İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2020/2168 K.2023/1709

6100 sayılı HMK'nın 352/1 maddesi gereğince, dosya üzerinden yapılan ön inceleme sonucu oy birliği ile karar verildi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları:,Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin stand tasarımı işi ile iştigal ettiğini ve TPMK nezdinde 27/12/2012 başvuru tarihli ... sayılı çoklu endüstriyel tasarım belgesinin sahibi olduğunu, hal böyleyken anılan tasarımların birebir aynılarının davalı tarafından üretilip satıldığının öğrenildiğini, davalının internet sitesinde anılan tasarımları kendisine aitmiş gibi gösterdiğini, huzurdaki dava açılmadan evvel Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2017/16 D.İş sayılı dosyası üzerinden delil tespiti yaptırıldığını, davalı adresinde yapılan tespitte, davacının tescilli stand görsellerine benzer/aynı birçok ürün standının bulunduğunun tespit edildiğini,

bu durumun hem tasarım hakkına tecavüz hem de haksız rekabet eylemi olduğunu iddia ederek, davalı yan fiillerinin müvekkilinin fikri mülkiyet haklarına tecavüz oluşturduğundan ve haksız rekabet teşkil ettiğinden tecavüzün men’ini, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile şimdilik 4.000,00 TL maddi ve 30.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini ve hükmün ilanını talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin müvekkilinin TPMK nezdinde tescilli ... sayı ile alınmış faydalı model belgesinin sahibi olduğunu, söz konusu belgeyi Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2017/16 D.

İş sayılı dosyasına da bildirildiğini, anılan dosyadan alınan bilirkişi raporunda, faydalı modelin halka mal olduğunun tespit edildiğini, ayrıca henüz süresi dolamamış olan ... başvuru numaralı faydalı modelin de kendi adlarına tescilli olduğunu, daha önceden kendi açtıkları Bakırköy Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2008/75 E. 2009/133 K. sayılı davası neticesi huzurdaki davanın davacısının markasının hükümsüz kılındığını, bu sebeple davacının kötü niyet besleyerek huzurdaki davayı ikame ettiğini, davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin asılsız olduğunu,

ayrıca İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2017/765 E. sayılı dosyasında davacının ... sayılı tasarımının hükümsüzlüğü talepli dava açıldığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen İstanbul 2. FSHHM'nin 2017/765 Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... nolu faydalı model belgesi aldığını, davalı şirketin ... nolu tasarım tescil belgesi aldığını, davalı şirketin haklarında kendi tasarım tesciline dayanarak Bakırköy 1. FSHHM'nin 2017/588 esas sayılı dosyası ile dava açtığını ve tazminat talep ettiklerini, müvekkili şirketin ürünleri için almış olduğu faydalı model tescil tarihinin 2005 yılı olup, davalı tarafın tasarım tescil tarihinin 2012 olduğunu, müvekkilinin faydalı model kullanım hakkı süresi henüz dolmadan tasarım tescil belgesine başvurduklarını ve aldıklarını,

davalı yanın aldığı tasarımların müvekkili şirketin ürünlerinin ve tasarımlarının taklidi olup benzeri ürünler olduğunu, davalı şirketin bu şekilde tasarım tescil belgesi alarak bu ürünlerin ürettiğini, müvekkili şirketin açılan tespit davası ile öğrendiğini, kendilerinin almış olduğu faydalı modelin 2005 yılında alınmış olduğundan ve kullanım hakkının henüz dolmadan davalı taraf tasarım tescil belgesi aldığından davalı tarafın tasarım tescilinin de düşürülmesine talep ettiklerini belirterek,

2012/08323 başvuru ve tescil nolu endüstriyel tasarımın müvekkiline ait ... başvuru nolu faydalı modele benzer olduğunun tespitine ve ... başvuru ve tescil nolu endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine ve hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen İstanbul 2. FSHHM'nin 2017/765 Esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı yanın 2005/02603 nolu faydalı model tesciline sahip olduğunu, Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından yapılan tespitte sunulan rapora davacı yanın itiraz etmediğini, davacı tarafın mahkeme nezdinde müvekkilinin davacıyı taklit ettiği şeklinde bir intiba yaratmak sureti ile marka hakkına tecavüzü bastırmak niyetinde olduğunu, davanın açıldığı tarihte koruma altında olmayan tescili dolayısı ile zarar gördüğünden bahisle bu davayı ikame etmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek,

davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Birleşen Bakırköy 1. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2017/559 Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkiline ait 2012/08323 sayılı stant tasarıma yönelik davalı tarafın kullanımda bulunduğunu, müvekkilinin tasarım hakkına sahip olduğu ve açıkça benzerlik gösteren ürünlerin davalı şirket işyeri ve fabrikalarından toplatılmasını, haksız rekabet teşkil etmesi nedeniyle tecavüzün tespiti, meni, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 4.000,00 TL maddi, 30.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini ve hükmün tirajı en yüksek 3 gazeteden biri ile yayınlatılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkilinin kullanımına ilişkin hangi tasarım olduğuna ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığını, davacı tasarımlarına yönelik İstanbul 2. FSHHM'nin 2017/765 Esas sayılı dosyasında hükümsüzlük davası açıldığını, müvekkilinin söz konusu ürünlerinin Mahkemenizin 2017/558 Esas sayılı dosyasında davalı olan ...

Şirketinden temin ettiğini, o dosyayla bu dosya arasında sonuç itibariyle bağlantı olduğunu savunarak, öncelikle bu dosyaların birleştirilmesini ve yerinde olmayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece; "ASIL DAVA YÖNÜNDEN Asıl dosyada davacı ... Ltd.Şti'nin davasının reddine, BİRLEŞEN İSTANBUL. 2. FSHHM'NİN 2017/765 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN : Mahkememizin bu dosyası ile birleşen İstanbul 2. FSHHM'nin 2017/765 Esas sayılı dosyasında davacı ... Tic.Ltd.Şti'nin davasının kabulüne, davalı adına olan ... tescil nolu çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2017/559 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN : Davacının davasının reddine" karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davacı karşı davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı karşı davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Davalı birleşen davada davacı ... ait ... numaralı patentli ürününün koruma süresinin 05.07.2015 tarihinde dolduğunu, kamuya arz edildiğini, endüstriyel tasarım tescili ile ürünün görselliği ve şeklinin korunduğunu, davalı birleşen davacı tarafın müvekkillerine ait faydalı model tescilinin korumasının bittiğini ve 10 yıllık kamuya arz iddiaları bu yönden değerlendirilemeyeceği gibi müvekkile ait tescil tasarımının hükümsüzlüğünü talep etme hakları da bulunmadığını,

davalı ...'a ait faydalı model tescilinde yer alan görseller ile müvekkile ait endüstriyel tasarıma ilişkin görsellerin ayırt edilmeyecek kadar benzer olduğu yönündeki iddiaların afaki ve hukuka aykırı olduğunu, bilirkişiler tarafından yapılan tespitte google arama motoruna asalak stand şeklinde arama yapıldığında bir kısım görsellerin ortaya çıktığı sonucuna varıldığını, bu sebeplerle yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın ve birleşen davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İstinafa Cevap:Davalı karşı davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle.

Bilirkişi raporlarında da ifade edildiği üzere asıl hükümsüzlük sebebi zaten müvekkile ait ... numaralı faydalı model tescilinin 10 yıllık koruma süresi içerisinde yani henüz süre dolmamışken davacı karşı davalı tarafından 27.12.2012 tarihinde başvuru yapılmış ve ... tescil nolu çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesinin alınmış olduğunu, müvekkiline ait faydalı model tescilli ürün ile davacı karşı davalının 2012 yılında tescil için başvurduğu ürün arasında bir yenilik, ayırt edici farklılık bulunmadığını,

hem müvekkile ait faydalı modelin tescil koruma süresi içerisinde davacı karşı davalı tarafından başvuru yapılmış olması hem de sonradan başvuru yapılan ürün ile müvekkile tescilli ürün arasında farklılık, yenilik, ayırt edici unsur bulunmaması sebebiyle talepler doğrultusunda davacı karşı davalının tescilinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verildiğini, bu sebeplerle davacı karşı davalı tarafın istinaf taleplerinin gerçeği yansıtmadığını belirterek istinaf taleplerinin reddine, yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç: Asıl ve birleşen 2017/559 esas sayılı davalar endüstriyel tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin men'i, maddi-manevi tazminat istemine ilişkindir.

Birleşen İstanbul 2. FSHHM'nin 2017/765 Esas sayılı davası ; asıl davacı adına tescilli ... nolu çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. ... sayılı çoklu endüstriyel tasarım belgesinin ürünlerin teşhir edilmesi için asmalı stand tasarımına ilişkin olduğu, 27.12.2012 tarihinde asıl davacı adına tescil edildiği, ... sayılı faydalı model belgesinin de asmalı standa ilişkin olduğu, dava dışı şirket adına tescil edildiği, koruma süresinin dolduğu,

asıl davalı ... ve birleşen davalı ... şirketlerinin lisans aldığı anlaşılmıştır.SMK 56/1 maddesine göre, tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur Bu şartları taşımayan bir tasarımın hükümsüzlüğü talep edilebilir. Hükümsüzlük halleri yasanın 77.maddesi ile düzenlenmiştir.

Bir tasarımın yenilik incelemesi yapılırken; tasarımın birebir aynısının daha önce yurtta ve dünyada kamuya sunulmamış olması şartı gerekirken, ayırt edicilik incelemesi yapılırken; seçenek özgürlüğü kapsamında, ürünün nihai kullanım sırasındaki görünümü itibariyle bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim dikkate alınarak değerlendirme yapılmalıdır.29/07/2019 tarihli bilirkişi kök ve 22/01/2020 tarihli ek raporunda, davacı adına tescilli çoklu tasarımın daha önce tescil edilmiş olan ... sayılı faydalı model belgesine göre bir ek, değişiklik, onlardan bir sapma niteliği taşımadığı,

küçük farklılıkların aynı kabul edilmesi gerektiği dava konusu tasarımların yeni olmadığı, dava konusu tasarım tescilinde yer alan görseller ile önceki tarihli Faydalı Model Belgesinde yer alan görseller ile yapılan karşılaştırılmasında bilgilenmiş kullanıcıda yarattığı bütünlük algısı açısından ayırt edilemeyecek kadar benzerliğin bulunduğu, taşıması gereken yenilik ve ayırt edicilik vasıflarını taşımadığı http://...com ve http://...com isimli internet sitelerinde söz konusu ürün görsellerine ilişkin 2011 yılı arşiv kayıtlarının mevcut olduğunun gözlendiği,

ayrıca google arama motoru üzerinden resen yapılan araştırmalarda 2012 yılından önce kamuya sunulmuş tasarım örneklerine rastlandığının tespit edildiği, İstanbul Anadolu 1. FSHHM'nin 2017/614 Esas sayılı dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporunun ... sayılı faydalı model belgesinin incelenmemiş olması sebebi ile kök raporları ile çelişki oluştuğu, belirtilmiştir.

Bilirkişi raporu konunun uzmanı bilirkişi heyeti tarafından düzenlenmiş denetime elverişli ve gerekçeli olduğundan hükme esas alınabilir olduğu görülmüştür. Dosya kapsamına göre; asıl davacı-birleşen davalı ... şirketi adına 27.12.2012 tarihinde tescil edilen 2012/08323 tescil nolu stand tasarımına ilişkin çoklu tasarımın, daha önce asıl davalı adına tescil edilen ...

Y sayılı faydalı model belgesine konu ürün görsellerinin karşılaştırılmasında her iki tasarımın küçük ürünlerin teşhirine yarayan asmalı üzerinde cepler bulunan standlar olduğu, her ikisinin de 4 bölümden oluştuğu, asma kısmı, tanıtıcı alan, taşıyıcı alan ve ceplerden oluşan bu bölümlerin benzer biçim ve oranlarda oldukları, her ikisinin de benzer biçimde genişletilebilir olduğu, küçük ayrıntılar dışında farklılık taşımadıkları , davacıya ait tasarımların faydalı model belgesindeki ürün görselleri ile bu belgeye bağlanarak üretilen ve kamuya sunulan ürünlere ek bir yenilik ve farklılık getirmediği,

tasarıma konu ürünler ile faydalı modele bağlı üretilen ürünlerin bilgilenmiş kullanıcıda yarattığı bütünlük algısı açısından ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu, ayrıca asıl davalıya ait internet sitesinde 2011 yılında asalak stand ürün görseline yer verilmiş olduğu yine internet ortamında arama yapıldığında 2012 yılından önce "asalak stand" adını taşıyan ürünlerle benzer tasarımların kamuya sunulmuş olduğu bu nedenle asıl davacı tasarımının mutlak yenilik ve ayırt edicilik koşulunu sağlamadığı,

bu nedenle SMK 77.maddesi gereğince hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiği, hükümsüzlük talebinin menfaati bulunanlarca ileri sürülebileceği bu nedenle birleşen davacının hükümsüzlük davası açmakta hukuki yararı ve aktif dava ehliyeti bulunduğu, anlaşılmıştır.

Davacı adına tescilli endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü gerektiğinden SMK 79.maddesi gereğince hükümsüzlüğüne ilişkin karar geçmişe etkili olup, tasarıma sağlanan koruma hiç doğmamış sayıldığından asıl ve birleşen davaya konu tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ve meni talebinin ise, reddi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak , dosya kapsamında iddia ve savunmaya, saptanan dava niteliğine, toplanıp değerlendirilen delillere ve kararda gösterilen gerekçeye göre kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı, asıl davacı-birleşen davalı ... vekilinin, istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Asıl davacı-birleşen davalı ... vekilinin, İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.