İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2025/765 K.2025/779

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu çeklerin kaybolduğunu, yapılan araştırmada çekin bulunamadığı, belirtilen çeklere ödeme yasağı konulmasını ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; "Bu bağlamda mevcut durum itibariyle davacının kaybolduğu ve zayi olduğunu iddia ettiği çeki elinde bulunduran hamil tarafından çeklerin bankaya ibraz edildiği ve davaya konu çekin mevcut hamilinin bu suretle ortaya çıktığı anlaşılmakla davacı tarafından açılan ziya nedeniyle çekin iptaline karar verilmesi talebinin konusuz kaldığı anlaşılmakta olup bu sebeple konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkeme kararının hatalı olduğunu, ibraz edilen çekin istirdadı için tarafımıza süre verildiğinden bahsedilmişse de bu hususta hiçbir ara karar kurulmamış ve tarafına tebliğ edilmediğini, TTK m763 uyarınca tarafımıza süre verilmesi gerekirken bu hususta işlem tesis edilmemesi ve işlem tesis edilmemesine rağmen davanın reddine karar verilmesi isabetli olmadığını beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757. madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir. Mahkemece davaya konu çekin ibraz edilmesi nedeniyle konusuz kalması nedeniyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş karara karşı davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Hamil TTK 651. Maddesi uyarınca hamil çekin zayi edilmesi halinde iptal davası açabilecek.

TTK 652. maddesine göre iptal karar ile hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Çek iptali davası sonucunda verilen karar borçluya ibraz ile borçludan çek bedelinin tahsili imkanını sağlamaktır. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin TTK'nın 757 ve 818/s. maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

TTK 764 /1 maddesi ''Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir'' hükmü düzenlenmiştir.

Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına,

açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.(Yargıtay 11.H.D nin 17/06/2019tarih ve 2018/2811 E- 2019/4422 K) Somut olayda ilk derece mahkemesince talebe konu çeki ibraz edenin ortaya çıkması nedeniyle davacıya çek istirdatı açmak üzere süre verilmeden davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına karar verimiş ise de karar verildikten sonra davacı vekili 13/05/2025 tarihli dilekçesi ile çek istirdatı davası için başvuru yaptığını beyan etmesine göre mahkemece verilen karar sonucu itibarı ile doğrudur.

Açıklanan nedenlerle istinaf nedenleri yerinde görülmeyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.