İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/20 K.2024/1267

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. "Davacı müvekkilim, 11.06.2021 tarih ve ...-2-3 sayılı 3 adet fatura ile ... San. ve Tic. Ltd. Şti. isimli firmadan 3 adet ürün satın almış ve iş bu ürünler satıcı firma tarafından kargo yolu ile müvekkilime gönderilmek üzere davalı firmaya teslim edilmiştir. Ancak davalı firma tarafından iş bu ürünler/kargolar kaybedilmiş ve müvekkilime teslim edilmemiştir.

Müvekkilim, (11.06.2021 tarihinde ..., ..., ... takip numaralı kargoların kaybedilmesinden dolayı) davalı firmanın ... bank Şubesi'ne zararının tazmin edilmesi için 3 adet dilekçe vermiştir.

İş bu başvuru üzerine davalı tarafça müvekkilimin zararının karşılanacağına dair karar alınmış ve bu karar müvekkilime bildirilerek ...-... nolu faturalar ile satın alınan ürünler için müvekkilimden fatura kesilmesi talep edilmiş ve bunun üzerine müvekkilim de 13.05.2022 tarih ve ...-... nolu 2 adet faturayı keserek davalı tarafa vermiştir. Ancak davalı tarafça her nedense ödeme yapılmamış ve bunun üzerine davalı hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyası ile icra takibi yapılmıştır. Ancak davalı tarafça haksız ve kötüniyetli olarak iş bu icra takibine de itiraz edilmiştir. Davalı taraf üzerine düşen taşıma edimini gereği gibi yerine getirmeyerek müvekkilimi zarara uğrattığı gibi bugüne kadar da müvekkilimin zararını gidermemiştir. İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, Asıl alacağa takip tarihinden itibaren reeskont avans faizi uygulanmasına, Davalının kötüniyetli olmasından dolayı lehimize % 20 'den aşağı olmamak üzere icra inkar/kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, Yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. "Davacı, her ne kadar dilekçesinde Müvekkil Şirketin üstlenmiş olduğu taşıma işi neticesinde zarara uğramış olduğunu iddia ederek bunun Müvekkil Şirket tarafından tazmin edilmesini talep etmiş ise de, mezkûr taşımaya ilişkin olarak Müvekkil Şirketin Davacıya karşı herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Müvekkil Şirket Davacı ile kargo taşımacılığının gereklerine uygun olarak hareket etmiş ve üzerine düşen yükümlülükleri eksiksiz yerine getirmiştir. Müvekkil şirketin sorumluluğunu ve davacı tarafın iddialarını kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte, bir an için müvekkil şirketin tazmin yükümlülüğü düşünülse dahi TTK Madde 882 uyarınca taşıyıcının sorumluluğunun üst sınırı bulunmaktadır.

Davacı Müvekkil Şirket tarafından icra takibine konu alacağı ödemesi gerektiği ve kargonun hasara uğradığı gerekçesiyle zararı tazmin etmesi gerektiği bildirilmiş ise de bu hususun kabulü mümkün değildir. Davacı'nın iddialarını kesinlikle kabul anlamına gelmemekle beraber, davacının taleplerinin icra takibine konu yapılması mümkün olmayıp TTK taşıma hükümleri kapsamında ayrıca ve ayrıntılı bir yargılama yapılması gerekmektedir.

Sayın Mahkemece davacının iddialarının asılsızlığının dikkate alınarak haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine, Haksız ve kötü niyetli başlatılan takip nedeniyle %20’den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini..." talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " Somut olayda, göndericinin alıcının ... Tekstil San. Ltd.Şti. Olduğu, davacının taşıma sözleşmesine dayalı olarak zararının tazminini istediği, sorumluluğun kaynağının taşıma sözleşmesi olması ve davacının taşıma sözlemesinin tarafı olmadığı anlaşıldığından Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25/10/2017 tarih ve 2016/6531 Esas 2017/5758 Karar ve 21/03/2016 tarih ve 2015/11452 Esas 2016/3134 Karar sayılı ilamlarında da belirtildiği gibi davacının davasının dava şartı yokluğundan aktif husumet nedeniyle usulden reddine, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Yerel Mahkemenin iş bu icra dosyası ve takip dayanağı faturalar nazara alınmadan davacının taşıma sözleşmesinin tarafı olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiğini, icra dosyasına takip dayanağı olan iş bu faturalara dair herhangi bir defter incelemesi ve araştırma yapılmadan sırf davacının taşıma sözleşmesinin tarafı olmadığından bahisle davanın reddine karar verildiğini, açılan itirazın iptali davasında da davacı tarafça taşıma sözleşmesine değil icra dosyasına sunulan faturalara dayanıldığını,

ancak Yerel Mahkemece bu hususun hiçbir şekilde nazara alınmadan sanki icra takip dosyasının dayanağı faturalar değilmiş gibi davanın reddine karar verildiğini, delillerin değerlendirilmesinin kendi içerisinde eksik ve hatalı yapıldığını, Yerel Mahkemece verilen kararın eksik ve hatalı olduğu gibi hukuka da aykırı olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, kendisine kargo yolu ile gönderilen malın teslim edilmemesi nedeniyle uğranılan zararın tazmini için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemidir. İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda, davacının aktif husumeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf konusu uyuşmazlık temelde; eldeki uyuşmazlıkta davacının taraf sıfatının bulunup bulunmadığı noktasındadır. Husumet tarafın, dava konusu maddi hukuk ilişkisinin süjesi olup olmamasıyla ilgilidir. Taraf sıfatı (husumet), maddi hukuka göre belirlenen, bir sübjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir sübjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır.

Dava şartı olan taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir. Davacı taraf; dava dışı firmadan satınaldığı ve kendisine davalı aracılığı ile gönderilen 3 adet ürünün taşıma esnasında kaybedilmesinden dolayı tazminat alacağının tahsili amacıyla İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyası ile ilamsız icra takibine başlatılmış, borcun sebebi olarak "kayıp kargo bedeli" açıklamamsında bulunmuş, takibine dayanak olarak ise kaybolduğunu iddia ettiği mallara ilişkin adına düzenlenen fatura, kendisinin davalıya düzenlediği kayıp kargo bedeli açıklamalı 2 adet fatura, ... kargo müdürlüğüne hitaben yazılmış bir adet dilekçe örneği sunmuş, takibe itiraz edilmesi üzerine takip durmuş ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.

Davalı ise davacının zarar talebi yönünden aktif husumet ehliyetinin olmadığını, sorumluluğunun sınırlı olduğunu savunmaktadır. Dosya kapsamında davaya konu kargo taşımasına ilişkin kayıtlar dosyaya kazandırılmamış tarafların ticari defterleri incelenmemiştir. Davalı tarafça uyuşmazlık konusu taşımaya ilişkin davalının taşıma konusu malın alıcısı olmadığına yönelik bir savunmada bulunulmamış olduğu davacı 'gönderilen' sıfatına sahip olması mümkündür.

TBK'nın 129. maddesi uyarınca kendi adına sözleşme yapan kişi sözleşmeye üçüncü kişi yararına bir yükümlülüğü koydurmuşsa edimin üçüncü kişiye ifa edilmesini isteyebilir. Üçüncü kişi veya üçüncü kişiye halef olanlar da, tarafların amacına veya örf ve âdete uygun düştüğü takdirde edimin ifasını isteyebilirler.

Bu durumda, üçüncü kişi veya ona halef olanlar bu hakkı kullanmak istediklerini borçluya bildirdikten sonra, alacaklı borçluyu ibra edemeyeceği gibi, borcun nitelik ve kapsamını da değiştiremez.Türk Ticaret Kanunu'nun gönderilenin hakları başlıkla (TTK) 871. Maddesi: "(1) Eşyanın teslim yerine varmasından sonra gönderilen, taşıyıcıdan, taşıma sözleşmesinden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmesi karşılığında, eşyanın kendisine teslim edilmesini isteyebilir.

Eşya zayi olmuş veya hasara uğramış yahut geç teslim edilmişse, gönderilen, gönderenin taşıma sözleşmesinden doğan istem haklarını taşıyıcıya karşı ileri sürebilir. Gönderen, bu hakların ileri sürülmesinde yetkili kalmaya devam eder. Gönderilenin veya gönderenin kendilerinin veya başkasının menfaatine hareket etmeleri farklılık yaratmaz." düzenlemesini içermektedir.

Taşıma sözleşmeleri niteliği gereği 3. Kişi yararına yapılan sözleşme olup, somut olayda davacının alıcısı olduğu kargo sözleşmesi ile dava dışı 3.kişi tarafından kendisine gönderilen eşyaların maliki olduğunu ileri sürmesine göre taşıma sözleşmesinin davacı lehine yapıldığı, davacının aktif husumetinin bulunduğu sonucuna ulaşılmaktadır. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece aktif husumet bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi isabetli görülmemiş ve yukarıda belirtilen nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.