İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2026/353 K.2026/311

Dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ... Ltd.

Şirketinin 01/11/2018 tarihinde tarafınca kurulduğunu ancak işletilmiş bir şirket olmadığını, bu şirketin sebep olduğu birden fazla borç ödediğini ve hala ödemeye devam ettiğini, şirketi tasfiye etmek istediğini ancak karar defterinin olmadığından bu işlemi gerçekleştiremediğini, karar defterinin kendisinde bulunmadığını, şirketin tek ortağı, sahibi ve yetkilisinin kendisi olduğunu bu yüzden şirketin doğrudan feshini isteme hakkının olmadığını, şirketin hiçbir defter kaydının kendisinde bulunmadığını, bu hususta suç duyurusunda bulunduğunu, şirketi kendisi adına açan ve işleten kişinin ... isimli kişi olduğunu,

...'ya ait hiçbir bilginin kendisinde bulunmadığını, şirketi kendisinin işletmediğini, gerekli bilgi ve belgeleri edinmesinin hiçbir yolunun bulunmadığını, borç sayısının fazlalaşmasından dolayı şirketin tasfiyesine karar verilmesini istediğini, sonuç olarak; ... Ltd şirketine ait genel kurul karar defterine ilişkin zayi belgesinin tarafına verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "..talep edenin şirket karar defterinin zayi olduğunu değil, mevcut ancak kendisinde bulunmadığını, bu deftere ulaşamaması nedeniyle şirket tasfiyesini gerçekleştiremediğini, şirketi kendisi adına açan ve işleten kişinin ... isimli kişi olduğunu belirttiği; bu haliyle bir mücbir sebebin bulunmadığı, defterin mevcut ancak kendisinin erişimi dahilinde bulunmadığı anlaşıldığından yasal şartları oluşmayan talebin reddine.." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; zayi belgesi verilmesine ilişkin talebin ilk derece mahkemesince reddedildiğini, bahse konu şirkete ait defter ve belgelerin olmadığını, kayıp olduğunu, ... isimli kişi tarafından çalındığını, davanın reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK’nun 82/7 maddesi uyarınca zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir.Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar vermiş, karara karşı davacı vekili istineaf yasa yoluna başvurmuştur.TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler;

yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir.Anılan yasa maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektirens zayi olma durumları sınırlı şekilde sayılmamış ise de zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması,

tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.Başka bir ifadeyle, tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir.

Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.Ancak somut olayda davacı şirketin genel kurul karar kendisinde bulunmadığından şirketin tasfiyesi için karar alamaması nedenyle zayi kararı verilmesi verilmesi talep edilmiş olup ileri sürülen hususlar TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesinin gerektirir hallerden de değildir.

Davacı talebe konu defterin çalındığı iddiasını ispata elverişli. herhangi bir belge bilgi eklemeden ilk kez istinaf aşamasında ileri sürmüş olup HMK 357 maddesi uyarınca resen gözönüne alacak hususlar dışında ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez, yeni delillere dayanılamaz.Buna göre talebe konu defter yönünden zayi belgesi verilmesi koşulları oluşmadığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle HMK 'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda davacının yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.