İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/476 K.2024/916

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı asil tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

Davacı asil dava dilekçesinde özetle, 16/11/2023 keşide tarihli, 20/01/2024 vadeli ve 100.000-EURO bedelli yazılı ve ıslah imzalı senedi borçlu ...'dan keşide tarihinde teslim aldığını, senedin rıza dışında elinden çıktığını, Bakırköy CBS'nin 2024/3665 soruşturma numarasıyla şikayetçi olduğunu, senedi eline geçiren kişinin, senet karşılığını keşidecinden tahsil etmesi veya senedi ciro etme tehlikesinin senedin 3.şahısların eline geçmesinin keşideci açısında telafisi imkansız zararlar doğurabileceğini, senet bedelinin keşideciden tahsil edilememesi ve senedin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...,dava dilekçesinde davacı tarafın senetin meşru hamili olduğuna dair belge sunulmadığı anlaşılmış, mahkememizin 28/12/2023 tarihli ara kararı davacı tarafa senetin meşru hamili olduğunu ispata tüm bilgi ve belgeleri ibraz etmek üzere tebliğden itibaren 1 haftalık kesin süre verildiği ve gerekli ihtarın yapıldığı, davacı tarafından verilen süre içerisinde sunulan beyan dilekçesinde başkaca belge olmadığından bahisle dilekçe ekinde belge ibraz etmediği,

mevcut durum itibari ile davacı tarafın yetkili hamil olup olmadığı hususu dosya kapsamından tespit edilemediğinden ve TTK gereğince işbu davanın sadece yetkili hamil tarafından açılabileceğinden, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı kabul edilerek açılan davanın reddine," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı asil istinaf dilekçesinde özetle.

16/11/2023 keşide tarihli 20/01/2024 ödeme tarihli 100.000 Euro bedelli ıslak imzalı borçlusu ... olan ve keşide tarihinde teslim almış olduğu senedi düşürüp kaybettiğini, buna ilişkin senedin kullanılma ihtimaline binayen Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığına müracaat ederek şikayette bulunduğunu, senedin kullanılması ve başka şahıslara ciro edilmesi ihtimaline karşılık telafisi imkansız zararlar doğabileceğini, mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, yerleşik içtihat kararlarına göre yetkili hamil olduğunu ispata yarar herhangi bir vesikayı bulundurmak ve bunu mahkemeye sunması gerekmediğini,

yetkili hamil olduğunu ispata yarar vesika bulundurmasının da maddi olarak imkansız olduğunu beyanla, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK 757. madde hükümlerine dayanılarak açılan zayi nedeniyle bono iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı, davacı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru sebepleriyle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık yönüyle re'sen yapılmıştır.

Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı 6102 sayılı TTK 651. maddesi uyarınca hamile ait olup, hamil TTK 652. maddesine göre iptal karar ile birlikte alacak hakkını senet olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir.

Buna göre, bono iptali davası sonucunda verilen karar, borçluya ibraz edilerek senet bedelinin tahsili imkanını sağlamaktadır.TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, senet elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, senedin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Ancak hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.

Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, senet iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.

(Yargıtay 11 HD'nin 2016/13113 E- 2017/6307 K sayılı 16.11.2017 tarihli kararı) Somut olayda, davacı tarafından senetle ilgili tüm bilgiler mahkemeye verildiği gibi davacı tarafından talebe konu senet nedeniyle Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunduğu da gözetildiğinde yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi isabetli olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.