İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2022/1409 K.2025/268

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...Ltd. Şti'den ciro yoluyla edindiği ve keşidecisinin ... San. Tic Aş olan 20 adet çekin( ...BANKASI A.Ş.

Tarafından basılan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... seri numaralı çekler) süresinde bankaya ibraz edildiğini ancak çekler hakkında karşılıksızdır ibaresinin çek arkasına yazıldığını ve müvekkiline iade edildiğini, söz konusu çekler hakkında banka sorumluluk bedellerinin tahsili amacıyla davalı bankaya başvurulduğunu, bankaca "çek üzerindeki imza şeklinin hesap sahibinin bankada bulunan imza örnekleri ile uymadığından bahisle işlem yapılamamıştır", ibaresi ile sorumluluk bedellerinin ödenmediğini,

yapılan görüşmelerden netice alınamadığını ve İstanbul Anadolu ...İcra Dairesi ...esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, davalı banka tarafında borcumuz yoktur ibaresi ile takibin durdurulduğunu, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşmanın sağlanamadığını, davalının bahse konu çeklerin ödenmemesinde hiçbir haklı gerekçesinin bulunmadığını, çekin unsurları tamam olduğu müddetçe bankanın kanuni ödemeyi yapmak zorunluluğunun olduğunu, imzanın keşidecinin imzasına benzememesinin bir iddia olduğunu, kanıtlanmadığını,

muhatap bankalara karşılıksız çıkan her çek yaprağı için kendisine ibraz edildiği anda belli bir miktarı ödeme yükümlülüğü getirildiğini, bu hususun hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdi kredi sözleşmesi hükmünde olduğunu savunarak; davanın kabulü ile İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalini, takibin devamını, %20'en aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı ... San. Tic. AŞ tarafından keşide edilen karşılıksız çeklerin 05/11/2018 tarihinde müvekkili bankanın Ümraniye şubesine ibraz edildiğini, banka güvence bedellerinin davacı tarafından talep edilmiş ise de, çek üzerindeki imzanın çek hesap sahibinin banka nezdinde imza örneğine uymadığını, bu nedenle herhangi bir işlem yapılmadan iade edildiğini, müvekkilinin karşılıksız çeklerin güvence bedelini ödemeden önce gerekli özeni gösterdiğini ve imzaların uyuşmaması nedeniyle güvence bedellerini ödemeyerek çeklerin üzerine ilgili şerhlerin düşüldüğünü savunarak; davanın reddini, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesin kararıyla; "Bankanın sorumlu olduğu tutar sözleşmeden değil yasadan kaynaklanan bir tutar olmakla somut olayda davalı bankanın sorumluluk tutarını ödemesi gerektiği ; bu anlamda alacak miktarının yanlar arasında çekişmesiz olduğu da anlaşılmakla likit bir alacak bulunduğundan icra inkar tazminatına da hükmetmek gerekmiş ve davanın kabulü yönünde hüküm kurmak gerekmiştir." şeklindeki gerekçeleri ile, Davanın kab., Davalı borçlunun İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü ... esas numaralı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, Asıl alacağa takip tarihinden itibaren %19,50 oranında avans faizi uygulanmasına, Alacağın likit olması nedeniyle davacı lehine asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, şeklinde hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bankaların basiretli tacir gibi objektif ölçüye göre özenle hareket etmesi gerektiğini, yapacakları iş ve işlemlerin kaynaklarını araştırmaları gerektiğini, ... San. Tic.

A.Ş.'nin sahibi olduğu çek hesabı ile ilgili olarak özen yükümlülüğü uygun ve basiretli bir tacir gibi müvekkili banka nezdinde yer alan imza örnekleri ile çeklerde yer alan imzaların karşılaştırıldığını, imzaların uyuşmaması sebebiyle söz konusu güvence bedellerinin davacı tarafa ödenmediğini, dolayısıyla ilk derece mahkemesi tarafından işbu kararın ortadan kaldırılması gerektiğini, müvekkili banka şubesi tarafından yapılan imza incelemesi sonucu imzaların uyumsuz olması gerekçe gösterilerek bu konuda çeklere şerh düşüldüğünü,

her ne kadar bilirkişinin 09/05/2022 tarihli ek bilirkişi raporunda çek üzerindeki imzaların ...'ın el ürünü olduğunu beyan etmişse de uyuşmazlık konusu çeklerde hem keşide tarihinde hem de ibraz tarihinde dava dışı şirketin yetkilisinin ... olduğunu, ...'ın şirket yetkilisi olmadığını, bu nedenle ...'ın el ürünü olmasının bir şey ifade etmediğini, dava dışı keşideci şirketin 11.08.2017 tarihinden itibaren şirket yetkilisi ... olup bu hususun ticaret sicili kayıtlarından açıkça görüleceğini, bu nedenle bankanın imzanın uyuşmaması nedeniyle şerh düşerek çekleri geri vermesinin hukuka uygun olduğunu,

mahkemece çekler üzerindeki ibraz ve keşide tarihi incelenmeden hatalı bir tahkikat yapıldığını, TTK ilgili madde uyarınca çekte vade olmadığını, görüldüğünde ödendiğini, bu kurala aykırı kayıtların yazılmamış sayılacağını, çekte vade olmadığından keşide tarihindeki ve ibraz tarihindeki imzaların araştırılması gerektiğini, davalı müvekkilinin ödeme yapmamasının usul ve yasaya tamamen uygun olduğunu, söz konusu davanın reddi ile ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılması gerektiğini,

davacı tarafça muhatap bankalara karşılıksız çıkan çek yaprakları için kendisine ibraz edildiği anda belli bir miktar ödeme yükümlülüğü getirildiğini ve bu hususun hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan gayrinakdi bir sözleşme olduğunun belirtildiğini, tüm bunlara ek gerekçeli kararın 4 no'lu ara kararında aleyhlerine hükmedilen icra inkar tazminatının kaldırılması gerektiğini, yargılamada esasa girilerek karar verildiğini, yargılama gerektiren bir konu olması hasebiyle usulden ret kararı verilmediğinden alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini,

tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu İİK 67 maddeye göre açılan itirazın iptali davasıdır. Davacı dava dilekçesi ile, müvekkilinin ... Ltd. Şti'den ciro yoluyla edindiği ve keşidecisinin ... San. Tic Aş olan 20 adet çekin( ... Bankası A.ş.

Tarafından basılan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... seri numaralı çekler) süresinde bankaya ibraz edildiğini karşılıksız çıkması üzerine bankanın ödemekle yükümlü olduğu miktarı keşideci imzasının örtüşmediği gerekçesi ile ödemediğini belirterek başlatılan ilamsız icra takibine itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.İstanbul Anadolu ...İcra Dairesi ...

Esas sayılı icra dosyası ile alacaklı tarafından borçlu aleyhine ilamsız icra takibi başlatılmıştır. Mahkemece bilirkişi incelemesi başlatılmıştır. 09/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle. İnceleme konusu çeklerdeki ...İnşaat ve Proje Hiz Ltd.

Şirketi yetkilisine atfen atılmış imzalar ile ...’a ait mevcut karşılaştırma imzaları arasında yapılan karşılaştırmada; fotokopi ve çıktı belgelerde tespit edilebilen grafolojik tanı kriterleri dikkate alındığında; imzaların başlangıç hareketlerinde, bitiş hareketlerinde ve ara gramalarında benzerlikler görüldüğü, imza boyut ve imza kısımları arasındaki orantı ve doğrultu gibi ıslak imzalı olmayan fotokopi, çıktı gibi belgelerde saptanabilen diğer grafolojik tanı kriterleri bakımından değerlendirildiğinde.

İnceleme konusu çeklerdeki ... İnşaat ve Proje Hiz Ltd. Şirketi yetkilisine atfen atılmış imzaların ...’ın eli ürünü olduğu belirtilmiştir. Yargıtay 19. HD' nin 2015/14145 esas, 2016/2567 karar sayılı kararında.

"Mahkemece benimsenen bilirkişi raporuna göre, çeklerdeki imzaların dava dışı keşideci ... eli ürünü olduğunun tespit edilemediği bu nedenle, davalı bankanın çek yapraklarının zorunlu karşılık tutarlarından sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen kararın onanmasına" karar verilmiştir. Davalı istinafın da çeklerin keşidecisi olan şirketin ...

A.Ş olduğu, çeklerde hem keşide tarihinde hem de ibraz tarihinde dava dışı şirketin yetkilisinin ... olduğunu incelemenin bu kişi yönünden yapılması gerektiğini ileri sürmüş olup 11/08/2017 tarihli Ticaret Sicil Gazetesine göre ...'nin 3 yıl yönetim kurulu başkanlığına seçildiği,

dava dışı keşideci şirket yetkilisinin 11/08/2017 tarihinden itibaren ... olduğu bu kişinin imza örnekleri alınarak inceleme yapılması gerektiği, şirketin önceki yetkilisinin imza örnekleri alınarak inceleme yapılması yerinde değil ise de bilirkişi raporunda imzanın ...'ın eli ürünü olduğu tespit edildiği dolayısı ile keşideci şirket yetkilisine ait olmadığı anlaşılmakla davalı bankanın çek yapraklarının zorunlu karşılık tutarlarından sorumlu tutulamayacağı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmesi gerekir iken anılan gerekçe ile kabulüne karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Davacı alacaklının icra takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu dosyada ispat edilmediğinden davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir. Tüm bu nedenlerle davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b/2 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine, davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.