İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2025/55 K.2025/57

Taraflar arasında görülen değişik iş dosyası neticesinde ilk derece mahkemesince verilen ek kararın ihtiyati hacze itiraz eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde özetle.

14.05.2024 düzenleme tarihli, 17.06.2024 ödeme tarihli 289.855,00 TL bedelli ve 17.05.2024 düzenleme tarihli, 27.06.2024 ödeme tarihli 90.000,00 TL bedelli, 31.05.2024. düzenleme tarihli, 28.06.2024 ödeme tarihli 252.100,00 TL bedelli 3 senet verdiğini, senede istinaden fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile bakiye alacak miktarı 631.955,00 TL olduğunu, alacağın hiçbir teminata bağlı bulunmadığı gibi, borç da vadesi dolduğu halde bugüne kadar ödenmediğini, borçlular hakkında takibe başlanılmış olup ve icra takibinden haberdar olduğu takdirde mallarını kaçırmasından endişe ettiğimizden,

buna mani olmak için mahkemenizden borçluların menkul ve gayrimenkul mallarıyla 3. Şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini ve İstanbul ... İcra Dairesi ... Esas dosyasından infazını talep etmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati haciz kararına itiraz eden vekili dilekçesinde özetle. İhtiyati haciz kararına istinaden, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, ihtiyati haciz konusu yapılan senetler üzerindeki imzanın davalıya ait olmadığını, davalı ile karşı taraf arasında yetki sözleşmesinin mevcut olduğunu, işbu yetki sözleşmesinde yetkili mahkemenin Antalya Mahkemeleri olduğu kararlaştırıldığını, yetki sözleşmesi olmasa dahi davalının ikametgahı Antalya ili, Muratpaşa ilçesi olduğunu, karşı tarafın yetkisiz mahkeme aracılığı ile almış olduğu ihtiyati haciz kararı nedeniyle mahkemeye sunulan itirazlarının kabulü ile bu itibarla,

haksız yere konulan ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını ve mahkeme nezdinde depo edilmiş bulunan teminat tutarının alacaklıya iadesini önlemek üzere teminat üzerine tedbir konulmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece Mahkemesi tarafından ihtiyati hacze itiraz hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda istinaf incelemesine konu 27.09.2024 tarihli ek kararda "..Talep, ihtiyati hacze ilişkindir. Somut uyuşmazlık ise ihtiyati haciz kararına itirazın reddine yöneliktir.

İhtiyati hacze itiraz eden vekilinin dilekçesindeki talepleri incelendiğinde senetler üzearindeki imzanın vekiline ait olmadığının ve karşı tarafla aralarındaki yetki sözleşmesinin mevcut olduğu Antalya Mahkemelerinin yetkili olduğunun bildirildiği ancak itiraz dilekçesinini ekinde herhangi bir sözleşmenin dosyaya ibraz edilmemesi nedeniyle bu konuda değerlendirme yapılamadığı imza inkarı yönünden ise Borçlu/itiraz eden tarafından ileri sürülen senetteki imzanın kendisine ait olmadığı yönündeki iddianın İİK.265. madde kapsamındaki itiraz sebeplerinden olmadığı ancak açılacak bir menfi tespit davasında ileri sürülebilecek hususlardandır.

İmza İnkarı borcun dayandığı sebebler kapsamında bulunmadığından; itiraz edenin imzanın kendisine ait olmadığı itirazının işin esasına yönelik olduğu, menfi tespit ya da istirdat davasının konusunu teşkil edebileceği ve dava aşamasında dinlenebileceği, İİK. 265. maddesinde sayılan itiraz nedenlerinden olmadığı, ihtiyati hacze itiraz aşamasında değerlendirilemeyeceği istikrarlı Yargıtay kararlarında vurgulanmıştır.

(Yargıtay 11. HD 19/09/2016 tarih, 2016/8376-7358 E.K sayılı ilamı)Ayrıca ihtiyati hacze itiraz edenlerin diğer itiraz sebebi olan İtiraza dayanak yapılan Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/235 esas sayılı dosyasında verilen ara kararda her türlü ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve muhafaza işlemleri de dahi tüm takip işlemlerinin yapılmasının ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına karar verilmiş ise de, ihtiyati haciz geçici hukuki himaye tedbiri olup icra takip işlemi niteliğinde değildir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamaları da bu yöndedir. Dolayısıyla anılan tedbir kararı ihtiyati haciz kararı verilmesine engel teşkil etmeyeceği ve bu kararın ihtiyati haciz kararı verilmesine engel olmadığı gerekçeleriyle itirazın reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirket hakkında, kambiyo evrağından kaynaklı ihtiyati haciz başvurusunda bulunulduğunu ve mahkemece kabul edildiğini, taraflarınca, yetkiye ilişkin itirazlarının usul esasa aykırı olarak reddedildiğini, kabul etmemekle birlikte mahkemece yetki sözleşmesi sunulmadığı gerekçesini bir kenara bırakılsa dahi, dilekçesinde açıkça müvekkilinin adresinin Antalya ili olduğunu, bu nedenle genel yetki kuralı gereğince Antalya Mahkemelerinin yetkili olduğu itirazları hususunda tek bir kelimenin dahi gerekçeli kararda geçmediğini,

yani mahkemece iddialarının tamamı incelenmediğini ve açıklayıcı bir hüküm kurulmadığını beyanla istinaf başvurularının kabulüne, belirtilen hususlar doğrultusunda ilk derece mahkemesince verilen ret kararının kaldırılarak itirazın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, değişik iş dosyası üzerinden verilen ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine ilişkin ek kararın kaldırılması istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince kabulüne karar verilen ihtiyati haciz kararına ... Ticaret Anonim Şirketi tarafından itiraz edilmesi üzerine mahkemece yapılan murafaa sonucunda 27.09.2024 tarihli ek karar ile itirazın reddine karar verilmiş, bu karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden ...

Ticaret Anonim Şirketi vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, mahkemenin ihtiyati hacze karar vermekte yetkili olup olmadığı noktasındadır.

İhtiyati hacze itiraz İİK'nın 265. maddesinde düzenlenmiş olup; borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. İhtiyati hacizde yetkili mahkeme, İİK 258. maddesi yollamasıyla İİK 50. maddesine göre belirlenir.

Anılan maddede ise, HMK hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Buna göre, bonoya dayalı olarak, alacaklı, borçlunun yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki genel yetkili, (HMK. 6.md.), borçluların birden fazla olması halinde bunlardan birinin yerleşim yerindeki (HMK.

7. md) veya bonoda öngörülen ödeme yerindeki mahkemeden , 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 'nun (TTK) 777/3. maddesine göre ödeme yeri gösterilmeyen bonoda, düzenlenme yerinin ödeme yeri olduğunun kabulü gerekeceğinden, bononun düzenlenme yerindeki mahkemelerden birinden (HMK.10.md) yahut bonoda yetkili mahkeme gösterilmişse ve şartları mevcutsa bonoda yetkili olarak gösterilen mahkemeden (HMK 17.md) talepte bulunabilecektir.

Ancak yetki şartının geçerli olması için HMK 17. maddesine göre, bonoyu düzenleyenlerin tacir olması şartı aranmaktadır. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar, aranacak alacak niteliğinde olduğundan, bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1 hükmü uygulanamaz.

Dolayısıyla alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olmadığı kabul edilmelidir.Bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun yerleşim yerinde bononun keşide yerinde veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 776/1-d maddesine göre ödeme yeri bononun zorunlu unsurlarındandır.

TTK'nın 777/3. maddesinde açıklık bulunmadığı takdirde senedin düzenlendiği yerin, ödeme yeri ve aynı zamanda düzenleyenin yerleşim yeri sayılacağı düzenlenmiş olup, TTK'nun 777/4.maddesi uyarınca düzenleme yeri bulunmayan bononun keşidecinin ünvanının yanında yer alan adreste düzenlendiği kabul edilir. Somut olayda, lehdarı ihtiyati haciz talep eden, keşidecisi ihtiyati hacze itiraz eden ...

Ticaret Anonim Şirketi olan talebe konu üç bonoda ödeme yerinin gösterilmediği, düzenleme yerinin gösterilmemesi sebebiyle TTK'nın 777/3.maddesi uyarınca keşidecinin ünvanının yanında yer alan adresin düzenleme yeri olarak kabul edileceği, keşidecinin adresinin Antalya olduğu, her üç bono metninde de Antalya Mahkemelerinin yetkili kılındığı anlaşılmaktadır.

HMK'nın 17. maddesi uyarınca, yetki sözleşmesinin veya yetki şartının geçerli olması için her iki tarafın da tacir olması gerekmektedir. Somut uyuşmazlıkta tarafların tacir olmalarına göre bono metninde Antalya Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin şart geçerli olup, somut uyuşmazlıkta ihtiyati haciz kararı veren mahkeme, ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili değildir. Bu durumda ...

Ticaret Anonim Şirketi'nin yetki itirazının kabulü ile hakkında verilen ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken mahkemece yanılgılı değerlendirme ile ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır. HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ihtiyati hacze itiraz eden ...

Ticaret Anonim Şirketi vekilinin, ilk derece mahkemesinin ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek karara yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile 27.09.2024 tarihli ek kararın kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce yeniden karar verilmek suretiyle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.