İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2025/848 K.2025/965

Taraflar arasında görülen değişik iş dosyası neticesinde ilk derece mahkemesince verilen ek kararın ihtiyati hacze itiraz eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili talep dilekçesinde özetle, müvekkili şirkete verilen, 07/02/2025 keşide tarihli, 2.887.500,00-TL'lik çekin borçlular tarafından ödenmediğini, vadesi gelen ve herhangi bir rehinle de teminat altına alınmamış olan alacak açısından ihtiyati haciz şartlarının gerçekleştiğini, ihtiyati hacze konu çek ile ilgili Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/798 Esas sayılı çek ile ilgili çek iptali dava dosyasında "ödemeden men yasağı" verilmişse de ödemeden men yasağının ihtiyati haciz kararı verilmesine engel olmadığını, borçluların mal kaçırma ihtimali bulunduğunu belirterek, ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI

Mahkemece; 06/03/2025 tarihinde talebin kabulü ile;alacağın %15 oranında teminat karşılığında İİK.nun 257/1 maddesi gereğince 2.887.500,00-TL alacak yönünden borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yeter miktarı üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar vermiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden ...

Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi vekili itiraz dilekçesi ile; ihtiyati haciz kararına konu çekin keşide yerinin Ankara olduğunu bu nedenle mahkememin yetkisiz olduğunu, Ankara Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunu, çeke ilişkin ihtiyati tedbir kararının mevcut bulunduğunu ve çekin ön yüzünde sıhhatini bertaraf eden ciddi tahrifat bulunduğunu, müvekkili şirketin hiçbir şekilde ciranta olmadığını, müvekkilinin çek hesabı müsait iken, hesabın "0" olduğu şeklinde şerh düşüldüğünü, esasında çekin karşılıksız olmadığını, çekin teminat amacıyla ...

Pendik Şubesi'ne teslim edildiğini, bankanın yetkili hamil sıfatının tartışmalı olduğunu, bankanın kötü niyetli olarak hareket etmekte olduğunu belirterek, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden ... Gıda Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi vekili itiraz dilekçesi ile; aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen müvekkili şirketinin adresinin Yenimahalle/Ankara olduğunu, bu nedenle ihtiyati haciz kararının yetkisiz mahkemece verildiğini belirterek, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece Mahkemesi tarafından 14/02/2025 tarihinde verilen ihtiyati haczin kabulü kararına karşı yapılan itiraz hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda istinaf incelemesine konu 27/03/2025 tarihli ek karar ile "Mahkememizin yetkisine yapılan itiraz ile ilgili olarak yapılan incelemede. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1.madde hükmü uygulanamaz.

Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İhtiyati hacze konu çekin incelenmesinden, keşide yerinin Ankara olduğu, ihtiyati hacze itiraz eden borçlulardan keşideci ... Gıda Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin yerleşim yerinin Ankara, ...

Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin yerleşim yerinin Ataşehir/istanbul olduğu görülmektedir. Ancak aleyhine ihtiyati haciz talep edilen ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin adresi ... Caddesi, ... Tic. Merkezi, Maslak, Sarıyer/İstanbul olup, bu borçlunun adresi, Mahkememiz yetki sınırları içerisinde kaldığından Mahkememizin ihtiyati haciz kararı veremeye yetkili olduğu açıktır.

Bu hususlar dikkate alınarak, ihtiyati haciz kararına karşı Mahkememizin yetkisine yönelik olarak yapılan itirazların reddine karar verilmiştir. Aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin vekilinin, diğer itirazları yönünden yapılan incelemede.

2004 Sayılı İİK 265 maddesinde ihtiyati hacze itiraz sebepleri sınırlı olarak sayılmış olup; ihtiyati haczin dayanağı çekte tahrifat olduğu yönündeki itiraz bu madde kapsamda değerlendirilecek bir itiraz olmayıp, açılacak bir menfi tespit davasının konusunu oluşturabileceğinden, Mahkememizce bu yöndeki itirazın da reddine karar verilmiştir. Çek hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmiş olması ihtiyati haciz kararı verilmesine engel teşkil etmemektedir.

Yine, çekin teminat çeki olarak verilmiş olduğu, çek ibraz tarihinde bankada karşılığı bulunmasına rağmen, bankaca, karşılığı olmadığı şeklinde şerh düşüldüğü iddiası da, 2004 Sayılı İİK 265 maddesi kapsamında bu aşamada değerlendirilebilecek nitelikte bulunmamaktadır. Mahkememizin 14/02/2025 tarihli, 2025/317 değişik iş esas ve 2025/313 değişik iş karar sayılı ihtiyati haciz kararına karşı yapılan itirazların REDDİNE,.." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati Hacze İtiraz Eden Davalı ... Şekerleme Aş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: İİK'nın 265. Maddesinde, ihtiyati hacze itiraz nedenlerinin tahdidi olarak sayıldığını, bunların; mahkemenin yetkisine, teminata ve ihtiyati haczin dayandığı nedenlere ilişkin olduğunu, müvekkilinin şirket merkezinin ''... Mh ... Cad ... No: ...

Yenimahalle/ANKARA'' adresi olup, müvekkili şirket aleyhine ihtiyati haciz kararı verme yetkisinin Ankara Mahkemeleri'ne ait olduğunu, mahkemenin müvekkili aleyhine ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olmadığını, öte yandan ihtiyati haciz kararı talep eden alacaklı ihtiyati haciz başvurusu ile 7.500,00-TL İlam vekalet ücretine hak kazandığını, taraflarınca yapılan itiraz sonrası itirazın reddi sebebiyle alacaklı tarafa 9.500,00-TL ek vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, İşbu sebeple mahkemece tesis edilen kararın kaldırılması gerektiğini,

ihtiyati hacze itirazları reddedilse dahi aleyhlerine vekalet ücretine hükmedilecek bir durum bulunmadığını, ihtiyati hacze itirazlarının kabulü ile müvekkili aleyhine verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep İİK 265. maddesi uyarınca ihtiyati haczin itiraz üzerine kaldırılması istemine ilişkindir.Mahkemenin ihtiyati haczin kabulüne ilişkin karara karşı yapılan itiraz üzerine itiraz edenler yönünden itirazın reddine karar verilmiş, bu karara karşı itiraz eden ...A.Ş vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına geçici olarak el konulmasıdır.

İtiyati haciz talep edebilmek için, İİK'nın 257/1.maddesine göre alacağın para alacağı olması, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş olması ya da İİK'nın 257/2.maddesindeki şartların bulunması gerekir.İİK'nın 258/1.maddesinin ikinci cümlesinde "Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebebi hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur." şeklinde yapılan düzenleme ile alacaklının ihtiyati haciz talep edebilmesi ve ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı ve istenebilir olduğunun tam ve kesin olarak ispat edilmesi gerekliliği aranmamış olmakla birlikte bu konuda mahkemeye kanaat getirecek delillerin

sunulması gerektiği kabul edilmiştir.İİK'nın 265. Maddesi uyarınca; borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.

Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder.İİK 265 maddesinde ihtiyati hacze itiraz sebepleri sınırli olarak sayılmış olup İhtiyati haciz istemine konu çek hakkında iptal davası açılması ve ödemeden men kararı verilmesi ihtiyati haciz istemine ve infazına engel olmadığı gibi, bu husus İİK 265. Maddesinde düzenlenen ihtiyati hacze itiraz sebeplerinden de değildir.

(Y.19.H.D'nin 01/11/2016 tarih ve E:2016/13594- K:2016/14156 ;Y11.H.D'nin 04/10/2016 tarih ve E:2016/8590-K:2016/7768).İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği düzenlenmiş, aynı yasanın 50. maddesiyle de "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur.

Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur.Buna göre, ihtiyati hacizde, akdin yapıldığı yer(İİK. M.

50); borçlunun talep tarihindeki yerleşim yeri(HMK m. 6/1); sözleşmenin ifa edileceği yer(HMK m. 10); borçlu birden fazla ise, bunlardan birinin yerleşim yeri(HMK m. 7/1); tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarındaki uyuşmazlık hakkında aksi kararlaştırılmadıkça sadece sözleşmeyle yetkili kılınan yer(HMK m. 17/1) mahkemesi / mahkemeleri yetkilidir.

Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar, aranacak borç niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1. maddesi hükmünün uygulanma yeri yoktur.Çekten kaynaklanan borç aranılacak borçlardandır. İhtiyati haciz isteminde yetkili mahkeme akdin ifa yeri olan borçlunun yerleşim yeri ve ödeme yerinin bağlı bulunduğu yer mahkemeleridir.

Ayrıca birden fazla borçlu olması halinde borçlulardan birinin ikametgahı mahkemesinden de ihtiyati haciz talep edilebilecektir.Somut olayda ihtiyati hacze konu çekin keşide yeri ve muhatap bankanın bulunduğu yer ve keşidecinin yerleşim yerinin Ankara olduğu anlaşılmıştır.

İhtiyati hacze konu alacak yönünden asıl borçlunun ikametgahı ve akdin ifa edileceği yer (alacaklı bankanın şubesinin bulunduğu yer) Ankara ve itiraz eden lehdarın yerleşim yeri Ataşehir ise de ve diğer çek borçulularından çiranta ...Ltd.şti 'nin ikametgahı ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin yetki alanı kapsamında kaldığı anlaşılmaktadır.Buna göre ihtiyati haciz kararı veren yetkili mahkemenin itirazın reddine ve itiraz üzerine yapılan yargılama da kendisini vekil ile temsil ettiren ihtiyati haciz talep eden lehine maktu vekalet ücreti takdiri de yerindedir.

Açıklanan nedenlerle HMK 'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda itiraz eden vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.