İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2025/870 K.2025/929

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1236 E. 2024/265 K. sayılı dosyasında verilen çek iptali kararlarının iptaline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Aleyhine açılan davada, daha önce almış olduğu çek iptal kararının iptali talep edildiğini, davacı taraf çekleri elinde bulundurduğunu iddia etmekte ve keşideci firma ile aralarında çekin verilmesine neden olan sözleşmeler bulunduğunu belirttiğini, ancak davacı taraf çek asıllarını ve delil listesinde belirttiği sözleşmeleri dosyaya sunmadığını beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece;"Dava Bakırköy 6. ATM'nin 2023/1236 esas 2024/265 karar sayılı çek iptali kararının iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.Doktrin ve Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, kıymetli evrakların iptaline ilişkin davalar, hasımsız olarak açılır ve çekişmesiz yargıya dahil dava türlerindendir.

Bu nedenle, iptal kararı aleyhine yasa yollarına başvurulsa dahi maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz ve dolayısıyla da hasımlı olarak açılacak bir iptal davası sonucunda verilecek kararla değiştirilebilir ya da ortadan kaldırılabilir. Somut olayda, dava konusu çek hakkında Bakırköy 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/1236 esas sayılı dosyasında hasımsız olarak açılan çek iptali davasıyla çekin iptaline karar verilmiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere, bu dava maddi anlamda kesin hüküm oluşturmadığından bu karar ortadan kaldırabilir.Çeki elinde bulunduran ve ibraz eden davacı şirket olup çek aslının mahkememize ibraz edildiği, çek hakkında iptal kararı alan davalının çekte imzasının bulunmadığı gibi hak sahibi olmadığı anlaşılmakla açılan davanın kabulüne... ," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece davanın kabulüne karar verilerek daha önce aldığı çekin iptali kararının iptal ettiğini, bu kararın doğru olmadığını, davacının dava konusu çeki alışveriş karşılığında aldığını iddia etmesine karşın buna dair dosyaya herhangi bir evrak sunmadığını, alacağını ispatlayamadığını beyanla, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davalının zayi nedeniyle çekin iptali için açtığı hasımsız davada aldığı ilamın ortadan kaldırılması istemine ilişkindir.Davacı, yetkili meşru hamili olduğu çekin davalı tarafça zayi nedeniyle çek iptali davasına konu edildiğini ve çekin iptaline karar verildiğini, söz konusu çekin tahsil edilmesi için çek hakkında verilmiş iptal kararının kaldırılması gerektiğini talep etmiş, davalı ise, davanın reddini savunmuştur.İlk derece mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı tarafından süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Zayi nedeniyle verilen iptal kararından sonra,

senedi elinde bulunduranın bu senede dayanabilmesi için iptal kararını iptal ettirmesi gerekir (Poray/Tekinalp, kıymetli Evrak Hukuku Esasları, 17.Bası, 2006, S. 95, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 05/06/2002 tarih, 2002/19-443 Esas, 2002/474 Karar sayılı kararı).Doktrine ve Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, kıymetli evrakların bu bağlamda çeklerin iptaline ilişkin davalar, hasımsız olarak açılır ve çekişmesiz yargıya dahil dava türlerindendir.

Bu nedenle, iptal kararı aleyhine yasa yollarına başvurulsa dahi maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz ve dolayısıyla da hasımlı olarak açılacak bir iptal davası sonucunda verilecek kararla değiştirilebilir ya da ortadan kaldırılabilir.Dolayısıyla çekin ziya ve iptali kararları iyiniyetli 3.kişinin alacaklılık sıfatına halel getirmediğinden çekin gerçek hamili olan zilyedi senedin iptali kararının iptalini her zaman talep edilebilir. 6102 sayılı TTK.'nın 790.

Maddesi uyarınca, “ Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır”.Yine TTK.'nın 792.

Maddesi uyarınca, “Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür”.

Dava konusu ...bank-... şubesi muhataplı 08/03/2024 tarihli 4.000.000- TL bedelli çekin incelenmesinde, keşidecisi dava dışı... Şti., lehtarı davacı ...

Şti olup, çekin arkasında davacı lehtar şirketin cirosunun bulunduğu, sırasıyla ...AŞ,...Ltd Şti ve ... isim ve cirolarının bulunduğu ve davacının ibrazı üzerine banka tarafından Bakırköy 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/03/2024 tarih ve 2023/1236 esas sayılı yazısına istinaden işlem yapılmadığının yazıldığı görülmüştür.Somut olayda, davacının çekin yetkili meşru hamili olduğu,

davalı çek ciro silsilesinde yer almadığı ve çekin lehdar davacı tarafından ibraz edilmiş olup,davalı çekin rızası hilafına elinden çıktığı ve çekin en son hamili olan davacının kötüniyetli ve iktisapta ağır kusurlu olduğu dosya kapsamıyla ispat edilemediğinden ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle HMK 'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.