İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2021/617 K.2021/567

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

İhtiyati haciz talep eden vekili, talep konusu 32.000,00 TL bedelli çek sebebiyle ihtiyati haciz talebinde bulunmuş, Mahkemece % 15 teminat karşılığında talebin kabulüne karar verilmiştir. Karşı taraf vekilince, ihtiyati haciz kararının yetkisiz Mahkemece verildiği gerekçesiyle itiraz edilmesi üzerine Mahkemece, factoring sözleşmesinde yetkili Mahkemenin neresi olduğunun yazılı olmadığı, bu yetki sözleşmesinin itiraz edeni bağlamayacağı, somut olayda dava konusu çekin keşide yerinin Osmaniye, muhatap banka adresinin Osmaniye, borçlu cirantaların adreslerinin de Osmaniye olduğu, ihtiyati haciz kararını vermeye yetkili mahkemelerin Osmaniye Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle itirazın kabulüne, daha önce verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkemece verilen 03/03/2021 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekilince istinaf yoluna başvurulmuş, istinaf gerekçesinde; ibraz edilen çekin götürülecek borca dönüştüğü, bu nedenle alacaklı ikametgahı Mahkemesinin de somut uyuşmazlıkta yetkili olduğu, Factoring sözleşmesinde yetkili Mahkemenin İstanbul (Çağlayan) Mahkemeleri olduğunun kararlaştırıldığı, kararı veren Mahkemenin yetkili olduğu, bu nedenle itirazın kabulüne dair kararın kaldırılması gerektiği hususları ileri sürülmüştür.

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Uyuşmazlık, 04/12/2020 keşide tarihli 32.000,00 TL bedelli çek nedeniyle ihtiyati haciz kararı veren İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin bu kararı vermeye yetkili olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dosyaya sunulan factoring sözleşmesi incelendiğinde, taraflar arasında çıkacak uyuşmazlıkta birden fazla Mahkemenin yetkili olduğu hususu düzenlenmiş olup, 2004 Sayılı İİK’nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Kanunun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur.

Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

Ancak, muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir.

Bu itibarla, Mahkemece, ihtiyati hacze konu çekin ibraz edildiği ve karşılıksız çıktığı, ayrıca alacaklının kendi yerleşim yeri mahkemesinden talepte bulunduğu gözetilerek talep konusu çek yönünden ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın kaldırılması gerekmiştir.

Açıklanan sebeplerle ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkemece verilen 03/03/2021 tarih, 2021/25 değişik iş, 2021/2 karar sayılı kararın 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a/3. maddesi gereğince kaldırılmasına, daha önce verilen ihtiyati haciz kararının devamına karar verilmesi gerekmiştir.