İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/1897 K.2026/210

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin "Her türlü elektronik ve bilgisayar ürünleri, elektronik bilgisayarlı ve mekanik oyun makineleri, plastic metal elektrikli, pilli ve mekanik her türlü oyuncaklar, eğitim öğretim ve oyun setleri….vs. ithalat, ihracat, alım, satım ve pazarlamasını yapmak" faaliyetlerinde bulunmak üzere 29/01/2022 tarihinde kurulmuş olduğunu, müvekkilinin ... tescil no.lu "... ..." markasının 12. sınıfta tescil edilmiş olduğunu,

müvekkilinin piyasada yaptığı araştırma neticesinde davalı ... ...’ın müvekkiline ait marka konusu ürünleri genel izlenim itibariyle aynı/ayırt edilmeyecek kadar benzerini ürettiğini ve diğer davalıya sattığını, diğer davalının da ... ... adlı şirketten aldığı dava konusu ürünleri tüketicilere karıştırma ihtimali yaratacak şekilde aynı/ayırt edilmeyecek nitelikte işyerinde satışa sunduğunu, davalı ... ...’ın bu ihlali sadece fiili işyerinde satış yaparak değil, ayrıca online olarak Instagram sosyal media hesabında da satışa sunmak suretiyle kullandığını,

davalı ... ...'ın haksız eyleminin Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2022/178 değişik iş sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olduğunu, açıklanan nedenlerle, davalı şirketlerin müvekkiline ait ... tescil numaralı ... ... markasına tecavüz ve haksız rekabet gerçekleştirdiğinin tespitine, men'ine, ref'ine,

belirsiz alacak niteliğinde olmak ve gerekirse dava sonlandırılmadan artırılmak üzere şimdilik fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ... isimli şirkette delil tespiti işlemi yapıldığı 03/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı şirketlerden tahsiline, hükmün ilanına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... ...

Limited Şirketi cevap dilekçesinde özetle; davacının satılan ürünlerde hakkı olduğunu söylemiş olsa da dayandığı bilirkişi raporunda ürünlerin, tasarımların benzemediğinin farklı olduğunun açık bir şekilde tespit edilmiş olduğunu, bu nedenle ürünler üzerinde davacının herhangi bir hakkı olmadığının açık olduğunu, diğer davalı ... ... şirketinden öğrenildiğine göre davacının marka üzerindeki haklarının hukuka uygun olmayıp kendilerine ait olmayan başkasına ait bir hakkın gaspı sonucu kendilerininmiş gibi TPMK’da başvuruda bulunup tescil ettirdikleri yönünde olduğunu,

ayrıca davacının haksız tescil aldığı ... sayılı markanın sınıflarına bakıldığında dava konusu ürünün yer almadığının görüleceğini, dava konusu ürün ... olup karada kullanılan ve motoru olan bir ürün olduğunu, davacı markasının tescil sınıfı 12. sınıf olmakla, dava konusu ... ürününü kapsamadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkili şirketin gerek tasarım ve gerekse marka ile ilgili tüm hukuki haklara, bu hakların sahibi dava dışı ... Ltd. Şti.'nden almış olduğu lisans yoluyla sahip olduğunu, dava dışı ... Ltd.

Şti.'nin dava konusu ürünler ile ilgili olarak TPMK nezdinde ... no.lu tasarım tescilinin olduğunu, ayrıca davacının davasını dayandırdığı Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2022/178 değişik iş sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporunda da ürün tasarımlarının benzemediği farklı olduğu açık bir şekilde tespit edilmiş olduğunu, davacının nasıl ki tasarım üzerinde bir hakkı yok ise aynı durum tescil ettirmiş olduğu "... ..." markası içinde geçerli olduğunu, davacının marka başvurusu ile aynı olan ibarenin tescilli tasarım başvurusunda kullanılmış olduğunu,

davacının kendi adına hukuki dayanaktan yoksun olarak tescil ettirdiği ... nolu markanın sınıf içeriğinin dava konusu ürün sınıfı için geçerli olmadığını, davacının tescil ettirdiği marka sınıfının dava konusu ürün açısından geçerli olmadığını, marka hukuku açısından bir hak sağlamadığını, ne tecavüz ne de haksız rekabetin söz konusu olmadığını beyanla , haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı ile; "Davacının davasının REDDİNE" karar verilmiştir. İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:

Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin "..." ürünlerini yalnızca 28. sınıf kapsamındaki oyuncaklar kategorisinde değerlendirip müvekkilinin 12. sınıftaki tescili nedeniyle tecavüz koşullarının oluşmadığı yönündeki gerekçeyle davanın reddine karar vermesinin hatalı olduğunu, oysa ... sorgu dökümlerinden de anlaşılacağı üzere söz konusu ürünlerin 12. sınıf kapsamında yer alan bisiklet kategorisinde değerlendirilmesi gerektiğini,

bilirkişinin müvekkili şirketin unvanındaki "..." ibaresinden yola çıkarak hatalı bir sınıflandırma yaptığını ve bu durumun haklı itirazlarına rağmen mahkemece irdelenmediğini, ayrıca dosyada mevcut delil tespiti raporunda tecavüzün varlığı açıkça tespit edilmişken kök raporun bu raporla taban tabana zıt ve çelişkili olduğunu, çelişkinin ek raporla giderilemeyeceğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak ürünlerin 12. sınıf emtiasına dahil olup olmadığı hususunda yeniden rapor alınmasını talep etmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:

Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle.

Davalı vekili, yerel mahkemece davanın reddine dair verilen kararın sonuç itibarıyla yerinde olduğunu ancak ret gerekçesinin sadece sınıf farklılığına dayandırılmasının eksik kaldığını belirterek, dava konusu ürünün tasarım tescilli olması nedeniyle tecavüz ve haksız rekabetin söz konusu olamayacağını, müvekkili şirketin bu hakları gerçek hak sahibi olan ... firmasından lisans yoluyla devraldığını, davacının ise söz konusu tasarımı ve üzerindeki ibareyi bilmesine rağmen kötü niyetle marka tescili yaptırdığını, nitekim bu markanın hükümsüzlüğü için açtıkları davanın kabul edildiğini,

davacının amacının dürüstlük kuralına aykırı şekilde rakiplerini piyasadan ekarte etmek olduğunu ve Bakırköy 1. FSHHM nezdindeki bilirkişi raporuyla da ürünlerin benzemediğinin kanıtlandığını ifade ederek, yerel mahkeme kararının bu ek gerekçelerle birlikte düzeltilerek onanmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men ve ref'i ile maddi ve manevi tazminat talebine yöneliktir.

Davacı vekili, davacıya ait ... tescil numaralı “... ...” markasının 12. sınıfta tescilli olduğunu, davalı ... ...’ın marka konusu ürünleri genel izlenim itibarıyla aynı/ayırt edilemeyecek derecede benzer şekilde üreterek diğer davalı ... ...’a sattığını, ... ...’ın da bu ürünleri hem işyerinde hem Instagram üzerinden tüketicide karıştırılma ihtimali yaratacak şekilde satışa sunduğunu ileri sürerek , tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, men’i ve ref’i, 5.000 TL maddi + 5.000 TL manevi tazminatın ticari faiziyle davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar vekili,

davacının dayandığı bilirkişi raporunda tasarımların benzemediğinin tespit edildiğini, dava konusu ürünün davacının markasının tescil sınıfı kapsamında bulunmadığını, ürünün “...” olduğunu, 12. sınıfta tescilli olmasının scooterı kapsamadığını, davalı ... ... 'ın dava dışı ... Ltd.

Şti.’nden lisans yoluyla hak sahibi olduğunu, ...’un TPMK nezdinde ... numaralı tasarım tesciline sahip bulunduğunu, tecavüz ve haksız rekabet koşullarının oluşmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Bakırköy 1. FSHHM 2022/178 D.İş delil tespiti dosyasında alınan raporda; “kilicoyuncak.com” alan adının whois bilgilerinin incelendiği, ilgili ürün linkine sonradan erişilemediği ancak 02/08/2022 tarihli tespit ekran görüntülerinde “... ...” ibaresi ve ürün görselinde “... ...” ibaresinin yer aldığı, davacının ... no’lu “... ...” markasının 12. sınıfta tescilli olduğu, “oyunlar ve oyuncaklar” mallarının Nice sınıflandırmada 28. sınıf kapsamında değerlendirildiği, davalıların kullanımının 28. sınıf kapsamında olduğu, davacının tescilinin 12. sınıfta kalması nedeniyle SMK kapsamında marka hakkına tecavüz koşullarının oluşmadığı belirtilmiştir.

01/05/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda, ... scooterın 28. Sınıf kapsamında olduğu, davacı markasının 12. Sınıfta tescilli olduğu, tecavüz şartlarının oluşmadığı belirtilmiştir. Mahkemece ; davacının 12. sınıftaki “bisiklet” emtiası ile davalının “... ...” ürünü arasında sınıfsal benzerlik bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, davacı vekili istinaf talep etmiştir.

Davacı markasının hükümsüzlüğü için , lisans veren eski tarihli tasarım hakkı sahibi ... şirketi tarafından Bakırköy 1. FSHHM’de 2022/292 E. Sayılı dosyasında dava açıldığı, davanın 19/10/2022 tarihinde kabulüne, ... tescil nolu markanın hükümsüzlüğüne karar verildiği, İstanbul BAM 16.H.D'nin 2023/1845 E, 2025/948 K. Sayılı kararı ile istinaf talebinin reddine karar verildiği görülmüştür.

Dosya kapsamına göre, davacı adına tescilli, 03/03/2022 tarihli, ... no'lu "... ..." ibareli markanın 12.sınıfta tescilli olduğu, davalıların kullanımının lisans yolu ile 20/12/2021 başvuru tarihli ... tescil no'lu tasarıma dayalı olduğu, tasarımın "... ...+Şekil" ibaresi içeren ... ... emtiası ürününe ilişkin olduğu,

tasarım tescilinin davacı markasından eski tarihli olduğu,İstanbul BAM 16.H.D'nin 2023/1845 E. , 2025/948 K. Sayılı kararının gerekçesinde " davacının 20/12/2021 başvuru tarihli ... tescil no'lu üzerinde "... ...+Şekil" ibaresi bulunan tasarıma itiraz ettiği, itirazın reddi üzerine tasarım üzerinde yer alan "... ..." ibaresini 12.sınıfta adına tescil ettirdiği, bu nedenle tescilin kötü niyetli olduğu," tespitinin yer aldığı anlaşılmıştır.

Öte yandan ... emtiasının doğrudan ve sadece ... olduğunu söylemek mümkün değildir. Nitekim az yukarıda anılan hükümsüzlük davasında benzer emtia olarak kabul edilip SMK 6/6 maddesi kapsamında kısmi hükümsüzlük koşullarının oluştuğu belirtilmiştir.

Somut olaydaki kullanım ise çocuklara yönelik eğlence ve oyun amacı taşıyan ... ... ürününe ilişkin ve bu nedenle nice 28. Sınıf ... emtiasına dahil olduğu , 12. Sınıf kapsamındaki bisiklet emtiası ile, kullanım amacı, hedef kitle , satış ve pazarlama kanalları itibariyle benzerlik bulunmadığı, kullanımın eski tarihli tasarım tescilinden doğan hakka dayalı olması nedeniyle SMK'nun 155. maddesi gereği davacının sonraki marka tesciline dayalı tecavüz iddiasının yerinde olmadığı , davalı yanın kullanımlarının hukuka uygun bulunduğu, markaya tecavüz ve haksız rekabet teşkil etmediği,

aynı nedenle hükümsüzlük davasının sonucunun beklenilmesine gerek bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla; ilk derece mahkemesinin davanın reddine dair kararının sonucu itibariyle isabetli olmakla birlikte kararın gerekçesi düzeltildiğinden, taraf vekillerinin istinaf talebinin kabulü gerekmiştir.Taraf vekillerinin İstinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, yeniden esas hakkında düzeltilmiş gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.