İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2020/1227 K.2022/1058

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

Davacı vekili asıl dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili alacağına karşılık aldığı çekin tahsili için süresinde davalı bankaya takas kanalıyla ibraz ettiğini, banka çekin karşılıksız olduğunu belirleyerek iade edildiğini, sorumlu olduğu tutarı ödemediğini, 02.08.2012 tarihinde çek asılları ile bankaya tekrar ödeme talebinde bulunduğunu, banka çek sorumluluk bedelini ödeyemeyeceğini bildirdiğini, 3167 sayılı yasanın 10.maddesi gereğince takas odalarına ibraz edilen çekler için banka sorumluluk tutarı dahil kısmi ödeme de yapılamaz hükmü bulunduğunu, ancak bu maddenin amacının banka sorumluluk tutarı talepleri için çek aslının muhatap bankaya muhakkak götürülmesini temini için olduğunu,

bu sebeple bankanın çek aslını görerek sorumluluk esaslarını belirleme imkanı ortadan kalktığından yasanın böyle bir kurala bankayı koruduğunu, çek hamilinin takasta karşılıksız şerhi vurulan çek aslını muhatap bankaya ibraz ederek isterse artık 3167 sayılı kanunun 10.maddesi uygulanacağını, çeklerin takas odasına ibraz edildiğini, karşılıksız kaşesi vurulduktan sonra bu defa davalı bankaya ibraz edildiğini, bu sebeple davalı bankanın sözü edilen çek sorumluluk miktarını ödemesi gerektiğini, ancak bankanın bu ödemeyi yapmaması üzerine,

İstanbul ...icra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı bankanın takibe itirazı sebebiyle takibin durduğunu, davalının haksız itiraz sebebiyle iş bu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu bildirerek davanın kabulüne, itirazın iptaline ve %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili asıl davaya verdiği cevap dilekçesinde özetle.

Esas yönünden, takibe konu çeklerin müvekkili banka şubesine ibraz edilmediğini, başkaca bankalar eliyle takas odasına ibraz edildiğini, 3167 sayılı yasanın 6/son maddede belirtilen sorumluluk miktarının ödenmesinin söz konusu olmadığını, 3167 sayılı yasanın 6. maddesindeki "Takas odaları aracılığıyla ibraz edilmiş çekler için, 10 uncu maddede belirlenen sorumluluk miktarı dahil kısmi ödeme yapılmaz" hükmü uyarınca ödeme yükümlülüğü bulunmadığını, talep edilen yasal faizin dayanağı bulunmadığını, temerrüt oluşmadığından ve icra takibine sebebiyet verilmediğinden iş bu borca, faize, icra masraflarına,

vekalet ücretine itiraz ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen İstanbul 5. ATM'nin 2016/379 esas sayılı dosyasında, davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin dava dışı bir firma tarafından keşide edilen çeklerinin karşılıksız çıkması üzerine, davalıya sorumlu olduğu tutarı ödemesi bakımından başvurduklarını, ancak davalı bankanın çekin takas odasına ibraz edilmiş olması sebebiyle sorumluluklarının kalmadığından bahisle taleplerini reddettiğini, bunun üzerine İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhinde icra takibine geçtiklerini, ancak takibin davalının itirazı üzerine durduğunu beyanla, itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen İstanbul 5. ATM'nin 2016/381 esas sayılı dosyasında, davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin dava dışı bir firma tarafından keşide edilen çeklerinin karşılıksız çıkması üzerine, davalıya sorumlu olduğu tutarı ödemesi bakımından başvurduklarını, ancak davalı bankanın çekin takas odasına ibraz edilmiş olması sebebiyle sorumluluklarının kalmadığından bahisle taleplerini reddettiğini, bunun üzerine İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhinde icra takibine geçtiklerini, ancak takibin davalının itirazı üzerine durduğunu beyanla, itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen İstanbul 5. ATM'nin 2016/383 esas sayılı dosyasında, davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin dava dışı bir firma tarafından keşide edilen çeklerinin karşılıksız çıkması üzerine, davalıya sorumlu olduğu tutarı ödemesi bakımından başvurduklarını, ancak davalı bankanın çekin takas odasına ibraz edilmiş olması sebebiyle sorumluluklarının kalmadığından bahisle taleplerini reddettiğini, bunun üzerine İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhinde icra takibine geçtiklerini, ancak takibin davalının itirazı üzerine durduğunu beyanla, itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen İstanbul 5. ATM'nin 2016/385 esas sayılı dosyasında, davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin dava dışı bir firma tarafından keşide edilen çeklerinin karşılıksız çıkması üzerine, davalıya sorumlu olduğu tutarı ödemesi bakımından başvurduklarını, ancak davalı bankanın çekin takas odasına ibraz edilmiş olması sebebiyle sorumluluklarının kalmadığından bahisle taleplerini reddettiğini, bunun üzerine İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhinde icra takibine geçtiklerini, ancak takibin davalının itirazı üzerine durduğunu beyanla, itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen İstanbul 5. ATM'nin 2016/387 esas sayılı dosyasında, davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin dava dışı bir firma tarafından keşide edilen çeklerinin karşılıksız çıkması üzerine, davalıya sorumlu olduğu tutarı ödemesi bakımından başvurduklarını, ancak davalı bankanın çekin takas odasına ibraz edilmiş olması sebebiyle sorumluluklarının kalmadığından bahisle taleplerini reddettiğini, bunun üzerine İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhinde icra takibine geçtiklerini, ancak takibin davalının itirazı üzerine durduğunu beyanla, itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen İstanbul 5. ATM'nin 2016/389 esas sayılı dosyasında, davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin dava dışı bir firma tarafından keşide edilen çeklerinin karşılıksız çıkması üzerine, davalıya sorumlu olduğu tutarı ödemesi bakımından başvurduklarını, ancak davalı bankanın çekin takas odasına ibraz edilmiş olması sebebiyle sorumluluklarının kalmadığından bahisle taleplerini reddettiğini, bunun üzerine İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhinde icra takibine geçtiklerini, ancak takibin davalının itirazı üzerine durduğunu beyanla, itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen İstanbul 5. ATM'nin 2016/391 esas sayılı dosyasında, davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin dava dışı bir firma tarafından keşide edilen çeklerinin karşılıksız çıkması üzerine, davalıya sorumlu olduğu tutarı ödemesi bakımından başvurduklarını, ancak davalı bankanın çekin takas odasına ibraz edilmiş olması sebebiyle sorumluluklarının kalmadığından bahisle taleplerini reddettiğini, bunun üzerine İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhinde icra takibine geçtiklerini, ancak takibin davalının itirazı üzerine durduğunu beyanla, itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen İstanbul 5. ATM'nin 2016/393 esas sayılı dosyasında, davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin dava dışı bir firma tarafından keşide edilen çeklerinin karşılıksız çıkması üzerine, davalıya sorumlu olduğu tutarı ödemesi bakımından başvurduklarını, ancak davalı bankanın çekin takas odasına ibraz edilmiş olması sebebiyle sorumluluklarının kalmadığından bahisle taleplerini reddettiğini, bunun üzerine İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhinde icra takibine geçtiklerini, ancak takibin davalının itirazı üzerine durduğunu beyanla , itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen İstanbul 5. ATM'nin 2016/396 esas sayılı dosyasında, davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin dava dışı bir firma tarafından keşide edilen çeklerinin karşılıksız çıkması üzerine, davalıya sorumlu olduğu tutarı ödemesi bakımından başvurduklarını, ancak davalı bankanın çekin takas odasına ibraz edilmiş olması sebepiyle sorumluluklarının kalmadığından bahisle taleplerini reddettiğini, bunun üzerine İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhinde icra takibine geçtiklerini, ancak takibin davalının itirazı üzerine durduğunu beyanla, itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen dosyalar yönünden davalı vekili davalara cevap vermemiştir.

İlk Derece Mahkemesince; ''...Asıl ve birleşen dosyalar üzerinden yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporda davacı tarafından ibraz edilen çeklere karşılıksızdır işlemi yapıldığı, banka sorumluluk tutarlarının ödenmemiş olduğu, davalı bankanın davacının çek asılları ile birlikte davalı bankaya tekrar başvurmasına rağmen çek sorumluluk tutarlarının ödenmediği, davalı bankanın ödenmeyen çek sorumluluk tutarlarından dolayı sorumlu olduğunu rapor etmiştir.

Bankacı bilirkişi tarafından düzenlenen raporun asıl ve birleşen dava dosyalarındaki delillerle uyumlu, denetime açık olması sebebiyle, davacının asıl ve birleşen davalarda davalıdan alacaklı olduğu ve asıl davada (2016/377 Esas) davacının davasının kabulüne, davalının İstanbul ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında takibe itirazının iptaline, takibin 600,00 TL alacak üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren %9 oranı geçmemek üzere değişen oranlarda yasal faiz uygulanmasına, alacak likit ve hesaplanabilir olduğunda, alacak miktarı üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, birleşen 2016/379 Esas sayılı dosyada, davacının davasının kabulüne, davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasında takibe itirazının iptaline, takibin 435,00 TL alacak üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren %9 oranı geçmemek üzere değişen oranlarda yasal faiz uygulanmasına, alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan, %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, birleşen 2016/381 Esas sayılı dosyada, davacının davasının kabulüne, davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasında takibe itirazının iptaline, takibin 435,00 TL alacak üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren %9 oranı geçmemek üzere değişen oranlarda yasal faiz uygulanmasına, alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan, %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, birleşen 2016/383 Esas sayılı dosyada, davacının davasının kabulüne, davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasında takibe itirazının iptaline, takibin 655,00 TL alacak üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren %9 oranı geçmemek üzere değişen oranlarda yasal faiz uygulanmasına, alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan, %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, birleşen 2016/385 Esas sayılı dosyada, davacının davasının kabulüne, davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasında takibe itirazının iptaline, takibin 435,00 TL alacak üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren %9 oranı geçmemek üzere değişen oranlarda yasal faiz uygulanmasına, alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan, %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, birleşen 2016/387 Esas sayılı dosyada, davacının davasının kabulüne, davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasında takibe itirazının iptaline, takibin 655,00 TL alacak üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren %9 oranı geçmemek üzere değişen oranlarda yasal faiz uygulanmasına, alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan, %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, birleşen 2016/389 Esas sayılı dosyada, davacının davasının kabulüne, davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasında takibe itirazının iptaline, takibin 655,00 TL alacak üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren %9 oranı geçmemek üzere değişen oranlarda yasal faiz uygulanmasına, alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan, %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, birleşen 2016/391 Esas sayılı dosyada, davacının davasının kabulüne, davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasında takibe itirazının iptaline, takibin 470,00 TL alacak üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren %9 oranı geçmemek üzere değişen oranlarda yasal faiz uygulanmasına, alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan, %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, birleşen 2016/393 esas sayılı dosyada, davacının davasının kabulüne, davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasında takibe itirazının iptaline, takibin 350,00 TL alacak üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren %9 oranı geçmemek üzere değişen oranlarda yasal faiz uygulanmasına, alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan, %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, birleşen 2016/396 Esas sayılı dosyada, davacının davasının kabulüne, davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasında takibe itirazının iptaline, takibin 655,00 TL alacak üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren %9 oranı geçmemek üzere değişen oranlarda yasal faiz uygulanmasına, alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan, %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.'' şeklinde gerekçeyle asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

3167 sayılı Kanuna tabi çeklere, 5941 sayılı Çek Kanunun Geçici 1. maddesinin (3) no' lu bendindeki ''Bankaların müşterilerine verdikleri eski çek dcfterkriyle ilgili olarak, 3167 sayılı Kanunun hükümlerinin uygulanmasına devam olunur" şeklindeki düzenleme uyarınca 3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi Ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun'' hükümleri uygulandığını,

3167 sayılı "Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi Ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun'nun ''Hesaben Tesviye" başlıklı 6. Maddesinin 3. Fıkrasında "Takas odaları aracılığıyla ibraz edilmiş çekler için, 10. maddede belirlenen sorumluluk miktarı dahil kısmi ödeme yapılmaz.

Ancak, takas odaları aracılığıyla ihraz edilen çekin, hesapta yeterli karşılığının olmadığının belirlenmesi halinde muhatap banka tarafından, hesapta bulunan kısmi karşılık tutarı, çeki ibraz eden hamil lehine onbeş gün süreyle bloke edilir." hükmü yer aldığını, Gerek anılan yasal düzenleme ve gerekse Yargıtay 19. Hukuk Dairesi' nin emsal kararlarındaki "Dava tarihinde yürürlükte olan 3167 sayılı Yasanın 6.maddesi uyarınca takas odaları aracılığıyla ibraz edilen çeklerde aynı yasanın 10. maddesindeki miktarlar ödenmez.

Dava konusu çeklerin muhatap bankadan başka bankalara ibraz edildiği anlaşıldığından anılan yasanın 6. maddesi uyarınca bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir" şeklindeki tespitler ile konuya ilişkin olarak müvekkili Banka uygulamasının teyit edildiğinin açıkça görüldüğünü, Müvekkilinin, yasal düzenlemelere ve Yargıtay kararlarına dayanarak haklı olduğunu bilerek icra takibine itiraz ettiğini, Bu sebeple müvekkili hakkında icra inkar tazminatına hükmedilmesinin de haksız olduğunu beyan ederek Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Asıl ve birleşen davalar, davalı bankaya ibrazında karşılıksız çıkan çeklere ilişkin olarak, ödenmeyen sorumluluk tutarlarının tahsiline yönelik başlatılan icra takiplerine vaki itirazın iptali davalarıdır.

6100 Sayılı HMK'nun 341. maddesi uyarınca istinaf edilebilirlik sınırı, karar tarihi olan 2018 yılı itibariyle 3.560,00 TL olup, somut davada asıl ve birleşen dava değerlerinin ayrı ayrı istinaf kesinlik sınırının altında kaldığı anlaşılmıştır. Açıklanan sebeplerle 6100 Sayılı HMK'nın 341/2 ve 346/1 maddeleri gereğince davalı vekilinin istinaf dilekçesinin reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.