İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/757 K.2024/1266

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ..., ... nun ... A.Ş. nezdindeki hisselerinin 1/3 üne takabül eden %20 payını 23/10/2014 tarihili protokol ile 500.000,00USD karşılığından devir aldığını, devir bedelinin 200.000USD si pesşin olarak ödenmiş kalan 300.000,00USD nin ise 20 eşit taksitte ödenmesi kararlaştırıldığını, müvekkil 08/01/2021 tarihli temlikname ile davalının hisse devri nedeni ile ... ya ödemesi gereken 300.000,00USD yi temlik almış Üsküdar ...

Noterliğinin 28/01/2021 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesi ile bedelin kendisine ödenmesini talep ettiğini belirterek, Fazlaya dair talep ve dava haklarımız saklı kalmak ve 28/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ödeme günündeki kur üzerinden ödenmek üzere şimdilik 10.000,00USD karşılığı 180.000,00TL sının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davalı taraf hukuki ihtilafın aynı sebepten kaynaklanması ve taraflarının aynı olması karşısında Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/1125 E. Sayılı dosyasının mahkemenizce incelenip hangisi önce açılmış ise önce açılan dosyada birleştirilmesine karar verilmesini talep ettiği, davacının dayandığı ilgi protokolü ve temlik kapsamındaki alacak iddiasını kabul etmediklerini, Kendilerine Çerkezköy ...

Noterliği 15.02.2021 tarih ... yevmiye nolu mukabil ihtarnamesiyle, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına yapılan itiraz dilekçesi ile ileriye sürülen beyan ve itirazları tekrar ettiklerini, protokol davacının iddia ettiği gibi ... Sağlık A.Ş. Hisse devrinden kaynaklanmadığını ve müvekkilin de temlik edene böyle bir borcu olmadığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1125 Esas, 2023/893 karar sayılı dosya yönünden. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı ...'nun, ...'nun ...

A.Ş. nezdindeki hisselerinin 1/3 üne takabül eden %20 payını 23/10/2014 tarihili protokol ile 500.000,00USD karşılığından devir aldığını, devir bedelinin 200.000 USD'sinin peşin olarak ödendiğini, kalan 300.000,00 USD'nin ise 20 eşit taksitte ödenmesi kararlaştırıldığını, Müvekkilinin 08/01/2021 tarihli temlikname ile davalının hisse devri nedeni ile ...'ya ödemesi gereken 300.000,00 USD'yi temlik aldığını, Üsküdar ...

Noterliği'nin 28/01/2021 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesi ile bedelin kendisine ödenmesini talep ettiğini, müvekkilinin arabuluculuk müracaatında bulunduğunu, ancak arabuluculuk görüşmelerinden de sonuç alınamadığını, müvekkilinin alacağını alabilmesi için iş bu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak ve 28/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ödeme günündeki kur üzerinden ödenmek üzere şimdilik 10.000,00 USD karşılığı 180.000,00 TL'sinin davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Hukuki ihtilafın aynı sebepten kaynaklanması ve taraflarının aynı olması karşısında Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/1132 Esas Sayılı dosyasının mahkemece incelenip hangisi önce açılmış ise önce açılan dosyada birleştirilmesine karar verilmesini , davacı tarafın kötü niyetli olarak farklı iki mahkemede davasının kabul edilebilirliğini test etmeyi düşünerek iki farklı mahkemede açmış olduğunu düşündüklerini, Davalı müvekkillerinin iş yeri adreslerinin Kapalıçarşı/Fatih/İstanbul'da bulunduğunu, derdest bulunduğu mahkememizin işbu dava bakımından yetkili olmadığını, Zira,

davacı tarafla davalı müvekkil arasında imzalandığı iddia edilen hisse devri sözleşmesi ve devir taahhüdü sözleşmesinde de yazıldığı gibi davalı müvekkilinir Fatih, protokole konu şirketin merkezi Pendik / İstanbul olduğunu, İşbu davayı, yukarıdakilerden hiçbirine dahil olmayan muhtemelen kendi yerleşim yerinde açmış bulunduğunu, Bu nedenle Mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, yetkili mahkemelerin İstanbul Mahkemeleri olduğunu, Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davalı müvekkili ile temlik eden ...'nun aralarında yapılan protokolün 23/10/2014 tarihli olduğunu,

Davacının ise 08.01.2021 tarihli temlikname ile bu alacağı temellük ettiğini iddia etmekte olduğunu, Taraflar arasındaki hukuki ilişki BK ve MK hükümleri gereği zaman aşımı ve hak düşümüne uğradığını, Zaman aşımı ve hak düşürücü süre defi ve itirazlarının olduğunu, Davanın öncelikle usule itirazlarımız kapsamında usulden reddine, Maddi ve hukuki dayanaktan yoksun haksız ve kötü niyetli davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "HMK'nın 14/2.maddesi gereğince özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileri ile sınırlı olmak kaydıylı, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları dava için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.

Somut olayda tarafların ortağı olduğu şirketteki pay devrinin alacağı davasında ortağı oldukları şirketin muamele merkezinin yetkisi kesin olup kesin yetki dava şartı olduğundan ve kesin yetki kapsamında davanın İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğinden kesin yetkiye ilişkin dava şartı yokluğu nedeniye davanın usulden reddine İstanbul Anadolu ATM'nin yetkili olduğunun belirlenmesine talep halinde dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesine, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya cevapları ile birlikte verdikleri cevap dilekçelerinde, yetki itirazı konusunda yetkili mahkemenin; davalıların iş yeri adreslerinin Kapalıçarşı/Fatih/İstanbul'da bulunmakta olduğunu, Bakırköy Mahkemelerinin işbu dava bakımından yetkili olmadığını;

yetkili mahkemelerin İstanbul (Çağlayan) Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu belirttiklerini, gerçekte de, davalıların onlarca yıldır iş adresleri olan Kapalıçarşı/Fatih/İstanbul adresleri, İstanbul Çağlayan Adliyesi'nin adli yetki sınırları içerisinde olduğunu, bu itibarla, yetkili mahkeme olarak buranın yazılması ve yetkilendirilmesi gerekirken İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkilendirilmesi yönündeki kararın hukuka aykırı olduğunu beyanla, yetkili mahkeme olarak İstanbul (Çağlayan) Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkilendirilmesi yönünde karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava ve birleşen dava temlik alınan anonim şirket hisse devir bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince HMK 14/2 maddesi gereği tüzel kişilerin ortaklık veya üyelik ilişkileri ile sınırlı olmak kaydıyla bir ortağın bu sıfatla diğerlerine karşı açacağı davalarda tüzel kişi merkezinin bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğu gerekçesiyle davanı usulden reddine karar verilmiş davalılar vekilince yukarıda yazılı gerekçeler ile istinaf isteminde bulunulmuştur.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu limited şirketin hisse devrindeki edimlerin ifasına ilişkin olmayıp, ifa edilmiş hisse devrinden kaynaklanan bakiye alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Bu nedenle sözleşmeden doğan davalara yönelik 6100 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin ve özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açtığı davalara yönelik aynı Kanun'un 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının uygulanma alanı bulunmamaktadır.

(Emsal Yargıtay 11 HD. 2022/3232 E. 2023/7051 K. Sayılı ilamı) Kesin yetkinin bulunmadığı bu durumda yetki hususunda davalıların süresi içinde yetki itirazında bulunmuş olmaları da dikkate alınarak değerlendirme yapılması gerekmektedir. Davalılar cevap dilekçelerinde yetki itirazında bulunmuşlar ve yetkili yer olarak İstanbul (çağlayan) adliyesini bildirmişlerdir.

Uyap sisteminden yapılan yoklamada dava tarihi itibarıyla davalıların yerleşim yerinin BAHÇELİEVLER/İSTANBUL olduğu, Bahçelievler ilçesinin yargı çevresinin ise Bakırköy Adliyeleri olduğu belirlenmiştir. Davalıların yetkili mahkemeyi doğru olarak bildirmemeleri nedeniyle HMK 19/2 maddesi gereği yetki itirazı dikkate alınamaz.

Bu durumda uyuşmazlıkta kesin yetkiye ilişkin HMK 14/2'nin uygulama yerinin bulunmaması ve yapılan yetki itirazının HMK 19/2 maddesindeki şartları sağlanmaması nedeniyle davanın esası incelenip karar verilmesi gerekirken kesin yetki bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece kesin yetki sebebiyle davanın reddine isabetli görülmemiş ve bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.