İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2021/696 K.2024/688

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin 25/04/2018 tarih ve ... tescil numarası ile tescilli ... ürünlerinin tasarımında münhasır hak sahibi olduğunu, davalı tarafından tescilli tasarımı ile iltibas yaratacak derecede ve hatta ayniyet derecesinde birebir benzeyen ürünleri arada herhangi bir lisans sözleşmesi ve izin olmaksızın haksız ve hukuka aykırı bir şekilde üretip satmakta olduğunu,bu eylemlerinin, tescilli tasarımdan doğan hakkına tecavüz ve haksız rekabete yol açtığını, İstanbul 2. Fikri ve Sınaî Haklar Mahkemesinin 2018/75 D.İş,

2018/72 Karar sayılı dosyasında "..." mağazasında tespit yapıldığını 2018/ 02873-2 numaralı tescilli tasarıma ayniyet derecesinde benzeyen 2 farklı renkte satışa hazır toplam 10 adet taklit ürün bulunduğu ve satışının perakende olarak söz konusu adreste yapıldığının tespit edildiğini, davalı tarafça tescilli tasarımdan hiçbir yenilik ve ayırt edicilik vasfı olmadan birebir aynısının ticari anlamda satışının yapılması nedeniyle müvekkilinin yoksun kaldığı kazancın SMK md.151 kapsamında belirlenmesi gerektiğini, müvekkilinin zararının çok fazla olduğunu, fazlaya ilişkin talep ve dava haklannın saklı kalmak kaydıyla,

Sınai Mülkiyet Kanunu Md. 151/2 deki seçimlik haklardan (a) fıkrasının seçimi ile "Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelirin belirlenerek şimdilik 5.000,00-TL maddi tazminata hükmedilmesi talebinin mevcut olduğunu, davalı tarafça tescilli bir tasarımın, hiçbir ayırt edici ve yenilik niteliği bulunmadan birebir aynısının satışının yapılarak haksız bir kazancın elde edildiğinin tespiti ile önlenmesi ve engellenmesi gerektiğini belirterek,

dava konusu ürünün satışının, piyasaya arzının, tanıtımın engellenmesi ve taklit tasarımların el konulmak suretiyle ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne, müvekkiline ait tescilli tasarıma yönelik fiilin tecavüz olup olmadığının tespitini, muhtemel tecavüzün önlenmesini, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüzün kaldırılması ile fazlaya dair hakların saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000,00-TL maddi ve Şimdilik 5.000,00-TL manevi zararın tazminini, tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması,

özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere ele geçirilen ürünlerin imhasını, haklı bir sebebin veya menfaatin bulunduğu kabul edilerek, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesini, gerek huzurdaki işbu tazminat davasının gerekse işbu dava dosyasının eki niteliğinde olan İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2018/75 D.

İş 2018/72 Ka. sayılı değişik iş dosyası kapsamındaki her türlü yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine kararı verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Dava dilekçesi usulüne uygun olarak davalı tarafa tebliğ edilmiş, davalı tarafça cevap sunulmamış ve herhangi bir delil bildirilmemiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece.

"Davanın KISMEN KABULÜ ile, davalı tarafça piyasaya sunulan ürünlerin, TPMK nezdinde davacı adına ... tescil numaralı iki nolu tasarıma tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, -İhtiyati tedbir kararı ile toplatılan ürünlerin kararın kesinleşmesine binaen masrafı davalıya ait olmak üzere imhasına, (infazda mahkememizin 2018/75 Değişik İş sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporu ile 19/09/2019 tarihli esas dosyadan alınan heyet raporunun dikkate alınmasına,

bu raporların hükmün eki sayılmasına,-Maddi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile 2.960,00 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, -Manevi tazminat talebinin KABULÜ ile 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, -Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin tirajı en yüksek üç gazeteden birinde masrafı davalıya ait olmak üzere ilanına, ) " karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafça ticari defterlerin sunulmamış olması sebebiyle yapılan hesaplamalar dosya kapsamı ve değişik iş delil tespiti dosyasında elde edilen bulgularla sınırlı tutulduğunu, bu nedenle sayın bilirkişiler delil tespiti dosyasından alınan bilirkişi raporu doğrultusunda söz konusu ürünün 2 farklı renkte üretimi yapıldığı varsayımına dayanarak 25 adet X 2 renk =50 adet minimum üretim nedeniyle.

50X159 TL = 7.950,00 TL muhtemel gelir hesaplaması gerçekleştirdiklerini, davalı tarafın instagram hesabında (etika-fashio_line_toptan) 29/05/2018 tarihinde bu ürünü tanıttığını, ürünün 5 farklı renkte üretildiğini, bu durumda da 25 adet X 5 renk =125 adet minimum üretim nedeniyle 19.875,00 TL muhtemel gelir elde etmiş olduğunun kabul edilmesinin muhtemel olduğunu, bilirkişi heyeti kök raporu ile çelişerek kök raporda 2 farklı ürün için 50 adet üründen 7.950,00 TL muhtemel gelir hesaplamışlarken, ek raporda 125 adet ürün için 2.960,00 TL muhtemel gelir hesapladıklarını,

bu hesabın tamamen birbiri ile çelişmekte ve hakkaniyete de aykırı bir hesaplamadan ibaret kaldığını, diğer bir husus ise, kök raporda yapmış oldukları sektörel bilirkişi tarafından hesaplanan minimum ürün adedi konusundaki tespitlerin de ek raporda değerlendirilmediğini, davalı ile ilgili olarak sunulan tüm delillerden anlaşılacağı üzere davalı firmanın toptan üretici olduğunu, hal böyleyken davalı firmanın salt 5 farklı renkte yalnızca 1 seriden 125 adet üretmiş olacağının kabulünün mümkün olmadığını, Osmanbey piyasasında yer alan bir toptancının her renkte 1 seri üretmiş olabileceğinin kabulü ile;

hakkaniyete uygun düşmeyecek bir tazminat hesaplamasının ortaya çıkacağını, bu hususta sektörel bilirkişinin daha gerçekçi veya en azından fiilli duruma en yakın sektörel verileri tespit etmesinin gerekli olduğunu, davalının ticari defterlerini sunmaktan imtina etmesi nedeniyle bu üründen kaç adet seri üretimi ve satışı yapmış olduğu tespit edilememişse de;

yaklaşık bir değer bulunabileceğini, davalı tarafça bilirkişi kök raporunda yer alan üretim adetlerine yönelik herhangi bir itiraz söz konusu değilken, üretim adedinin ek raporda düşürülerek 1 seriden hesaplanmış olmasının usule de aykırı olduğunu savunarak yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İstinafa Cevap:Davalı vekilinin istinaf başvurusuna cevap mahiyetinde dilekçe sunmadıkları görüldü.

Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava tescilli endüstriyel tasarımdan doğan haklara tecavüzün tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. Davacının davaya mesnet gösterdiği 25/04/2018 tarih ve ... tescil numarası ile tescilli tasarım belgesinin ceket tasarımına ilişkin olduğu görülmektedir.

SMK 56/1 maddesine göre, tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur.

SMK 81 Maddesi hükmüne göre tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak , tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller arasında gösterilmiştir.

Dosya kapsamına göre, davacı adına tesciili tasarımın ceket tasarımı olduğu, alınan bilirkişi raporuna göre, davacı tasarımı ile davalı ürününün karşılaştırılmasında; genel kalıp ve görünüm özelliği ve detaylar yönünden bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı,

bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davalının satışa sunduğu tasarım sahibi davacının izni olmadan koruma kapsamındaki tasarımın uygulandığı ürününün ticari amaçlı üretmek/satışa sunmak şeklindeki davalı fiilinin SMK 81. maddesi kapsamında tasarım hakkına tecavüz teşkil ettiği anlaşılmıştır.Davacı tarafça maddi tazminatı 6769 Sayılı SMK 151/2-a maddesinde düzenlenen "Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelir." üzerinden talep ettiği, SMK 151/3 maddesinde yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında "ihlalin nitelik ve boyutu" gibi etkenlerin göz önüne alınacağının düzenlendiği,

davalının işyerinde tespit esnasında 2 farklı renkte 10 adet ürün tespit edilmiş olduğu, 5 farklı bedende 5 farklı renkte 5'er adet kesimin yapılabileceği davalının toptan satış yaptığı, ürünün satış fiyatının 159-TL olduğu, sektörel uygulamalara göre bayan dış giyim imalat maliyeti üzerine %15-20 kar eklenerek toptan satış fiyatının belirlenebileceği, buna göre ürünün maliyetinin ortalama %17,5 kar üzerinden 135,32 TL olabileceği, dikkate alınarak 5 kat, 5 beden ve 5 renk üzerinden 125 adet ürün için elde edilebilecek net karın 2.960,00 TL olabileceği sektör bilirkişisininde yer aldığı bilirkişi ek raporu ile tespit edilmiş olup,

denetime elverişli ve gerekçeli hesaplama içeren raporun hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu anlaşılmıştır. İhlal oluşturan eylemin tespit tarihinin 27.04.2018 olduğu, dava tarihinin 24.05.2018 olduğu buna göre ihlal süresinin bir aydan az olduğu dikkate alındığında hüküm altına alınan maddi ve manevi tazminatın, somut olayın özelliği, kusurun, ve ihlalin boyutu, süresi dikkate alındığında dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, dosya kapsamında iddia ve savunmaya, saptanan dava niteliğine ve toplanıp değerlendirilen delillere göre kararda gösterilen yasal ve yeterli gerekçeye dayalı kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı, davacı vekilinin, istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin İstinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

04/04/2024