İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2024/20 K.2024/350

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İHTİYATİ HACİZ KARARI ... Bankası A.Ş.'ye ait 31/05/2023 keşide tarihli, ... çek seri numaralı, 70.000,00 TL bedelli bir adet çek nedeniyle ihtiyati haciz talep edildiği, Mahkemece; ''Talep konusu çekin bankaya ibraz edilmiş olduğu, Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ödeme yasağı kararı nedeniyle ödeme yapılmadığı çek arakasına yazılmıştır. İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel ve rehinle temin edilmemiş olması gerekmekte olup, çeke dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, çek ile ilgili açılan zayi nedeniyle iptal davasında çek hakkında ödemeden men yasağı tedbirinin bulunması ihtiyati haciz kararı verilmesine engel olmayacaktır...'' şeklinde gerekçeyle teminat karşılığında talebin kabulüne karar verilmiştir.

İTİRAZ İtiraz eden ... Tic. Ltd. Şti. vekili; öncelikle itirazları doğrultusunda mahkemece ihtiyati haciz kararının kaldırılması ile mahkemenin yetkisizliğine, devamla davacının ihtiyati haciz talebinin haksız ve mesnetsiz olduğundan itirazları doğrultusunda ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İtiraz eden ... Tic. Ltd.

Şti. vekili; yetkili mahkemenin Ankara Mahkemeleri olduğundan ve ihtiyati haciz talebi yetkisiz yerde başlatıldığından, itirazlarının kabulü ile mahkemenin 2023/544 D.iş sayılı dosyasından 29/09/2023 tarihinde verilen 2023/578 karar sayılı kararın kaldırılmasına, ihtiyati haciz talebinin reddine, mahkeme aksi kanaatte ise dosyanın Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine yetkisizlik gönderilmesine,

ihtiyati haciz kararının yetkisizliğinin açık olduğu sebebiyle geçici olarak durdurulmasını ve hacizlerin geçici olarak fekkine, imzaya itiraz incelemesi sonucunda haklılıkları sabit olunca mahkememe kararı kaldırılarak hacizlerin tamamen durdurulmasını ve hacizlerin fekkini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince 02.11.2023 tarihli ek karar ile; İtiraz eden ... Tic. Ltd. Şti. ve ... Anonim Şirketi İtirazı yönünden; ihtiyati hacze konu edilen çekin keşide yerinin Kayseri olduğu, ancak alacaklınun burada takibe başlamadığı, BK 89.maddeye göre alacak ifa edildiği anda alacaklının yerleşim yerinde de takibe geçilebileceği, talep edenin yerleşim yerinin Çağlayan olduğu, yargı yeri dışında olduğu, ancak ihtiyati haciz talep edenin burada da ihtiyati haciz talep etmediği, bu aşamada artık borçlu ... yerleşim yerinin Ankara olduğu, ihtiyati hacze yetki yönünden itiraz edildiği gerekçeleriyle, itirazın kabul edilerek bu borçlu yönünden verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde; itiraz edenlerin itirazının kanun koyucu tarafından düzenlenen hak düşürücü süre içerisinde yapılmadığını, itirazların usulden reddi gerektiğini,İtiraz edenlerin yetki itirazının haksız olduğunu, emsal Yargıtay kararlarında da sabit olduğu üzere takibe konu çekin alacağı götürülecek borç niteliği kazandığını, Müvekkili şirket ile akdedilen Faktoring Sözleşmesinde İstanbul mahkemelerinin ve icra müdürlüklerinin yetkili kılındığını,

faktoring sözleşmesinin 14. sayfasında çeşitli hükümler başlığının 26. maddesinde ''6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6 maddesi ile düzenlenen genel yetki kuralının geçerliliği saklı kalmakla birlikte tarafların, işbu sözleşmeden doğacak ihtilaflarda, (i) İstanbul (çağlayan) Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri, (ii) İstanbul Anadolu Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri, (iii) İstanbul Bakırköy ve İcra Müdürlükleri'nin yetkili olduğunu açıkça kabul ettiklerini beyan ederek,

İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/544 D.iş sayılı dosyası üzerinden yapmış olduğu inceleme neticesinde vermiş olduğu 02.11.2023 tarih 2023/578 sayılı ek kararın itiraz eden ... şirketlerinin itirazının kabulüne yönelik kısmının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Talep, Mahkemece 02.11.2023 tarihli ara karar ile; ihtiyati haciz kararına itiraz eden ... Tic. Ltd. Şti. ve ... Anonim Şirketinin bu itirazlarının yetki yönünden kabulüne yönelik olarak verilen kararın istinaf yoluyla incelenmesinden ibarettir.

Mahkemece, 29.09.2023 tarihli 2023/544 değişik iş ve 2023/578 karar sayılı karar ile ... Bankası A.Ş.'ye ait 31/05/2023 keşide tarihli, ... çek seri numaralı, 70.000,00 TL bedelli bir adet çeke dayalı olarak ihtiyati haciz kararı verildiği, itiraz edenler ... Tic. Ltd. Şti. ve ...Anonim Şirketi tarafından karara karşı yedi günlük hak düşürücü süre içerisinde itiraz edildiği anlaşılmış olup, aksi yöndeki istinaf başvuru nedenleri yerinde görülmemiştir.İtiraz eden ... Tic. Ltd.

Şti. ve ... Anonim Şirketi, Mahkemenin yetkisine itiraz etmiş, bu itiraz Mahkemece kabul edilmiştir.İhtiyati hacze konu edilen çek muhatap bankaya ibraz edilmiş ve çek karşılıksız kalmış ise de. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1.madde hükmü uygulanamaz.

Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu yoktur.

Dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur. Yine kambiyo senetlerinde ve bu bağlamda çekte hak doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağı da yoktur.

Bu yönüyle çekin ibrazı ile aramanın tüketildiğinden bahisle , TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme imkanı bulunmamaktadır. 2004 Sayılı İİK’nun 258. maddesinde; ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili olan mahkeme tarafından karar verileceği, İİK.’nun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesinde, HMK’nun yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanacağı belirtilerek HMK'ya atıfta bulunulmuştur.

Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; itiraz eden borçluların yerleşim yerinin Ankara olduğu, çekin keşide yeri ve ödeme yerinin de Ankara olduğu görülmektedir.Öte yandan, HMK nun 17. maddesinde yer alan yasal düzenleme ile tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler.

Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır. HMK nun 7/1. maddesine göre, davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.

İstinafa gelen taraf vekili her ne kadar ihtiyati haczin, Faktoring Sözleşmesinde kararlaştırılan yetki şartına göre yetkili İstanbul Anadolu Mahkemelerinden talep edildiğini ileri sürmüş ise de; sözleşmenin itirazda bulunmayan ... firması ile imzalandığı, itiraz eden ... Tic. Ltd. Şti. ve ...

Anonim Şirketi'nin sözleşmenin tarafı olmaması nedeniyle yetki şartının anılan borçluları bağlamayacağı, zira bu borçluların talebe dayanak çekte sadece ciranta sıfatıyla yer aldıkları görülmektedir.Açıklanan tüm bu nedenlerle, Mahkemece itiraz eden ... Tic. Ltd. Şti. ve ...

Anonim Şirketi'nin itirazlarının yetki yönünden kabulüne ve ihtiyati haciz kararının bu borçlular yönünden kaldırılmasına karar verilmesinin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından talepte bulunan vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

22/02/2024