İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2022/1216 K.2025/183

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili tarafından Büyükçekmece ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına istinaden olmak üzere 24/05/2021 tarihinde 50.000 TL, 07/06/2021 tarihinde 10.000 TL, 12/07/2021 tarihinde 90.000 TL, 11/08/2021 tarihinde 100.000 TL ve 23/08/2021 tarihinde icra dairesine 126.050,60 TL toplamda 376.050,60 TL ödenerek senetten ve ferilerinden doğan borcun tamamen ve fazlasıyla ödendiğini, bu ödemelerin 150.000 TL'sinin davalının avukatı ...'a yapıldığını, davalı tarafından dosyaya yalnızca 23/08/2021 tarihinde 90.000 TL ödeme yapıldığına ilişkin beyanda bulunulduğunu, diğer ödemelerin İstanbul ....

İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına bildirildiğini, ancak bu dosya ile ilgili İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/591 esas sayılı dosyasından menfi tespit davası açıldığını, müvekkilinin ödeme iradesinin Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına istinaden olduğunu, bu durumun davalıya Kartal ...

Noterliği'nin 27/08/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile de bildirildiğini davalının davaya konu icra dosyasından haciz işlemleri yapmaya devam ettiğini, bu nedenle Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/263 D.İş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı alınarak 13/09/2021 tarihinde İİK 72/3 gereği Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasına fazladan 151.199,62 TL ödediğini beyanla davanın kabulü ile takip nedeniyle borç ödendiğinden borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, İİK 72/3 kapsamında icra dosyasına ödenen paranın ve teminatların iadesine, karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; senetten doğan borca ilişkin Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğü ...

E. Sayılı icra takip dosyası ve sözleşmeden doğan borca ilişkin İstanbul ...İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı icra takip dosyası olmak üzere iki adet takip dosyası bulunduğunu, bu davanın konusunu oluşturan Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı takip dosyasında senet alacağına dayalı olarak ödeme emrine itiraz ileri sürülmediğinden takibin kesinleştiğini, iki kez hacze çıkıldığını, borçlu tarafından esas icra dairesine ödeme yapıldığından muhafaza aşamasına geçilmediğini, Bakırköy 7.Asliye Ticaret Mahkemesince 2021/263 D.İş numaralı dosya da verilen ihtiyati tedbir kararı nedeniyle icra dosyasına borçlu tarafından yapılan ödemenin taraflarına ödenemediğini,

Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğü ... esas sayılı icra takip dosyasına istinaden yapılan toplam ödeme taraflarına haricen yapılan ve icra dosyasına usulüne uygun olarak bildirilen 12.07.2021 tarihinde yapılan 90.000 TL’lik ödeme icra dairesine yapılan 126.050,60 TL’LİK ödeme ve 13.09.2021 tarihinde 151.199,62 TL ‘lik ödeme olduğunu, 13.09.2021 tarihinde yapılan 151.199,62 TL’lik ödeme Bakırköy 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/263 D.

İş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı alındığından taraflarına verilmemek üzere yatırıldığını, dosyaya yapılan toplam ödemenin davacının iddia ettiği gibi 527.250,22 TL olmayıp 367.250,22 TL olduğunu, bu bedelin dosya kapak hesabında yer alan borcu hemen hemen karşılamakla beraber taraflarınca yapılan haciz masraflarını karşılamadığını, davanın reddine, İİK 72.madde/4 hükmü uyarınca ihtiyati tedbir dolaysıyla alacakları geç almış bulunmaktan doğan zararlarının takdir olunmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece. "Davanın kabulü ile davacının Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine," karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hukuki yarar yokluğu sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının senetten doğan borcunu kabul ettiğini, ikrar edilen bir borca ilişkin olarak açılan menfi tespit davasının kabulünün hukuka aykırı olduğunu,

davacı toplam 527.250,22 TL ödeme yaptığını 13.09.2021 tarihinde yapmış olduğu kısmın dosya borcunu aşan miktar olduğunu söyleyerek bu bedel üzerinden borçlu olmadığının tespitini istediğinden davacının 13/09/2021 tarihinde yaptığı ve Bakırköy 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/263 D.

İş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı alındığından taraflarına verilmemek üzere yatırılmış olan 151.199,62 TL’lik kısımdan borçlu olmadığının tespitinde hukuki yararı bulunmadığını, davacının istirdat davası açması gerektiğini, Büyükçekmece ...icra Müdürlüğü ... esas sayılı icra takip dosyasına istinaden yapılan ödemenin sadece 90.000 TL olduğunu, geri kalan kısma ilişkin borcun devam ettiğini, davacının adına başlatılan iki adet icra takibinin olduğunu bildiğini,

yaptığı dekont açıklamalarında takiplerin dayanağı olan belgelerden de haberdar olduğunu kararda ‘davacının yaptığı ödemelerin hangi takibe ilişkin olduğu belli değilse’ ibaresinin hatalı bir değerlendirme olduğunu, davacının basiretli bir tacir gibi davranması gerektiğini, hakkında 2 adet icra takibi yürütüldüğünü bilen davacının ödemelerin senet alacağına ilişkin olduğunu iddia etmesinin kötü niyetli olduğunu dava dışı takibe ilişkin menfi tespit davası İstanbul 7.Asliye Hukuk Mahkemesi 2022/99 E. numarası ile görüldüğünü, kararın müvekkilini zarara uğrattığını beyanla istinaf isteminin kabulü ile kararının kaldırılmasını,

davanın reddini talep etmiştir.

İstinafa Cevap: Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; mahkemece menfi tespit davasının kabulüne karar verildiğini, verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğunu, davalı taraf tamamen haksız kazanç elde etmek amacıyla kötü niyetli bir şekilde ödemeleri başka bir icra dosyasına bildirdiğini ödemelerin tamamının Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yapıldığının ispatlandığını beyanla istinaf isteminin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede. Dava İİK'nın 72/1. maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı vekili, Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas numaralı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, müvekkili tarafından toplamda 376.050,60 TL ödenerek senetten ve ferilerinden doğan borcun tamamen ödendiğini, bu ödemelerin 150.000 TL'sinin davalının avukatı ...'a yapıldığını, ihtiyati tedbir kararına istinaden dosyaya fazladan 151.199,62 TL daha ödeme yapıldığını, davalı tarafından dosyaya yalnızca 23/08/2021 tarihinde 90.000 TL ödeme yapıldığına ilişkin beyanda bulunulduğunu, diğer ödemelerin ise İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına bildirildiğini, ancak davalının ödemelerin tamamı Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına istinaden yapıldığını ve borç ödenmiş olduğundan borçlu olmadığının tespitine, %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir. Taraflar arasında , dava konusu Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı icra takip dosyası ve İstanbul ...İcra Müdürlüğü ...

E. Sayılı icra takip dosyası olmak üzere iki derdest dosya bulunduğu, dava konusu Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı icra takip dosyasının dayanağının 01.09.2020 düzenleme tarihli, 01.11.2020 vade tarihli , 300.000,00 TL bedelli senet olduğu, takibin 03/12/2020 tarihinde başlatıldığı, İstabul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyanın takip tarihinin ise 02/04/2021 olduğu görülmektedir.

TBK madde 101'e göre, "Borçlu bildirimde bulunmazsa, yapılan ödeme, kendisi tarafından derhâl itiraz edilmiş olmadıkça, alacaklının makbuzda gösterdiği borç için yapılmış sayılır. " aynı yasanın 102. Maddesine göre de. "Kanunen geçerli bir açıklama yapılmadığı veya makbuzda bir açıklık bulunmadığı durumda ödeme, muaccel borç için yapılmış sayılır. Birden çok borç muaccel ise ödemenin, borçluya karşı ilk olarak takip edilen borç için yapılmış olduğu kabul edilir.

Takip yapılmamış ise ödeme, vadesi ilk önce gelmiş olan borç için yapılmış olur." hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda, davacı tarafından banka havalesi ile 24/05/2021 tarihinde 50.000,00 TL, 07/06/2021 tarihinde 10.000,00 TL, 12/07/2021 tarihinde 90.000,00 TL, 11/08/2021 tarihinde 100.000,00 TL ve 23/08/2021 tarihinde icra dosyasına 126.050,60 TL olmak üzere , 23/08/2021 tarihine kadar 376.050,6 TL ödeme yapıldığı, 21/09/2021 tarihli dosya kapak hesabında toplam alacak miktarının 367.873,81 TL olduğu, davacı tarafından 151.199,62 TL ihtiyati tedbir kararı gereği dosya borcunun teminatı olarak İcra dosyasına yatırıldığı , Büyükçekmece ...

İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına istinaden yapılan ödemeler konusunda ihtilaf olmadığı, çözümlenmesi gereken hususun davacının yaptığı ödemelerin hangi borca ilişkin olduğu noktasında olduğu görülmüştür.

Davacının yaptığı ödemelerden sadece 12/07/2021 tarihinde 90.000,00 TL ödemeye ilişkin dekontta “icra takibi senet ödemesi” şeklinde açıklama bulunduğu ve ödemenin dosyaya bildirildiği, diğer ödemelerde ise, senet ödemesi açıklaması bulunmadığından dosyaya bildiriminin yapılmadığı, takip ödeme nedeniyle infazen kapatılmayıp devam ettiğinden davacının menfi tespit talebinde hukuki yararı bulunduğu,

takip dosyasına bildirilmeyen ödeme dekontlarında da "icra takibi ödemesi” açıklamalarının bulunduğu dikkate alındığında davacı yapılan ödemenin hangi takip borcuna borca karşılık yapıldığını beyan etmemiş ise de , dava konusu Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı icra takip dosyasındaki borcun daha önce muaccel hale gelip takip edildiği bu nedenle yapılan ödemenin TBK 102.

Maddesine istinaden senet borcunun ifası olarak kabulü gerektiği ve yapılan son ödeme tarihine göre dosya borcunu karşılayacak ödemenin yapılmış olduğu anlaşılmıştır. Sonuç olarak, dosya kapsamında iddia ve savunmaya, saptanan dava niteliğine ve toplanıp değerlendirilen delillere göre kararda gösterilen yasal ve yeterli gerekçeye dayalı kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı, davalı vekilinin, istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Davalı vekilinin İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

30/01/2025