İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2025/1287 K.2025/1335

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil, şirketine ait elektrikli araç filosuna katılmak üzere, davalı tarafça distribütörlüğü yapılan ...

Beyaz ... ve ... şasi numaralı aracı satın almak istediğini davalı tacire bildirdiğini, davalı şirket tarafından ilgili araca ilişkin olarak 15.09.2022 tarihinde müvekkile teklif formu iletilmiş ve yine davalı şirket tarafından 10.10.2022 tarihinde proforma fatura da gönderildiğini, ilgili teklif formunda, aracın toplam bedelinin %60'ının ödenmesi halinde teklifin kesinleşmiş olacağı ve kesinleşmeye müteakip aracın 15 ila 20 gün içerisinde teslim edileceği, teslimden sonra da kalan araç bedelinin ödeneceği hükmü ve bilgisi yer aldığını, müvekkil şirket,

teklif formu ve proforma faturaya uygun şekilde 12.10.2022 tarihinde davalı şirket tarafından bildirilen banka hesabına 188.514 TL havale yaptığını, ancak, ödemenin yapılması sonrasında müvekkil şirket tarafından hiçbir şekilde davalı şirkete ulaşılamamış, davalı şirket tarafından da vaat edilen araç teslimi hiçbir şekilde yapılmamış ve müvekkil tarafından ödenen bedel de iade edilmediğini, uyuşmazlığa konu olaya bakıldığında,

15.09.2022 tarihli teklif formunun 11.maddesinde ödemenin %60’ının yapılması ile siparişin kesinleşeceği ve siparişin kesinleşmesinden itibaren en geç 20 gün içinde teslimatın yapılacağına ilişkin borcun ifa vadesi belirlenmiş olup davalı tarafça ifanın, vadesinde yerine getirilmediği anlaşıldığını, nitekim, davalı taraf teklif metninde belirlenen en geç teslim tarihi geçmiş bulunmasına ve bu sebeple zaten temerrüde düşmüş olmasına rağmen, yine de taraflarınca dava açılmadan önce 17.09.2024 tarihinde ihtarname çekilerek bildirimde bulunulmuş ve 22.09.2024 tarihinde karşı tarafa tebliğ edildiğini, ancak,

davalı taraftan yine herhangi bir bilgi veya ödeme alınamadığını, dolayısıyla işbu davayı ikame ederek daha önce ifa ettikleri edimlerin ve sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğranılan zararın ticari temerrüt faizi ile geri ödenmesini talep ettiklerini, sonuç olarak,

müvekkil satış sözleşmesine göre edimini yerine getirmiş olup davalı tarafça borç ifa edilmemiş ve davalı tarafa ödeme ardından hiçbir şekilde ulaşılamadığını, ilgili yasal mevzuatlar kapsamında davalı tarafından ticari satışa ilişkin borçları ifa edilmemiş olduğundan müvekkilin ödemiş olduğu 188.514 TL’nin 01.11.2022 tarihinden itibaren işlemiş olan ticari temerrüt faizi ve birlikte tahsil edilebilecek diğer tüm yasal alacaklarımız ile beraber müvekkile iade edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Eldeki dava, sözleşmeden dönme kapsamında ödenen bedelin iadesi istemlidir. Dava dışı ... ... Petrol Nakliyat San Tic A.Ş. ile davalı arasında teklif formu bulunmaktadır. Teklif formu, ... marka ... tipi 2022 model ... şasi numaralı aracın devrine ilişkindir. Mezkur formda bedelin %60'nın ödenmesi halinde teklifin kesinleşeceği düzenlenmiştir.

Teklif formunda dava dışı ... ... Petrol Nakliyat San Tic A.Ş.'nin bulunduğu, davacının yer almadığı, davacı ile ... ... Petrol Nakliyat San Tic A.Ş.'nin arasındaki bağın açıklanması için davacı vekiline tensip zaptı ile kesin süre verilmiş, verilen kesin süre içerisinde de davacı vekili tarafından beyan dilekçesi sunulmuştur.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler incelendiğinde her iki şirketin adreslerinin yan yana olduğu, yönetim kurulu üyelerinin aynı olduğu dikkate alındığında şirketler arasında bağ olduğu açıktır. Ancak tabiki bu durum, davalının davacıya karşı sorumlu olduğunu ortaya koymamaktadır.

Bahsedilen bağın yanında, davalı tarafından düzenlenen proforma faturanın davacı adına olması ve davacı tarafından yapılan ödemeye davalı tarafından itiraz edildiğine ilişkin dosya kapsamında bilgi ya da belge bulunmaması dikkate alındığında teklif formundaki aracın devri için davacı ile davalının anlaştığının davalının da kabulün de olduğu anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca TBK'nin 19/1 maddesi uyarınca davacı ile davalı arasında ... marka ... tipi 2022 model ... şasi numaralı aracın devri için anlaşma bulunduğu kanaatine varılmıştır. Dosya kapsamı ile davacının, davalı tarafından düzenlenen 10.10.2022 tarihli proforma faturada belirtilen 314.000,00 TL bedelin %60'ı olan 188.514,00 TL'nin 12.10.2022 tarihinde davalıya ödediği sabittir.

Teklif formuna göre artık teklif kesinleştiğinden 15-20 gün içinde aracın davalı tarafından davacıya teslimi gerekmektedir. UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulama sonucunda aracın tescil görmediği, yani davacıya teslim edilmediği anlaşılmıştır. Davacı taraf ise dosya kapsamında bulunan Beyoğlu 56. Noterliği'nin 17.09.2024 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmeden dönme iradesini ortaya koymuştur.

Hal böyle olunca davacı sözleşmeden döndüğü için ödemiş olduğu 188.514,00 TL'yi sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalıdan talep edebilecektir. Bu sebeple 188.514,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Her ne kadar davacı tarafından ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 22.09.2024 tarihinden itibaren faiz talep edilmiş ise de taraflar arasındaki formda yalnızca aracın teslimine ilişkin süre belirlendiği, para borcuna ilişkin süre belirlenmediği, ihtarnamede ise ödeme için bir süre öngörülmediği, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre usulüne uygun şekilde dava tarihinden önce davalının temerrüte düşürülmediği, dava tarihi ile temerrüte düştüğü anlaşıldığından dava tarihinden itibaren avans faize, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. İlk derece mahkemesi kararının alacağın temerrüte düştüğü tarih ve dolayısıyla alacağa işletilecek faiz bakımından hatalı olduğunu, ödemenin yapılması sonrasında davacı Şirket tarafından hiçbir şekilde Davalı Şirket'e ulaşılamamış, Davalı Şirket tarafından da vaat edilen araç teslimi hiçbir şekilde yapılmadığını, davacı Şirket tarafından Davalı Şirket'e ulaşılmaya çalışılmışsa da 17.09.2024 tarihinde Beyoğlu 56. Noterliği'nin ...

Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacı Şirket tarafından araç sözleşmesi kapsamındaki edimlerin yerine getirilmesine karşın Davalı Şirket tarafından araç teslimine ilişkin edimlerin yerine getirilmediği belirtilerek sözleşmeden dönme seçimlik hakkının kullanıldığını, bu kapsamda davacı Şirket tarafından sözleşme kapsamında ödenen 188.514-TL'nin 10.10.2022 tarihinden itibaren işlemiş olan avans faizi ile birlikte davacı Şirket'e iade edilmesi gerektiği ihtar edildiğini, ödeme akabinde kendilerine hiçbir şekilde ulaşılamadığı,

2 yıl sonra dahi hala Davalı Şirket tarafından hiçbir aksiyon alınmadığı göz önünde bulundurulduğunda, TBK m.124 kapsamında borçlu Davalı Şirket'e sözleşme kapsamındaki borcunu ifa için süre vermenin faydasız olacağını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın alacak tutarına dava tarihinden itibaren faiz işletilmesine kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, sözleşmeden dönme nedeniyle, ödenen sözleşme bedelinin istirdatı davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, temerrüt faizin işlemeye başlayacağı tarih noktasındadır.Davacı tarafından davalı muhatabına çekilen Beyoğlu 56. Noterliğinin 17/09/2024 Tarih ve ... YN'lu ihtarnamesi ile, sözleşmeden dönme hakkını kullandıkları ve ödenen 188.514,00 TL'nin 10/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi birlikte iade edilmesi ihbar ve ihtar edilmiştir.

Bu ihtarname muhatabına 22/09/2024 tarihinde tebliğ edilmiştir.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu(TBK)'nun 212/1. maddesinin atfı ile uygulanacak olan TBK'nın 125/2. maddesinde, alacaklının, borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebileceği veya sözleşmeden dönebileceği;

üçüncü fıkrada ise sözleşmeden dönme hâlinde tarafların, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulacakları ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilecekleri düzenlenmiştir.Somut olayda, davacı sözleşmeden dönmüş olup dönme beyanı karşı tarafa ulaşınca sonuç doğuracağından ve satıcının bedel iade borcu bu beyanın kendisine ulaşmasıyla birlikte doğacaktır.

Bu nedenle, davalı satıcının bedel iade borcu yönünden temerrütü ihtarnamenin tebliğ edildiği 22/09/2024 tarihi itibariyle gerçekleşmiştir. Hal böyle iken, proforma fatura tarihi itibariyle bedel iade borcuna temerrüt faizi uygulanması mümkün değildir.

Ancak, ilk derece mahkemesince de, ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren faize karar verilmesi gerekirken dava tarihinden itibaren faize karar verilmesi doğru görülmemiştir.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesince dava tarihinden itibaren faize karar verilmesi verilmesi isabetli görülmemiş, bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce ilk derece mahkemesi kararı düzeltilerek yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

09/10/2025