İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2025/234 K.2025/200

Taraflar arasında görülen değişik iş dosyası neticesinde ilk derece mahkemesince verilen ek kararın ihtiyati hacze itiraz eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ TALEP:İhtiyati haciz isteyen vekili tarafından verilen dilekçesinde özetle; müvekkili lehine İstanbul 23. İş Mahkemesi 2021/572 Esas 2022/500 karar sayılı ilamıyla toplam 40.574,00-TL alacağa hükmedildiğini, davalı tarafın mal kaçırdığı ve adres değiştirdiği ve alacaklarının ilama dayanıyor olması nedeniyle İİK 259/2 maddesi gereğince teminatsız ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

İhtiyati hacze itiraz eden dilekçesinde özetle; Mahkemenizin 2022/192 D. İş sayılı dosyasından verilen haksız ve eksik incelmeye dayalı olarak verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmekle, ihtiyati haciz talep eden tarafın davacısı olduğu İstanbul 23. İş Mahkemesinin 2021/572 E. sayılı dosyasında davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş olup, gerekçeli kararın henüz tebliğ edilmediğini, talebe dayanak gösterilen ilam henüz kesinleşmediğini, kanun yoluna başvurma bulunmadığından ihtiyati haczin kaldırılmasını ve ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu ek kararı veren ilk derece Mahkemesi tarafından ihtiyati hacze itiraz hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda 13.09.2022 tarihli ek karar ile "...Geçici hukuki korumaların bir türü olan ihtiyati tedbirin şartları 6100 sayılı HMK'nun 389 uncu maddesinde düzenlenmiş olup, anılan düzenlemede “Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde,

uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir” hükmüne, aynı yasanın 390. maddesi ise; “ İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilebilir” hükmüne, aynı madde 2. bendinde ise,“Talep edenin haklarının derhal korunmasında zorunluluk bulunan hallerde, hakim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir” hükmüne yer verilmiştir.

Öte yandan, mahkeme tedbire konu olan mal veya hakkın muhafaza altına alınması veya bir yediemine tevdi ya da bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı önleyecek her türlü tedbire karar verebilir. (HMK 391/1md.)İİK'nin 72/3 maddesine göre İİK 72/3. maddesinde "İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez.

Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." düzenlemesi bulunduğu, işbu tedbir kararının amacının icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesine ilişkin olup menfi tespit davası bulunmayıp tedbir talebi yönünden destekleyen herhangi bir delil bulunmadığından bu talebin de reddine " karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; ihtiyati hacze konu alacak, işçi - işveren ilişkisinden kaynaklandığından ihtiyati haciz kararı verebilecek görevli mahkemenin iş mahkemesi olduğunu, görevli olmadığı halde asliye ticaret mahkemesince verilen ihtiyati haciz kararının usule aykırı olduğunu, ihtiyati haciz talebi, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olup hukuk düzenince korunmaması gerektiğini, İhtiyati haczin amacına aykırı olarak, müvekkili şirketin ticari faaliyetine ve ticari itibarına zarar verme tehdidi ile alacağın tahsil edilmesi amaçlanarak,

ihtiyati haciz talep eden tarafça İİK md.257 vd. tanınan hakkın kötüye kullanıldığını, ihtiyati haciz talebinde hukuki yarar bulunmadığını, istinaf başvurularının kabulü ile Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.09.2022 tarihli, 2022/192 D.

İş ve 2022/192 K. sayılı ek kararının kaldırılmasını ve dosya esasına girilerek; ihtiyati haciz kararına itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, Yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep , işçilik alacağına dayalı olarak verilen ihtiyati haczin kabulü kararına yapılan itirazın reddi kararının istinafına ilişkindir.İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz kararına itiraz üzerine yapılan duruşma sonunda 13.09.2022 tarihli ek karar ile ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin 08.07.2022 tarihli ihtiyati hacze yönelik itirazının reddine karar verilmiştir.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, ihtiyati hacze karar veren mahkemenin görevli olup olmadığı noktasındadır.İhtiyati haciz istemi bakımından görevli mahkemeye ilişkin İİK'nın 257 ve devamı maddelerinde bir düzenleme bulunmamaktadır.

Bu halde, ihtiyati haczin ihtiyati tedbirin özel bir türü olması nedeniyle ihtiyati tedbire ilişkin düzenlemelere göre ihtiyati haciz talebinde görevli mahkemenin belirlenmesi gerekir. Bu açıklamalar ışığında, ihtiyati haczin, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilmesi gerekir.

Esas hakkında görevli olan mahkeme ise göreve ilişkin HMK'daki genel hükümlere ve özel kanunlardaki düzenlemelere göre tayin edilir.İhtiyati haciz kararı görevsiz mahkeme tarafından verilmiş ise borçlu, ihtiyati haciz kararına karşı görev itirazında bulunabilir. Her ne kadar İİK'nun 265. maddesinde görev itirazı ayrıca yazılı değilse de, görev kamu düzenine ilişkin olduğundan taraflarca her aşamada ileri sürülebileceği gibi, hakim tarafından da her aşamada resen nazara alınır.

Ancak, itirazı inceleme görevi ihtiyati haciz kararını veren mahkemeye ait olup, mahkemece itiraz varit görürse ihtiyati haciz kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. Buna göre, mahkemenin ihtiyati haciz talebi bakımından görevli olmaması halinde görevsizlik kararı değil, itirazın kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.

Somut olayda, ihtiyati haciz istemi, İş mahkemesinin ihtiyati haciz talep eden hakkında vermiş olduğu işçilik alacağına dayalı olup, uyuşmazlık İş Kanunu hükümlerine tabidir. İş Kanunu hükümlerine göre ise görevli olan iş mahkemesince ihtiyati haciz talebinin değerlendirilmesi gereklidir.

Bu halde, ihtiyati hacze itirazın görev yönünden kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken, ilk derece mahkemesince itirazın reddine karar verilmesi doğru olmadığı gibi taleple ilgili olmayan bir hususa gerekçede yer verilmesi isabetsiz olmuştur. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda.

İhtiyati hacze itirazın reddine karar verilmesi isabetli görülmemiş ve bu nedenle ihtiyati hacze itiraz edenin istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi ek kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından dairemizce esas hakkında yeniden karar verilmek suretiyle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.