İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/461 K.2024/1723

Taraflar arasındaki Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının sahibi bulunduğu ... Ltd. Şti. Genel kurul defterleri,yönetim kurulu defterleri, pay defterleri vs. Şirket defterlerinin kaybolduğundan zayi kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...(3 ve 4) nolu ara kararlar yerine geldiğinde ve bildirimde bulunulduğunda zayi olan defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin yapılıp yapılmadığı yapılmış ise bu defterlerin kime ait bulunduğunun ilgili noterliklerden sorulmasına, giderinin davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanmasına" şeklinde kurulan ara kararlara verilen süreler içerisinde beyanda bulunulmadığı, ilgili noterliklerin ve zayi olduğu bildirilen defterlere ait detaylı bilgilerin sunulmadığı,

davacının dilekçesinde iddiasını somutlaştırması ve bu iddiayı hangi delillerle ispatlayacağını bildirmesi gerekmesine rağmen usule dair yükümlülüğüne aykırı davrandığı, taşınma nedeni ile zayi olduğuna dair iddianın tek başına zayi belgesi verilmesi için yeterli olmadığı, tacir olan davacının basiretli davranma yükümlülüğünün varlığı, yasanın aradığı anlamda defter ve ilgili kayıtların zayi olduğunu ispatlayamadığı anlaşılmakla, sübut bulmayan davanın reddine" karar vermiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemenin herhangi bir araştırma yapmadan davanın ispatlanmadığı yönünde karar verilerek reddi yönünde hüküm kurduğunu, dava açılırken mükellefin hangi vergi dairesine bağlı olduğuna ilişkin evrakların verildiğini, ayrıca Türkiye ticaret sicil gazetesinde ilana ilişkin evrak'da sayın mahkemeye sunulduğunu, duruşma günü verilmeden herhangi bir araştırma yapılmadan hüküm kurulduğunu, bu hükmün adil yargılama ilkesine aykırılık teşkil ettiğini, vatandaşların mahkeme erişim hakkını ihlal ettiğini, davacı şirketin şuan da işi bıraktığını, ancak İstanbul ticaret odasında kaydının silinemediğini,

karar defterinin zayii olduğuna dair evrak verilmesinin talep edildiğini, mahkemeye defterlerin tasdik edildiğinin notere bildirildiğini, ancak mahkemenin davayı reddettiğini, davayı reddettikten sonra ancak 2 ay sonra gerekçeli kararın yazıldığını, davacının sicil kaydını sildirememekten kaynaklı mağduriyet yaşadığını, mahkemece yeterli araştırma yapılmadan eksikler giderilmeden hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla, İlk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulü yönünde kararı verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK’nun 82/7 maddesi uyarınca zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar vermiş, karara karşı davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir.Anılan yasa maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektiren zayi olma durumları sınırlı şekilde sayılmamış ise de zayi belgesi verilebilmesini için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve defterlerin zayi olmasında kusur ve

sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. Başka bir ifadeyle, tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

Ancak somut olayda davacı şirketin genel kurul defterleri yönetim kurulu defterleri pay defterleri vs.

Şirket Defterleri kaybolduğu ve şirketin kapanışının yapılması için zayi kararı verilmesi verilmesi talep edilmiş olup davacı ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özen göstermediği gibi ileri sürülen bu hususular TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesinin gerektirir hallerden de değildir.Buna göre talebe konu defter yönünden zayi belgesi verilmesi koşulları oluşmadığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.