İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/674 K.2024/1658

Taraflar arasındaki Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde talep eden davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı şirkete ait pay defteri çalınmak suretiyle zayi olduğunu, ilgili ticari kayıtların çalındığının öğrenilmesi akabinde buna ilişkin derhal Cumhuriyet Başsavcılıkları nezdinde suç duyurusunda bulunulduğunu, Tekirdağ Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne kayıtlı ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şti.'ne ait olan pay defterinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "..6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82. maddesi gereğince tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin yangın, su baskını veya buna benzer bir afet durumunda yada hırsızlık sebebi ile saklama süresi içerisinde defterlerin veya belgelerin zayi olması durumunda zayi belgesinin verilebileceği belirtilmiş, Yüksek Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatlarına göre zayi belgesi verilebilmesi için Kanunda sayılan olayların veya benzer etkiye sahip bir olayın meydana gelmesi gerektiği,

davacı taraf Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesinde sayılan nedenler kapsamında şirkete ait pay defterinin zayi olduğunu ispat edemediğinden ve davacının dava dilekçesindeki iddiası bakımından zayi belgesi verilmesi için yeterli sebep olmadığından davacının davasının reddine.." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Mahkemece dava dilekçelerinin hiçbir şekilde irdelenmeksizin, basiretli bir tacirin defterlerini muhafazasında kusurlu olması halinde zayi belgesi verilemeyeceğinden bahisle davanın reddine karar verilmişse de söz konusu bu kararın hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin pay defteri çalınmış, buna ilişkin suç duyurusunda bulunulmuş ancak mahkemece Savcılık dosyasının akıbeti dahi beklenmeden davanın reddine karar verildiğini, oysa müvekkili şirketin, şirkete ait pay defterinin çalınmasını öğrenir öğrenmez buna ilişkin derhal Cumhuriyet Başsavcılıkları nezdinde suç duyurusunda bulunduğunu,

istinaf başvurularının kabulü ile Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/573 E. - 2023/756 K. sayılı davanın reddine ilişkin ilamının kaldırılmasına ve davanın kabulüne, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde dosya kapsamındaki eksikliklerin giderilmesi hususunda dosyanın mahkemesine gönderilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK’nun 82/7 maddesi uyarınca zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar vermiş, karara karşı davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir.Anılan yasa maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektiren afet halleri sınırlı şekilde sayılmamış ise de zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun

bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. Davacı şirketin muhasebe müdürünün katılımı ile jandarma tarafından tutulan tutanakta talebe konu pay defterinin defterin taşınma sırasında kaybolduğuna ilişkin tutanak tutulduğu ve Çorlu Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulduğu görülmüştür.

Şirket pay defterinin taşınma sırasında kaybolması TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesinin gerektirir hallerden değildir. Somut olayda; davacı şirket taşınma sırasında kaybolan defterin çalınıdğı iddiasıyla zayii belgesi verilmesi talep edilmektedir.

Şirket pay defterinin bu şekilde saklanmasında davacı kusurlu olduğu gibi basiretli bir tacir olarak talebe konu defterlerin korunması için gerekli tedbirleri aldığı ve defterin muhafazasında gerekli dikkat ve özeni göstermediği söylenemeyecektir. (Yargıtay 11 H.D'si 27/11/2014 tarih,E: 2014/10531 - K:2014/18528. Sayılı ilamı).

Bu durumda davacı TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi talep edemeyeceğinden mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından talep eden davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.