yetkilisi olduğu ... Turizm A.Ş.

Den Pay Defteri celp edilmeksizin ve yeterli araştırma yapılmaksızın davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, İstinaf başvurularının kabulüne karar verilerek İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/309 Esas, 2024/645 Karar numaralı 14/10/2024 tarihli kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak yeniden incelenmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine ve davanın kabulüne karar verilmesini, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava şirket hisselerinin adına devri olmadığı takdirde hisse bedelinin tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, bu karara karış davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur. HMK 114/1-h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır.

TTK'nın 489. maddesi uyarınca, hamile yazılı senetler, elden teslim ile devredilir ve bu işlemle pay devri yapılmış olur. TTK 490. maddesi uyarınca Nama yazılı pay senetleri ise, ciro ve teslim ile devredilir, devir şirkete karşı pay defterine kayıtla hüküm ifade eder. Anonim ortaklığın çıplak paylarının devri konusunda TTK bünyesinde bir hüküm bulunmamaktadır.

Payın devredilebilirliği ilkesi uyarınca, çıplak payın da senede bağlanmış paylar gibi serbestçe devredilebileceği hususunda görüş birliği mevcuttur. Ancak payın serbestçe devredilebilirliğine getirilen kanuni ve iradi sınırlamalar kuşkusuz çıplak pay için de geçerlidir. Çıplak payın devri genel hükümler doğrultusunda yapılır. Uygulanacak hükümler payın bedelinin tamamen ödenmiş olup olmadığı hususuna göre değişir.

Bedelinin tamamı ödenmiş çıplak payın devri genel hüküm niteliğindeki alacağın temliki hükümlerine göre gerçekleşir. Alacağın temliki tasarrufi bir işlem olduğu için, bununla çıplak pay devralana geçer. Şekil olarak bedeli tam ödenmiş çıplak payın devri, payın devredildiğini içeren yazılı bir temlik beyanının devralana verilmesi ile söz konusu olur. Anonim ortaklık payı bünyesinde çeşitli alacak hakları bulundurmaktadır.

İşbu alacak haklarının devredilmesi eğer pay senede bağlanmamışsa, ancak BK'da düzenlenen alacağın temliki vasıtasıyla gerçekleşebilir. Alacağın temliki de yazılı şekilde yapılması geçerlilik koşuludur. Bu bağlamda çıplak pay alacağın temliki hükümlerine göre devredilebilir. Temlik ile çıplak pay devralana geçer.

Taahhüt edilen payın karşılığını ödeme borcunun yanında, ortaklık haklarını da içeren bedeli tam ödenmemiş payın devri işleminin de yazılı şekilde yapılması zorunluluğu söz konusudur. Dolayısıyla bedeli tam olarak ödenmemiş çıplak payın devri yazılı bir devir beyanı ile birlikte anonim ortaklığın onayının alınması ile gerçekleşir. Anonim ortaklık adına devir işlemine onay vermeye eğer ana sözleşmede farklı bir düzenleme bulunmuyorsa yönetim kurulu yetkilidir.

Davacı dava dilekçesi ekinde. 01/06/2021 tarihli davacının davalıdan devir edilen 35.000-hisse adedi ile ortak olarak kaydedildiği pay devrine ilişkin şirket ortaklar pay defteri sayfası ile davacı adına düzenlenen davadışı ...

Turizm AŞ. hisse senedi muvakkat ilmuhaberi fotokopisi sunmuştur.Somut olayda davalının talebe konu şirkette hissedar olmadığını ve davacının sunmuş olduğu ilmühaberdeki imzanın devredene ait olmadığı savunmasına göre davacının dava açmakta hukuki yararı olduğunun kabulü gerekir.

Buna göre ilk derece mahkemesince işin esasına girip taraf delilleri toplanarak tarafların iddia ve savunmaları üzerinde durulup,şirket kayıtları üzerinde yapılacak inceleme sonucunda anılan şirketin paylarının niteliği tespit edilerek ortada geçerli bir pay devri bulunup bulunmadığı tespit edildikten sonra varılacak uygun bir sonuç dairesinde karar verilmesi gerektiği gözetilmeden şirketin taraf olmadığı davada şirketin şirket hukuki durumunu da etkileyecek şekilde dosyaya sunulan pay defter fotokopisine göre pay devrinini gerçekleştiği kabul edilerek yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmamışştır.

Açıklanan nedenlerle HMK 'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.