İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/433 K.2024/1721

Taraflar arasındaki Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, Davacı şirket yetkilisi, davaya konu karar defterinin kaybolduğunu İstanbul 11. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen 2018/167 esas sayılı dava dosyasına istinaden tutulan 24/04/2023 tarihli tutanakla öğrenmiş ve kaybolduğunun tespitinden itibaren yapılan tüm aramalara rağmen ilgili karar defteri bulunamadığını belirterek müvekkil şirkete ait karar defterinin zayi olduğuna dair belgesinin verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...Kanunda tahdidi olarak sayılmamakla birlikte isteme konu defterlerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sonucu yada bunlara benzer bir sebepten dolayı basiretli bir iş adamının göstereceği tüm dikkat ve özenin gösterilmesi halinde dahi önlenemeyen bir sebepten ötürü zıyaa uğradığının ispatlanmış olmasının gerektiği, iş bu davada bu şartların oluşmadığı anlaşılarak davanın reddine" karar vermiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; tacirin basiretli bir iş adamı olarak ticari defter ve belgelerin zayi olmasında herhangi bir kusurunun bulunmaması gerektiği ve düzenleme altına alınan kusur ifadesinden ise defterlerin muhafazasıyla ilgili bir kusurun anlaşılması gerektiğini, somut durumda ilgili karar defterinin müvekkil şirket yetkilisinin tüm dikkat ve özenine rağmen evrakların müvekkil şirket yetkilisi ...'in yargılandığı bir davada incelenmek üzere mahkemeye teslim edilmesi sonrasında kaybolmasına ilişkin olarak müvekkil şirket yetkilisinin herhangi bir kusuru bulunmadığını,

Yerel mahkeme kararında TTK anlamında zayi belgesi verilebilmesi için tacirin defter ve belgelerin korunması anlamında gereken özeni göstermesi, ziyaa uğramanın onun iradesi dışında gerekleşmesi gerektiği ile bu hususta ispat külfetininde davacı üzerinde bulunduğu belirtilmişse de mahkemenin bu hususa ilişkin olarak herhangi bir inceleme yapmadığını, belge ve delil ibrazı dahi talep etmediğini, Bu nedenle anılan karar eksik incelemeye dayanmakta olduğunu, kararın yapılacak istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak zayi belgesinin verilmesi gerektiğini beyanla,

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulü yönünde karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK’nun 82/7 maddesi uyarınca zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar vermiş, karara karşı davacı vekili istineaf yasa yoluna başvurmuştur.

TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir.Anılan yasa maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektirens zayi olma durumları sınırlı şekilde sayılmamış ise de zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve defterlerin zayi olmasında kusur ve

sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. Başka bir ifadeyle, tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

Ancak somut olayda davacı şirket ;şirkete ait tüm defter ve faturaların mahkemeye teslim edilmesi sonrasında karar defterinin kaybolduğunu iddia ederek zayi belgesi verilmesi talep edilmiş olup davacı ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özengöstermediği gibi ileri sürülen bu hususular TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesinin gerektirir halleredende değildir.Buna göre talebe konu defter yönünden zayi belgesi verilmesi koşulları oluşmadığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.