İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2022/1598 K.2025/531

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin söz ve müziği kendisine ait olan eserlerin davalıya İstanbul ...

Noterliği'nin 30.01.1992 tarih, ... yevmiye numaralı işlemiyle plak, kaset ve kompakt disk formatında sayı sınırı olmaksızın yayımlanması, çoğaltılması, dağıtılması ve yurt içi ile yurt dışında devredilmesi hakkını verdiğini, ancak bu muvafakatnamenin verildiği tarihte günümüz teknolojilerinin mevcut olmadığını, dolayısıyla mp3 formatına dönüştürülmesi veya dijital platformlarda kullanılması gibi hakların devir kapsamına dahil olmadığını, davalıya verilen muvafakatnamede temsil hakkı ve umuma iletim hakkının yer almadığını, ayrıca 2001 yılındaki yasal değişiklikler öncesinde bu hakların tanımlanmadığını,

dolayısıyla davalının müvekkiline ait eserleri dijital platformlarda kullanmasının hukuka aykırı olduğunu, davalının, müvekkiline ait eserleri YouTube (...) kanalında izinsiz olarak umuma iletim hakkı kapsamında yayınladığını, ayrıca ..., ..., ... ve ... gibi dijital müzik platformları aracılığıyla müzik dağıtım şirketleri üzerinden eserleri dağıtarak gelir elde ettiğini, bu platformlarda eserlerin mali hak sahibinin "..." olarak gösterildiğini ve bunun açık bir hak ihlali olduğunu, davalının aldığı devrin kapsamının ve başka şirketlere devrettiği haklar arasında büyük farklar bulunduğunu,

davalının umuma iletim hakkını ihlal ettiğini ve bu hakka tecavüzde bulunduğunu belirterek, davalının müvekkiline ait EK 1 ve EK 2'de yer alan eserleri dijital platformlara yükleyerek gelir elde ettiğinin ve umuma iletim hakkını ihlal ettiğinin tespitini talep etmiştir.Davalı cevap dilekçesinde özetle: Eser işletme belgesinin o günkü kanun ve yasalara uygun olarak alındığı ve saklandığını, devir işlemlerinin de o günün yasalarına göre borca karşılık yapıldığını ve borç bitiminde geri alındığını, davacının iddialarının gerçek dışı olduğunu, davanın reddini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi Kararı:Mahkemece.

"1-DAVANIN KABULÜNE, 2-Davalının eyleminin, davacının mali haklarından olan umuma iletim haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine," karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili firmaları ile davacı ... arasında Beyoğlu ...

Noterliği ... yevmiye numaralı 24 Temmuz 1992 noter onaylı ve 16.03.1992 imza tarihli sözleşme mali hak devri sözleşmesi mevcut olduğunu, sözleşmenin tüm içeriği ve devir edilen hakları itibariyle ilgili eserlerle alakalı davacıya ait Fsek kapsamında yer alan tüm mali haklarını devrini içerdiğini, devir sözleşmesine de bakıldığında tüm mali hakların itiraza yer bırakmayacak bir şekilde davacı tarafından devir edildiğinin bir fonogram yapımcısı, usulüne uygun kurulan mali hak devir sözleşmesi ile aldığı haklar uyarınca fonogram kaydını tespit ettiği anda tamamen kendisine ait bir ana kayıt oluşturduğunu,

fonogram yapımcısı açısından kurulan usulüne uygun bir sözleşmede devir alınan umuma iletim, yayma ve çoğaltma hakları kısıtlamaya da tabi değilse tüm dijital mecralardaki iletilmeyi de kapsadığını, bunun dışında, Yerel Mahkeme karar hükmünde 1990 ve 1991 yılında dava dışı ... ile firma arasında yapılan sözleşmeye “şüphelidir” diyerek,

hangi niyet okumaya, hangi delil ve incelemeye, hangi beyana dayalı olduğu belirsiz olan ve "adil yargılanma" hakkı kapsamında, "silahların eşitliği" ve "çelişmeli yargılama" ilkeleri çerçevesinde yargılama yapılmalı ve hükme esas kanaat ile değerlendirmenin bu hak ve ilkeler ışığında karar bağlanması gerektiğini beyanla mahkeme kararının açıkça hukuka ve yasaya aykırı ve haksız olması karşısında, söz konusu sözleşmelerin ve içeriklerinin tamamen okunup, irdelenmesi ve anlaşılmasından Sonra, 5846 sayılı Kanun,

doktrin görüşleri ve yargı kararları ile teamüller çerçevesinde istinaf incelemesi yapılarak bozulmasını talep etmiştir.Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalının haksız ve kötüniyetli istinaf başvurusunun reddine, bu hususta HMK m.351 ve m.329 hükümlerinin uygulanmasına, İstanbul 3. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/335 Esas 2022/81 Karar sayılı 16.06.2022 tarihli davanın kabulüne yönelik kararın onanmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede.

Dava FSEK kapsamında eserden kaynaklı umuma iletim hakkına tecavüzün tespiti istemine ilişkindir.Davacı vekili , 1992 yılında noter onaylı muvafakatname ile söz ve müziği kendisine ait eserler için davalıya plak, kaset ve CD formatında çoğaltma, dağıtma ve yurt içi-yurt dışı devir hakkı verdiğini, ancak bu muvafakatin dijital platformları kapsamadığını iddia etmiştir.

2001 yılında kanunda yapılan değişikliklerle temsil hakkı ve umuma iletim hakkının tanımlandığını, dolayısıyla davalının ..., ..., ..., ... ve diğer dijital platformlarda eserleri izinsiz yayımlamasının mali hak ihlali ve tecavüz teşkil ettiğini ileri sürmüştür.Davalı ise, eser işletme belgesinin o dönemdeki yasal düzenlemelere uygun olarak alındığını, devir işlemlerinin borca karşılık yapıldığını ve borç bitiminde geri alındığını, dolayısıyla davacının iddialarının gerçek dışı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

20/11/2021 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Dosya içeriğinde FSEK 51 ve 52. maddelerine uygun olarak davacı tarafından davalıya dijital iletime dahil umuma iletim hakkının devrine yönelik sözleşme bulunmadığından davalının bu hakkı elinde bulundurmadığı, davalıya ait olduğu anlaşılan ...

Müzik adlı ... linkli sayfada sayılan musiki eserlerinin internette yayınlanması açısından dijital iletim yoluyla umuma iletim hakkının ihlal edildiği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Davaya konu 21.01.1991 tarih ... numaralı "..." adlı albüme ait eser işletme belgesine göre, davacının eserleri İstanbul ... Noterliğinin 11.01.1991 tarih ... yevmiye işlemi ile dava dışı ...

A.Ş.'ye devrettiği, devir işlemine ilişkin muvafakatnamede plak, kaset, kompakt diske yönelik olarak sayı ve yer ile sınırlı olmaksızın yayınlama, çoğaltma, dağıtma ve devir hakkı verildiği, 10.02.1992 tarih .... sayılı "..." adlı albüme ait eser işletme belgesine göre, davacının eserlerin İstanbul ...

Noterliğinin 30.01.1992 tarih ... yevmiye numaralı işlemi ile davalıya devrettiği, devir işlemine ilişkin muvafakatnamede plak, kaset, kompak diske yönelik olarak sayı ve yer ile sınırlı olmaksızın yayınlama, çoğaltma, dağıtma ve devir hakkı verildiği, 24.07.1992 tarihli mukavelenamenin 2. maddesinde.

“Şirket sanatçının okuyacağı bu bantlarda mevcut eserleri uzunçalar, kaset bant, video bant, cd, tv/sinema filmi, kısa metrajlı film, tv reklam filmi ve her türlü ses ve görüntü taşımaya ve yaymaya mahsus araç ve gereçlerde kısıntısız tam ruhsat halinde kullanma hak ve yetkilerine sahiptir” hükmü düzenlendiği görülmektedir.

Dosya kapsamına göre, davaya konu eserlerin musiki eseri niteliğinde olduğu ve davacının bu eserlerin icracısı, bestecisi ve söz yazarı olduğu, 1991 ve 1992 yıllarında yapılan devir sözleşmeleri incelendiğinde, davacının eserlerin plak, kaset, kompakt disk gibi fiziksel formatlarda çoğaltma, dağıtma ve devir hakkını davalıya verdiği,

FSEK 52. Maddesi hükmü gereği mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesini gerektiğinden sözleşme tarihlerinde dijital mecralarda umuma iletime teknolojisi mevcut olmadığından bu yönde sözleşmede dijital platformlarda umuma iletim hakkına ilişkin açık bir düzenleme yer almamıştır. Davaya konu eser mali hak devir sözleşmelerinin düzenlendikleri tarihteki mevcut ilgili mali hakların devrini içerdiği anlaşılmaktadır.

21/02/2001 tarih ve 4630 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle FSEK 25.maddesinde dijital iletim de dahil olmak üzere umuma iletim hakkı düzenlenmiştir.Davalı, 2001 sonrası bu hakkı devraldığına dair bir belge ibraz edememiştir. FSEK 51. Maddesine göre, henüz var olmayan mali hakların önceden devri geçersizdir.Dijital platformların sözleşme tarihinde mevcut olmaması nedeniyle, davacının bu hakkı devrettiği kabul edilemez.

Devir ve muvafakat beyanlarının sonradan doğan dijital kullanım haklarını kapsamayacağı açıktır.

Bu nedenle davalının kendisine ait ... linkli sayfada dava konusu musiki eserlerinin internette yayınlanması açısından dijital iletim yoluyla umuma iletim hakkının ihlal edildiği, davacıdan alınmış geçerli bir umuma iletim hakkı devri bulunmadığından, davanın kabulüne karar verilmiş olmasının dosya kapsamı ve hukuka uygun olduğu , istinaf talebinin reddi gerektiği anlaşılmıştır.Davalı vekilinin İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

27/03/2025