İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/885 K.2023/566

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde özetle. Müvekkili, borçlular tarafından keşide edilmiş muhatabı ... Erdemli Şubesine ait ... şeri no'lu 150.600,00 TL'lık 31.12.2022 keşide tarihli Çek Borçludan Toplam 150.060,00TL alacaklı bulunmaktadır. Söz konusu çek ibraz müddeti içerisinde muhatap bankaya sunulduğu, ancak karşılığının olmadığı anlaşıldığı, alacağın tahsili amacı ile İstanbul ... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyası ile borçlular aleyhine icra kovuşturmasına başlamış ise de borçlular kaçma teşebbüsü içerisinde bulunduğundan ve takip henüz kesinleşmediğinden sayın mahkemenize başvurmak zorunluluğu doğduğu, bu sebeplerden dolayı dilekçemiz ekinde astını sunduğu dökümü yapılan kıymetli evraklara binaen cem'an İstanbul ...

İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyasına konu 150.000,00TL alacağın tahsili amacıyla borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczi için gerekli kararın verilmesini masraf ve ücreti vekaletin de hüküm altına alınmasını talep etmiştir.İlk derece mahkemesinin 12/01/2023 tarihli D.İş kararıyla.

"İhtiyati haciz isteminin KABULÜ ile 150.000,00 TL alacağın temini bakımından İİK 257 vd.maddeleri uyarınca borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile 3.şahıslardaki hak ve alacaklarının, İcra İflas Kanununda muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine" karar verilmiştir. İhtiyati haciz kararına itiraz eden vekili dilekçesinde özetle. 2023/49 D.

İş sayılı ilamında müvekkilinin dinlenilmeden aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmiş olduğu, bu karar taraflarına tebliğ edilmediği ancak 17/10/2023 tarihi itibariyle muhatap banka yoluyla bu karardan haberdar olunduğunu ,yasal süresi içerisinde yetki itirazımızda bulunduklarını müvekkilinin Mernis kayıtlarındaki yasal ikametgah adresi ... Mah. ... Cad. No:... Erdemli/MERSİN olup, İ.İ.K.

Md. 258/1 ve Md.50 hükümlerine göre Erdemli Mahkeme ve İcra Daireleri yetkili olduğu, Mahkememizin yetkisi bulunmadığından yetki itirazında bulunduklarını, sunulan nedenlerle, yetki itirazımızın kabulü ile müvekkilim ... yönünden ihtiyati haczin kaldırılmasına ve tüm yargı giderlerinin ihtiyati haciz isteyen taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesinin 20/02/2023 tarihli ek kararıyla.

"Yukarıda anılan ilke ve esaslar çerçevesinde somut olayın değerlendirilmesinde, İhtiyati hacze itiraz eden vekilince.

Erdemli/Mersin icra dairelerinin ve mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle her ne kadar yetki itirazında bulunmuş ise de, incelenen faktoring sözleşmesinin 27. maddesinde ihtiyati haciz talep eden açısından İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu kararlaştırıldığından talep edenin seçimlik yetki tercihi ile isabetli bir şekilde yetkili mahkemeden ihtiyati haciz talebinde bulunduğu belirlendiği anlaşılmakla; ihtiyati hacze itirazın reddine" karar verilmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; -Yerel Mahkemece ret gerekçesine dayanak yapılan faktoring sözleşmesinin çekin keşidecisi müvekkili ... ile Faktoring Şirketi arasında değil, ... ile Faktoring Şirketi arasında akdedildiğini, bu sözleşmenin tarafı olmayan müvekkilini hukuki olarak bağlamasının yasal olarak mümkün olmadığını, müvekkilinin tarafı olmadığı,

imzalamadığı faktoring sözleşmesine dayanarak aleyhine yetki bakımından seçimlik hak kullanılmasının (faktoring şirketince) yasal olarak mümkün olmadığını, müvekkili yönünden yetkili Mahkemenin yasal ikametgahı, keşide yeri ve ödeme yeri olan Mersin, Erdemli Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle, İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/02/2023 tarih ve 2023/49 D.

İş - 2023/64 K. Sayılı( Ek karar) ilamının kaldırılmasına, İhtiyati hacze müvekkili ... yönünden yetkiye ilişkin itirazlarının kabulü ile İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkisizliğine, Mersin, Erdemli Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesi'nin yetkili olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.İhtiyati haciz talep eden vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle.

Tarafları ile borçlu ... arasında imzalanan faktoring sözleşmesinde V. ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER başlığı altında 27 numaralı bendinde “İşbu sözleşmen doğacak ihtilaflarda İstanbul (Çağlayan) Mahkemeleri ve İstanbul (Çağlayan) İcra Müdürlükleri yetkilidir.” Maddesi yer aldığını, İstinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İhtiyati haciz ve ihtiyati hacze itiraz 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 257. vd maddelerinde düzenlenmiştir.Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin.

20/09/2016 tarihli, 2016/8892 E.-2016/7362 K. sayılı, 14/11/2016 tarihli, 2016/12481 E. - 2016/8797 K. sayılı, 05/12/2016 tarihli, 2016/12815 E.-2016/9299 K. sayılı, 13/09/2017 tarihli, 2017/2488 E.-2017/4324 K. sayılı ilamlarında ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi’nin 17/07/2019 tarih, 2019/1365 E. ve 2019/980 K. sayılı kaldırma kararında vurgulandığı üzere;

muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanacağından ve HMK’nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelecektir.

Çekin götürülecek borç niteliği kazanabilmesi için bankaya ibrazı zorunlu ise de, karşılıksızdır işlemi yapılmasına gerek yoktur. Banka tarafından herhangi bir sebeple karşılıksızdır işlemi yapılmayıp çek bedeli de ödenmeyebilir. Çek süresinde ibraz edilmekle götürülecek borç niteliği kazanacaktır.

Atıf yapılan Yüksek Mahkeme kararlarında da açıklandığı üzere muhatap bankaya ibraz edilerek bedeli tahsil edilmeyen talep konusu çek, artık aranacak borç olmaktan çıkarak götürülecek borç niteliği kazanmıştır. HMK’nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak TBK’nın 89. maddesinde belirtildiği gibi ihtiyati haciz talep eden alacaklı şirketin yerleşim yeri de yetkili hale gelmiştir.

Bu nedenle çekin karşılığının bulunmuş olmasının yetki yönünden bir sorun yaratmayacağı anlaşılmıştır.Somut durumda, ihtiyati haciz talep eden, taraflar arasında factoring sözleşmesi bulunduğunu, bu sözleşmede taraflar arasındaki ihtilaflarda İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığına dair kayıt bulunduğunu savunmuş ise de, itiraz edenler sözleşmenin tarafı olmadığından bu konudaki yetki hükmünün itiraz edenler yönünden uygulanması mümkün değildir.

Ancak çekin ibrazı nedeniyle davacı kendi yerleşim yerinde takip yapabileceğinden yukarıdaki açıklamalar kapsamında alacaklı, kendi yerleşim yerinde, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir.

Buna göre ihtiyati haciz talep eden taraf, TBK 89. maddesi uyarınca yetkili hale gelen İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'nden talepte bulunduğundan, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine,

dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, ihtiyati hacze itiraz eden ... vekilinin istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.