İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/1472 K.2025/1862

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları:

Davacı vekili dava dilekçesi ile, dava konusu edilen... sayılı 11/01/2022 başvuru tarihli endüstriyel tasarımın davalı adına tescilli olduğunu, davalının bu tescile dayanarak instagram hesabı üzerinden müvekkiline benzer ürünleri satıştan kaldırması için 21/09/2022 tarihinde mesaj yolladığını, ancak ürünlerin yıllardır piyasada satılan ürünler olduğunu, tasarım konusu ürünlerin bunlara nazaran hiç bir farklılığı yeniliği ayırt ediciliği olması bir yana birebir aynı olduğunu, davalının fiillerinin gerek SMK gerekse TTK'nun haksız rekabet ve başkaca hükümlerine aykırı olmakla birlikte iyiniyet prensibini de ihlal ettiğini, bu nedenlerle,

davalı adına kayıtlı olan... sayılı 1 ve 2 ve 3 numaralı tasarımların yani tasarım dosyasındaki tüm tasarımların hükümsüzlüğüne ve iptaline, sicilden terkinine, masrafı davalıya ait olmak üzere hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacı tarafından ikame edilmiş olan davanın mesnetsiz olduğunu, davaya konu 2022/00201 sayılı tasarım tescil belgesini havi emtianın, yenilik vasfını haiz olduğunu, tescil öncesi kurum incelemesinden geçtiğini ve ilan süreci de itiraz edilmeksizin tamamlanarak tescile bağlandığını, davacı tarafından dayanak yapılan dava dilekçesinin 3,4 ve 5. ekleri olan Instagram linklerin, tescilli emtianın yenilik vasfını haiz olmadığını tek başına ispat gücünü haiz olmadığını, mahkeme tarafından yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile de durumun ortaya çıkacağını, açıklanan nedenlerle, kötüniyetli şekilde açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı ile; Davanın KABULÜ İLE: Davalıya ait... tescil numaralı tasarımın HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, karar kesinleştiğinde sicilden terkinine karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:

Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme 05.06.2023 tarihli bilirkişi raporuna dayanarak hükümsüzlük yönünde davanın kabulüne karar verdiğini, bilirkişi raporunda değerlendirmeye alınan ürünlerin, Instagramda yer alan ürünler olduğunu, bu ürünlerin piyasaya, müvekkilinin tescilinden önce mi ya da sonra mı sürüldüğünün raporda denetime elverişli olarak belirlenmediğini, sadece Instagramda paylaşılan ürünlerin müvekkilinin tescilinden önce piyasaya arz edildiğine dair dosyada somut bir delil bulunmadığını, raporun denetime elverişsiz olduğunu,

rapora itirazlarının da giderilmediğini, İnstagrama katılma tarihi bilirkişi raporunda Haziran 2014 olarak belirtilmişse de Instagram hesabının ekran görüntüsü üzerinden yapılan bu tespitin eksik ve hatalı olduğunu, dava konusu ürünlerin 2014 yılından bu yana modanın yıkıcı etkisine direnebilecek nitelikte olmadığını, davacının müvekkilinin tasarım tescilli ürünlerine karşılık dayanak aldığı ürünlerin, Instagrama yüklenme tarihlerinin sorulmasını, ürünün piyasaya arz tarihindeki bu belirsizliği giderilmesini ve mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; usule uygun olmayan istinaf dilekçesinin reddini, davalının istinaf nedenleri bilirkişi raporuna yapmış bulundukları itiraz nedenleri ile aynı olduğunu, davalı bila tarihli ürünlerin varlığı ve arz zamanına dair itirazda bulunduğunu, davalının delilleri dikkatle incelemediğini, delillerinin tamamı tarihli görseller ve linkler olduğunu, bilirkişiler tarafından da raporda ayrıntılı bir şekilde hem linkler ve hesaplar incelendiğini, inceleme sonucunda da tasarım konusu ürünlerin yeni ve ayırtedici olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğu tespit edildiğini,

davalıya ait hesap ve görseller dahi tarihleri ile birlikte bulunduğunu, alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğundan davalının istinaf isteminin reddini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davalı adına tescilli... tescil numaralı endüstriyel tasarımın, 11.01.2022 başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğu ve yenilik, ayırt edicilik şartlarını taşımadığı iddiasıyla hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulü ile tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmiş, karar davalı tarafından istinaf edilmiştir.

05.06.2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda; dava dilekçesinde sunulan Instagram linkleri incelenmiş, @... hesabının 2014’te açıldığı, kullanıcı adını iki kez değiştirdiği ve ticari içerik taşıdığı; @... hesabının 2014’te açıldığı, kullanıcı adını beş kez değiştirdiği ve davalı şirketin resmî internet sitesi ile bağlantılı olduğu; @... hesabının 2016’da açıldığı, iletişim bilgilerinin ticari nitelikte olduğu ve doğrulama sırasında Türk GSM hattı ile ilişkilendirildiğinin görüldüğü; ayrıca elifcebutik.com alan adının 11.03.2018’de kayıt edildiği, Dava konusu...

1, 2 ve 3 numaralı elbise tasarımlarında yer alan tüm temel ögeler; biçim, kesim, oran ve yerleşim bakımından davacı tarafından sunulan geçmiş yıllara ait ürün görselleriyle aynı bütünsel etkiyi yarattığı, tasarımlar arasındaki pantolon genişliği, renk, kolye biçimi ya da yaka tipi gibi küçük farklılıkların ayırt edicilik katmadığı, incelenen ürün görsellerinin 2018–2020 döneminde kamuya sunulduğunun belirlenmesiyle, önceki tarihli tasarımların 11.01.2022 tarihli başvurunun yenilik ve ayırt edicilik vasıflarını ortadan kaldırdığı, 2022/000201 – 1, 2 ve 3 sıra numaralı tasarımlar yönünden hükümsüzlük şartlarının oluştuğu belirtilmiştir.

SMK 56/1. maddesine göre, tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur Bu şartları taşımayan bir tasarımın hükümsüzlüğü talep edilebilir. Hükümsüzlük halleri yasanın 77.maddesi ile düzenlenmiştir.

Bir tasarımın yenilik incelemesi yapılırken; tasarımın birebir aynısının daha önce yurtta ve dünyada kamuya sunulmamış olması şartı gerekirken, ayırt edicilik incelemesi yapılırken; seçenek özgürlüğü kapsamında, ürünün nihai kullanım sırasındaki görünümü itibariyle bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim dikkate alınarak ve farklılıklara bakılmakla birlikte ağırlığın , kıyaslanan tasarımların ortak özelliklerine verilmek suretiyle değerlendirme yapılmalıdır.Dosya kapsamına göre dava konusu... numaralı tescilin 1, 2 ve 3 numaralı tasarımların “iki parçalı kadın tesettür giyim takımı” olduğu,

yenilik değerlendirilmesinde esas alınacak tarih tasarımın başvuru tarihi olup somut olayda dava konusu tasarımın başvuru tarihinin 11.01.2022 olduğu, SMK 57/1'e göre sergileme, satışa sunma, tanıtım, yayım veya benzeri yollarla açıklama kamuya sunma olduğundan sosyal medya üzerinden ticari nitelikte yapılan paylaşımlar da kamuya sunma niteliği taşır.

Bu bakımdan bilirkişi heyetinin, her bir görselin ait olduğu Instagram hesabının açılış tarihini, paylaşım zaman bilgisini, bağlantılı web sitelerini ayrıntılı biçimde tespiti ile kamuya sunma tarihlerinin belirlendiği , uzman heyet tarafından düzenlenen raporun gerekçeli ve denetime elverişli olduğu, hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, sosyal medyada 2018-2020 tarihli paylaşımlar tespit edildiğinden ayrıca Instagram firmasından bu hususların araştırılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi heyet raporunda tasarımların kesim, biçim, oran, yüzey, aksesuar ve parçaların yerleşimi bakımından önceki tarihli ürün görselleri ile karşılaştırıldığında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yaratılan genel izlenimde tescilli tasarımlar ile önceki tasarımlar arasında belirgin bir farklılık bulunmadığı,

farklılıkların küçük ayrıntı düzeyinde kaldığı ve benzer algılandığı tespit edilmiş olup, davalı adına tescilli 2022/000201 numaralı tescilin 1, 2 ve 3 numaralı tasarımların koruma şartı olan 11.01.2022 başvuru tarihi itibariyle yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşımadığı bu nedenle SMK 77. Maddesi uyarınca hükümsüzlük koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, kararda gösterilen yasal ve yeterli gerekçeye göre davanın kabulü yönünde kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı, istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı kanaatine varılmış, Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.