İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2025/160 K.2025/204

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen ara kararın ihtiyati haciz talep eden davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

İhtiyati hacze itiraz eden davalı vekili itiraz dilekçesinde özetle. İstanbul Anadolu mahkemelerinin yetkisiz olduğunu, yetkili mahkeme Küçükçekmece mahkemeleri olduğunu, İhtiyati haciz kararı alınırken HMK’nın genel yetki kurallarına uyulması gerektiğini, davacı tarafından da dosyaya ibraz edilen "Makina Alım Satım Sözleşmesi"nin 4.14.

Maddesinde "iş bu sözleşmeden kaynaklanacak her türlü ihtilafın çözümünde Küçükçekmece Mahkemeleri yetkilidir" yazmakta olup tacir olduğu muhakkak olana taraflar beyninde yetki şartı olduğunu, İİK’nın ilgili maddesinde ihtiyati hacze yetki yönünden itiraz edilebileceği yazılı olmakla ve taraflar arasındaki yetki şartına uyulmamakla ihtiyati haciz kararının yetkisiz mahkemede alındığından iptalini ve kaldırılmasını talep ettiklerini, İhtiyati haczin dayandığı sebeplere itiraz ettiklerini, alacağın yargılamayı gerektiren bir alacak olduğunu,

müvekkilinin davacı ile menşe ülke şirketinin ortak hareketi neticesinde adeta oyuna getirilmiş ve çok ciddi maddi zarara ve itibar kaybına uğradığını, takdir edilen teminata itiraz ettiklerini, İİK.

259 yollaması ile HMK 87. Maddede teminatın takdiri hususunda hakime takdir hakkı tanınmış ise de takdirin bir taraf lehine olacak şekilde kullanılmaması gerektiğini, maddi vakıada % 5 takdir edilmiş olması maalesef davacı lehine bir durum olduğunu, İhtiyati hacze itirazlarının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, dava masraf ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu ara kararı veren ilk derece Mahkemesi tarafından 12.09.2024 tarihli ara karar ile kabulüne karar verilen ihtiyati haciz kararına itiraz hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda 04.12.2024 tarihli ara karar ile "...duruşma tutanağının gerekli kısımlarında yer alan taraf vekillerinin beyanına ve ihtilafsız sözleşmeye göre sözleşmenin 4.14 maddesinde Küçükçekmece Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair yetki şartı ön görüldüğü belirlendiğinden HMK.

Madde 17 düzenlemesinde yer alan kesin yetki kuralı karşısında yetki itirazının yerinde olduğu anlaşıldığından sair itirazların irdelenmesine gerek görülmeyerek yetki şartına bağlı yetki itirazının kabulü ile Mahkememizden verilen 16/09/2024 tarih ve 2024/601 Esas sayılı ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: taraflarınca, derdest davaları kapsamında ihtiyati haciz talep edildiğini, taleplerinin kabul edildiğini, davalı tarafça ihtiyati haciz kararına itiraz edildiğini, itirazın yetki yönünden kabul edildiğini, itirazın kabulüne ilişkin ara kararın usûl ve yasaya aykırı olduğunu, davalı şirketin ticaret sicilinde kayıtlı adresi "...Ümraniye-İstanbul" olup, eldeki dava davalı şirketin merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde ikame edildiğini, İstanbul Anadolu Mahkemelerinin davaya ve talebe bakmaya yetkili olduğunu,

dolayısıyla HMK uyarınca mahkemenin davaya bakmaya yetkili olduğunu, yetki itirazı kötüniyetli olup davayı ve talebi sürüncemede bırakmaya matuf olduğunu beyanla istinaf taleplerinin kabulü ile Mahkemenin 04.12.2024 tarih ve 2024/601 E sayılı ara kararının kaldırılmasına, ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne, aksi kanaat halinde dosyanın yeniden karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, itirazın iptali istemli derdest davada verilen ihtiyati haciz kararına İİK'nın 265. maddesi uyarınca yapılan itiraz kabulü kararı üzerine ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin ara kararın istinafına ilişkindir.İlk derece mahkemesince, ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın kabulüne ilişkin verilen ara karara karşı ihtiyati hacze talep eden davacı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 257/1. Maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir.

Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir.

Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır (Yargıtay 19.HD'nin 12/12/2019 Tarih, 2019/2300 E-2019/5531 K).

Borçlu tarafından kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati hacze karşı İİK'nın 265/1. maddesine uyarınca, ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzurunda yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edilebilir. İİK'nın 265/3.

Maddesinde ise, Mahkemenin, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddedeceği, düzenlenmiştir. Buna göre mahkemece ihtiyati hacze vaki itiraz, ancak kanunda gösterilen ve itiraz eden tarafından ileri sürülen itiraz sebepleriyle sınırlı olarak incelenebilir.

Somut olayda taraflar arasında makine alım-satım sözleşmesinin 4.14. maddesine göre sözleşme nedeniyle doğacak her türlü uyuşmazlıklarda Küçükçekmece mahkemelerinin yetkili olduğu kararlaştırılmış ve davalı tarafça ihtiyati haciz kararına yetki yönünden itiraz edilmiş ise de İİK’da düzenleme bulunmadığından ihtiyati haciz bakımından görevli ve yetkili mahkeme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) göreve ve yetkiye ilişkin düzenlemelerine uygun olarak her somut olaya özgü şekilde belirlenmelidir.

HMK'nın 390.maddesi uyarınca "ihtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir." hükmü uyarınca dava açıldıktan sonra ihtiyati haciz ancak davanın görüldüğü mahkemeden talep edilebilir.Eldeki uyuşmazlıkta iddia edilen alacağın miktarı ve muacceliyeti ve miktarı gibi tüm hususların varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç durumdadır.

Bu durumda olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir. Buna göre dosyaya ibraz edilen deliller, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için gerekli olan yaklaşık ispata elverişli olmayıp, mahkemece ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesi sonucu itibariyle doğrudur.HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.