İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2025/1697 K.2025/1751

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati tedbire itiraz eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

İhtiyati tedbire itiraz eden vekili itiraz dilekçesinde özetle; davacı karşı tarafın, 18.03.2025 tarihinde ihtiyati tedbir kararının uygulanmasını talep ederek işbu davayı ikame ettiğini, ancak HMK m.397/1 kapsamında belirtilen iki haftalık süre içerisinde esas hakkında dava açmamış ya da açtığına ilişkin evrakı kararı uygulayan memura ibraz ederek dosyaya koydurmamış olduğunu, bu nedenle, söz konusu ihtiyati tedbir kararının, kanun gereği kendiliğinden kalkmış sayılması gerektiğini, belirterek ihtiyati tedbir kararının kendiliğinden kalmış sayılmasına ve bu hususta Muhatap Banka'ya müzekkere yazılmasına,

karar verilmesini talep etmiş, sunduğu bir başka dilekçe ile de dosyaya sunulan fatura ve deliller birlikte değerlendirildiğinde, teminat mektubunun nakde çevrilmesi durumunda ileride telafisi güç veya imkansız zararlar doğabileceği, teminat mektubunun karşılıksız kalıp kalmadığının yargılama ile tespit edileceği, dosyanın bulunduğu aşama itibariyle, HMK'nın 390/3. maddesinde düzenlenen yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği kabul edilerek ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verildiğini, söz konusu karar haksız ve hukuka aykırı olup karara itiraz etme zarureti hasıl olduğunu,

taraflar arasındaki ticari uyuşmazlığa ilişkin yargılamanın İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/215 Esas sayılı dosyası ile devam ettiğini, taraflar arasındaki derdest bir davanın uyuşmazlığını çözecek şekilde ihtiyati tedbir kararı vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirketin taraflar arasındaki ticari ilişkiden doğan alacaklarını tahsil etmek üzere 18.03.2025 tarihi saat 09.10'da Findeks KKB sistemi ile Muhatap Banka'dan davaya konu teminat mektubunun tazminini talep ettiğini,

davacı yanın hukuka aykırı şekilde söz konusu tazmin talebinden haberdar olup aynı tarihte saat 12.23'te Mahkemeden teminat mektubunun tazmininin engellenmesi için yine haksız ve kötü niyetli şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiğini, işbu hususun hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, somut durumda "yaklaşık ispat" kuralı gerçekleşmediğinden ihtiyati tedbir şartları oluşmadığını,

taraflar arasında zaten söz konusu faturalardan kaynaklı ihtilaf mevcut olup söz konusu ihtilafın çözümü yargılamaya muhtaç olduğundan mahkeme tarafından yalnızca faturalar göz önüne alınarak yaklaşık ispat kuralının gerçekleştiğinin kabul edilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Mahkeme'nin ihtiyati tedbir kararı vermeden önce davacı nezdinde telafisi güç veya imkansız zararların doğup doğmayacağı hususunu değerlendirmesi ve buna göre hüküm kurması gerektiğini, belirterek ihtiyati tedbir kararına karşı itiraz ettiklerini bildirmiştir.

CEVAP

İhtiyati tedbir isteyen vekili itiraza karşı cevap dilekçesinde özetle: Mahkeme tarafından tesis olunan 18.03.2025 tarihli ihtiyati tedbir kararının taraflarına 18.03.2025 tarihinde UETS adresine ulaştırılmak suretiyle tebliğ edilmiş olup, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 397. maddesinin 1. fıkrasında öngörülen iki haftalık yasal süre içerisinde (27.03.2025 tarihinde) ... iş emir numarası ile "ihtiyati tedbire konu, ... ... Yatırım Bankası A.Ş.

ETMP Şube tarafından tanzimle ... Dağıtım A.Ş. teslim edilen, 22.03.2024 tarih, ... no.lu, 34.450.000 TL teminat mektubundan dolayı, müvekkil şirketin karşı taraf, ...

Dağıtım A.Ş.'ye borcunun bulunmadığının tespiti ile bunun tahtında muhtevasının hükmü kalmaması sebebiyle iadesi" cihetinde tarafımızca zorunlu arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu, Ara buluculuk başvurusunda bulunulduğuna ilişkin beyan dilekçesinin 28.03.2025 tarihinde 15088636696 iş emri numarası ile dosyaya sunulmuş olup, mahkeme kalemi tarafından gelen evrak kaydının 04.04.2025 tarihinde yapıldığını, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 397. maddesinin 1. fıkrasında öngörülen iki haftalık yasal süre içerisinde (27.03.2025 tarihinde),

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi uyarınca (dava şartı kapsamında) Arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu ve bu başvurunun, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 16. fıkrası uyarınca, 6100 sayılı Kanunun 397 nci maddesinin birinci fıkrasında, düzenlenen dava açma süresini, son tutanağın düzenleneceği tarihe kadar kestiği hususları nazara alındığında, karşı tarafın "ihtiyati tedbir kararının kendiliğinden kalkmış sayılmasına karar verilmesi" yönündeki talebinin, Mahkeme'yi yanıltmaya matuf haksız ve yasal dayanaktan yoksun bir talep olduğunu bildirmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu ara kararı veren ilk derece Mahkemesi tarafından ihtiyati hacze itiraz hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda, "...Aynı yasanın 390/3 maddesi ise, ''Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir. Dosya kapsamında taraflarca ileri sürülen iddia ve savunmalar , davacı yanın sunduğu faturalar , davalı yanın asıl davadaki ödeme savunması birlikte değerlendirildiğinde HMK 389 maddesinde kabul edilen koşulların mevcut olduğu ve davacı yönünden yaklaşık ispat koşulunun da sağlandığı, sonucuna varılarak davalı yanın ihtiyati tedbir kararına itirazının reddine.." karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbire itiraz eden karşı taraf vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ödenmiş faturalara dayalı haksız icra takibini ve bağlı itirazın iptali davasını gerekçe göstererek ihtiyati tedbir kararı aldığını, İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/215 esas sayılı dosyası ile taraflar arasındaki uyuşmazlığa ilişkin yargılama devam etmek iken davaya konu uyuşmazlık ile ilgili şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesinin usule ve yasaya aykırı olduğunu, uzun yıllardır ticari hayatını sürdüren davalı şirket aleyhine "yaklaşık ispat" koşulu mevcut olmadan ihtiyati tedbir kararı verilmesinin HMK'ya aykırı olduğunu,

banka teminat mektubunun süresi 24.03.2025 tarihinde sona ermiş olup, hükümsüz hale gelen mektuba dair tedbir talebine itirazın reddedilmesinin dayanaktan yoksun olduğunu, İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/215 E sayılı dosyasından verilen 10.09.2025 tarihli ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine dair kararın kaldırılmasına, İlgili İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/382 D.İş- 2025/381 K sayılı 18.03.2025 tarihli " ... ...

Yatırım Bankası A.Ş. ETMP Şube tarafından tanzim olunan, 22.03.2024 tarih, ... no.lu, 34.450.000,00 (Otuz dört milyon dörtyüzelli bin Türk Lirası) meblağlı teminat mektubunun davalı ... Dağıtım A.Ş. (VKN:8590539021) tarafından dava sonuçlanıncaya kadar paraya çevrilmemesi amacıyla İhtiyati Tedbir Konulmasına" dair ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına, karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Talep; derdest teminat mektubu nedeniyle borcu bulunmadığının tespit davası açılmadan önce paraya çevrilmemesine yönelik verilen ihtiyati tedbir kararına itiraza ilişkindir.

Davacı tarafça davalı hakkında 500.408.212,74 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı üzerine İstanbul 8 ATM 2025/215 E. Dosyası ile itirazın iptaline ilişkin dava açıldığı, davalının kötü niyetli olarak elinde bulunan davacıya lehine ... ... yatırım bankası tarafından düzenlenen 34.450.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun paraya çevrilmesinin talep edildiğini ileri sürerek mektubun paraya çevrilmesinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir talebinde bulunduğu, İstanbul Anadolu 9. ATM'nin 2025/382 D.iş, 2025/381 K. Sayılı kararı ile ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verildiği,

davalı tarafça tedbir kararının verilmesinden sonra dava açıldığına dair bildirimin süresinde mahkemeye bildirilmediğinden bahisle itirazda bulunulduğu, davacı tarafça bahsi geçen teminat mektubu nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ilişkin İstanbul 6. ATM'nin 2025/373 E. Dosyası ile açılan davanın İstanbul 8. ATM'nin 2025/215 E. Dosyası ile birleştirildiği, mahkemece 10/09/2025 tarihli ara kararı ile itirazın reddine karar verildiği, kararın davalı tarafça istinaf edildiği anlaşılmaktadır.

6100 Sayılı HMK 389.

Maddesi "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." Aynı yasanın 390/3 Maddesi "tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır."Şeklinde düzenlenmiştir.

Geçiçi hukuki koruma yargılamasını, asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır.Geçiçi hukuki koruma yargılamasında yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Yaklaşık ispat durumunda ise; hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte; zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez.

Bu sebepledir ki; genelde geçici hukuki korumalara, karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması öngörülmüştür.

İhtiyati tedbir talep eden, geçici hukuki koruma kararlarının genel olarak düzenlendiği HMK hükümleri uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilebilmesinin koşulları kapsamında haklığının yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.Somut olayda; taraflar arasındaki ticari ilişki, davalıya düzenlenen temel e-faturalar, ve diğer evraklar ile davacının haklılığının yaklaşık olarak ispatlanmış olduğu, savunmada ileri sürülen hususların bu aşamada ispatlanmış sayılamayacağı anlaşılmakla itirazın reddine ilişkin kararda isabetsizlik bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından ihtiyati tedbire itiraz eden vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.