İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/311 K.2025/915

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...' ın davalı alacaklı ...'e İstanbul ...İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı takip dosyasında borçlu olmadığının tespiti ile dava konusu takip dosyasının iptaline, davanın İse ...Ltd.Şti'ye ihbarına, davalı ... ile üçüncü şahıs İse ..Ltd.Şti' nin dava konusu takip tutarının %20' sinden az olmamak üzere müvekkili lehine tazminata mahkum edilmesine, İİK 72/3 hükmünce takip dosyasına yatan paranın alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın senet alacaklısı görünen kişinin müvekkilinin eski çalıştığı iş yeri yetkililerinin bir tanıdığı ve resmi olarak şirket çalışanı olmayan biri olduğunu iddia ettiğini, ancak müvekkil ile davacı arasında herhangi bir işçi-işveren ilişkisi bulunmadığını, davacının ise ... Paz. Ltd.

Şti. ile iş akdi nedeniyle bu iki senedi imzalayıp verdiğini ileri sürdüğünü, ancak müvekkilin davacının işvereni olmadığını ve ... şirketiyle bağlantısının olup olmamasının da önem taşımadığını, müvekkilin bu ilişkiye tamamen yabancı üçüncü kişi olduğunu, davacının iddia ettiği gibi senetlerin ... şirketiyle olan iş ilişkisine bağlı olarak değil, doğrudan müvekkile olan borcu karşılığında verildiğini, davacının ödeme emri ile takip talebi arasında farklılık bulunduğuna dair itirazının da yersiz olduğunu, zira böyle bir farklılık bulunmadığını,

ayrıca davacının senet alacaklısı ile ... şirketi avukatlarının aynı olduğunu ileri sürmesinin de somut davayla ilgisinin bulunmadığını ve bunun taraflar arasında organik bir bağın göstergesi sayılamayacağını, müvekkilin borçlu ile olan ilişkisinin bu borcun kaynağı açısından bağımsız olduğunu, borçlunun kendi borcunu karşılamak üzere kambiyo senedi düzenleyip müvekkile verdiğini ve bu borcu ödemekle yükümlü olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı ile; "Davanın REDDİNE," karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin, dava dışı ... LTD.

ŞTİ. ve bağlantılı şirketlerde çalışırken kendisine teslim edilen eşyalar ve verilen eğitimler karşılığında teminat senetleri alındığını, bu senetlerde yalnızca adı ve miktar kısmının yazılı olup diğer kısımların boş bırakılarak imzalandığını, düzenleme tarihi, yeri, alacaklı adı ve vade tarihlerinin ise sonradan doldurulduğunu, bu hususların dava dosyasında da sabit olduğunu, dava konusu senetlerin zimmet sözleşmesinde belirtilen eşyalar ve eğitimlere ilişkin teminat senetleri olduğunu, senetler karşılığında herhangi bir ödeme yapılmadığını ve davalı ... ile bir ilgisinin bulunmadığını,

mahkemece zimmet sözleşmeleri celbedilmiş olmasına rağmen aksi yönde karar verildiğini, bonodaki tanzim, vade tarihi ve alacaklı isminin müvekkilinin bilgisi dışında düzenlendiğini, TTK m.776’da belirtilen unsurların eksik olduğunu ve bu nedenle bononun geçersiz sayılması gerektiğini, müvekkilin 21.09.2017 tarihli adres beyanına göre, bononun düzenleme tarihi olan 24.07.2017 tarihinde belirtilen adreste bulunmadığını, bu durumun bononun gerçek dışı düzenlendiğini gösterdiğini, müvekkilin senet karşılığında herhangi bir ödeme almadığını ve bunun da ispatlanamadığını,

senet alacaklısı ...’ün müvekkili tanımadığını ve aralarında ticari veya özel bir bağlantı bulunmadığını, müvekkili aleyhine başlatılan takibin haksız ve usul ile yasaya aykırı olduğunu, mahkemece eksik ve hatalı incelemeyle verilen kararın yine usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkiline baskı uygulamak ve haksız menfaat temin etmek amacıyla ... şirketi tarafından davalı aracılığıyla muvazaalı işlemler yapıldığını ve bu nedenle müvekkilin maddi ve manevi zarara uğradığını, itibarının zedelendiğini belirterek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; mahkemece alınan kararda yazılı delille ispat edilmediği için senedin bir teminat senedi olmadığının kabul edildiğini, davacının senedin teminat senedi olduğunu iddia etmesi halinde yazılı bir belge ile ispatlaması gerektiğini, ancak bir delil sunmadığını, müvekkili ile davacının arasında bir iş ilişkisi bulunmadığını, müvekkilinin işveren değil 3.kişi konumunda olduğunu, davacı tarafın istinaf dilekçesinde bononun eksik olduğu bu sebeple geçersiz olduğunu iddia ettiğini, davaya konu senetlerin kambiyo vasfına haiz olup gerçek olduğunu,

tüm bu nedenlerle davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç:HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede. Dava İİK 72.maddeye dayalı icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı vekili ,müvekkilinin davalı alacaklı ...'e İstanbul ...İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takip dosyasında borçlu olmadığını, takip konusu senetlerin dava dışı İse ....

Paz.Ltd.Şti'de çalıştığı dönemde teminat senedi olarak alındığını , zorunlu unsurlarının sonradan doldurulduğunu ,davalının kötüniyetli olduğunu beyanla borçlu olmadığının tespitine ve %20' oranında tazminata karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili, müvekkilinin davacı ile herhangi bir işçi-işveren ilişkisi bulunmadığını, senetlerin ... Pazarlama Ltd.

Şti. ile olan bir çalışma kapsamında düzenlenmiş olmasının müvekkil ile ilgisinin olmadığını, davacı tarafından müvekkile verilen senetlerin, ... şirketi ile olan ilişkiden değil, doğrudan müvekkiline olan borç nedeniyle verildiğini belirterek, davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

Dava İstanbul 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/295 Esas sayılı dosyasına kayden açılmış 2019/40Karar sayılı , 28/02/2019 tarihli karar ile davaya Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılması gerektiği gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiş, istinaf edilmeksizin kesinleşmesi üzerine dosya yukarıda esasa kaydedilmiştir.İstanbul ...İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından davacı aleyhine 20.000,00 TL Asıl Alacak, 173,63 TL İştemiş Faiz, 60,00 TL Komisyon olmak üzere toplam 20.233,63 TL alacağın tahsili için kambiyo takibi yapıldığı, takibin dayanağının 24/07/2017 tanzim ve 30/03/2018 vade tarihli 10.000,00 TL bedelli ve 08/09/2017 tanzim ve 30/04/2018 vade tarihli 10.000,00 TL bedelli, borçlusu davacı lehtarı davalı olan iki adet bono olduğu görülmektedir.

Dosya, kapsamına göre, icra takibine konu senetlerin bono vasfında olduğu ve imzanın davacıya ait olduğu, davacı tarafından dava dışı se ...Paz.Ltd.Şti'de kendisinden teminat olarak alındığını ileri sürdüğü, alınan raporda ise senet metnindeki yazı ve rakamların farklı kalemlerle oluşturulduğunun tespit edildiği görülmektedir.

Bu durumda davacının senetlerin işe girişte boş olarak teminat amaçlı alındığına dair iddia üzerinde durulması gerektiği zira , uygulamada iş ilişkisinde başlangıçta işe girerken, işverenin teminat amacı ile bu tür senetler aldığı bilinen bir gerçektir. Bu iddianın ispatlanması halinde işverence alınan senedin teminat senedi niteliğinde sayılması gerektiğine kuşku bulunmamaktadır.

Mahkemece, davacının iddiaları üzerinde yeterince durulmayarak ve teminat iddiasının kambiyo hukuku ilkeleri dikkate alınarak yazılı delil bulunmadığı gerekçesi ile reddedilmiş ise de, iddianın içeriği ve delil olarak gösterilen zimmet sözleşmesi, iş mahkemesindeki uyuşmazlıklar, savcılık ve ceza mahkemesi dosyaları , davalının dava dışı işveren tanığı olarak diğer dosyalarda gösterilmesi , davalı ve dava dışı işverenin aynı avukatla temsil edilmesi iddiaları kapsamında menfi tespit talebine dayanak senedin işçi işveren ilişkisi kapsamında verildiği,

davalının işverenle birlikte hareket ederek kötüniyetli doldurularak takibe konulduğu ileri sürülmüş olduğundan, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 1. maddesinde iş mahkemelerinin görevi, “İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi” olarak belirlenmiş olmakla, işçi sıfatını taşıyan kişinin iş ilişkisi devam ederken düzenlediği senede dayalı talebiyle ilgili davanın , iş mahkemesinde görülmesi gerekir.

İş Hukukuna hakim temel prensipler olan , işverenin sosyal ve ekonomik bakımından güçlü olması, ve kayıtları elinde bulundurmasına karşılık , zayıf durumda olan işçinin korunması gerektiği , dikkate alınarak, iş veren tarafından düzenlenen , düzenlenmesi istenen belgelere karşı ihtilaf halinde tanık ile ispat olanağı getirilmiştir.

Bu nedenlerle davaya bakmak görevinin iş mahkemesine ait olduğu hususunun resen gözetilmesi ve görevsizlik kararı verilmesi gerekirken davanın esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun resen gözetilen sebeplerle kabulü ile HMK 353/1-a- 3 maddesi gereğince, kararın kaldırılmasına ve dosyanın görevsizlik kararı verilmek üzere kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

19/06/2025