İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2024/32 K.2026/284

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 1972 yılında marangoz freze, kalınlık makineleri, kesici takımları üretimi ve bileme konularında faaliyete geçen davacının, bugün makina imalatı olarak 6000 m2, kesici takım imalatı olarak 3000 m2 alanlarda son teknoloji makine parkı ile sadece iç piyasaya değil aynı zamanda da dünya pazarlarına yönelik üretim yaptığını, artan ürün portföyü ve üretim hacmi ile ... şu an ... t A.Ş. ... Ltd. Şti. ve ...

A.Ş. olmak üzere, 3 ayrı firmada, 4 büyük ürün grubu ile yurt içi ve yurt dışı müşterilerine hizmet verdiğini, ... Grup' un ürün portföyü 4'e ayrıldığını.

İlk ürün grubu kalınlık, planya, freze makineleri, ikinci grupta kesici takımlar olan freze bıçakları, matkaplar, testereler gibi ürünler, üçüncü grupta bilgisayar kontrollü freze (...) makinaları ve son grupta ise robot diye tabir edilen otomatik parça sürücü makinalarının bulunduğunu, http://netmakgroup.com.tr/ resmi internet sitesinden grup şirketlere ilişkin bilgilerin mevcut olduğunu, davacılardan ... LTD.

ŞTİ. (...) adına yapılan ... no'lu başvurunun reddine karar verildiğini, davacılar ...

LTD.ŞTİ. (...) ve ...A.Ş(...) adına yapılan ... ve ... marka başvurularının da reddine karar verildiğini, davacıların “...” markasını kendi faaliyet alanında yoğun olarak kullandığın, bu bilgilere https://www.....com/tr/... web sitesindeki linkten erişile bilineceğini, markalarının ürünleri üzerinde de kullanıldığının görüleceğini, davacıların faaliyet alanı ve ürünleri spesifik olup marka başvurularına konu edilen 7. Sınıf emtiaları da başvuruya konu edilirken sınırlı olarak seçildiğini, özellikle “Ahşap, metal, cam ve plastik malzemelerin ve madenlerin işlenmesi,

bunlara şekil verilmesi için makineler- (marangoz kalınlık makinaları, marangoz şerit testere makinalarını kapsayan yeni sınıf emtiaları)" emtiasında davacının markasını tescil edememesinin davacının bunca yıllık sektörel bilinirliğine, markasını koruması için emek ve harcamalarına dair hak kaybı yaşamasına neden olacağını,

davacıların markalarının başvurusunun reddine/kısmi reddine gerekçe olarak gösterilen markanın hak sahibi tarafından marka tescili tüm sınıf olarak yapılmışsa da müvekkilinin faaliyet alamı ile ilgili veya ilişkili hiçbir faaliyetinin bulunmadığının internette yapılacak basit bir arama ile dahi davalı yanın markasal kullanımının “...” olarak bulunmadığı ve faaliyet alanının kolaylıkla tespit edile bilineceğini, kataloğu 3046-d.pd,

https://www.....com.tr/ adreslerinde görüleceği üzere marka kullanımının bulunmaması yanı sıra faaliyet alanları farklı olup işbu dava konusu kullanmama nedeniyle iptallerin davalı tarafça kullanımı gerçekleştirilmediğini, bu hususta davalı tarafa 13.09.2021 tarihinde Kadıköy 21 Noterliği ... yevmiye numaralı, muvafakat da talep edilen bir ihtarname gönderilmiş olmasına rağmen, müvekkillerin tüm iyi niyetli girişimleri göndermiş oldukları olumsuz ihtarname cevabı ile sonuçsuz bırakıldığını, davalı adına ... no ile tescilli markasının davacının kullanım alanını etkileyen 7. Sınıftaki “Ahşap, metal, cam ve plastik ve madenlerin işlenmesi,

bunlara şekil verilmesi için makineler- (marangoz malzemelerin kalınlık makinaları, marangoz şerit testere makinalarını kapsayan yeni sınıf emtiaları) emtialarda kısmi iptali gerektiğini, SMK nun 9 ve Madde 26 hükümlerine aykırılık oluşturur şekilde tüm emtialarda kullanımının gerçekleştirilmemesi nedeniyle; davalı adına ... nolu “...” ibareli marka tescilinin 07.sınıftaki “Ahşap, metal, cam ve plastik malzemelerin ve madenleri işlenmesi,

bunlara şekil verilmesi için makineler- (marangoz kalınlık makinaları, marangoz şerit testere makinalarını kapsayan yeni sınıf emtiaları) emtiaları yönünden kısmi iptaline ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili davaya cevaplarında özetle; davalı adına ... no'lu markanın “...” olduğunu, davalının .... Limited Şirketi'ni 1961 yılında temelleri atılmış olan ve 1983 yılında ...

LTD ŞTİ unvanı ile ticaret sicile tescil edilmiş, “...” isim, unvan ve markası ile tanınmış, her türden makine, makine yedek parçaları, destek ekipmanları ve sair ünitelerin tasarımı imalatı montajı ile satış sonrası teknik servis desteği sağlama alanında faaliyet gösteren köklü bir şirket olduğunu, markasını 04/11/1986 tarihinde tescil ettirerek,

sonradan yenilediğini, 50 yıldır şirketin “...” markası ile tanınmış olduğunu, söz konusu markanın iptali talep edilen emtialarda kullanıldığını ve “...” markası ve unvanı altında tüm ürünlerin satışının gerçekleştirildiğini, dolayısıyla davacının iddialarını kabul etmedikleri alan adı altında yayınlanan web siteleri ile faaliyetlerini tanıttıklarını, söz konusu web sitesi incelendiğinde “...” ve “...” markalarının kullanımının açıkça görüldüğünü, 08/03/2017 tarihinde ...'a Türkiye Makinecileri tarafından Onur Ödülü verildiğini, web sitesinde yatay planya makinelerini, marangoz kalınlık makinelerinin yer aldığını,

ayrıca bunlara ilişkin dağıtım sözleşmesi ve proforma faturaların da dosyaya sunulmuş olduğunu, 23.1.2019 tarihli distribütörlük sözleşmesi ile davalı firmanın sözleşmeye taraf yabancı şirkete Fikri mülkiyeti altında olan ahşap kesme makinelerinin üretilmesi, üretilen makinelerin davalıya teslimi konusunda anlaşıldığını, uzun bir süre geçtikten sonra açılan bu davanın kötü niyetli olduğunu, davacının bu davayı açmakta hukuki menfaati bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı ile; "1-Davanın KABULÜ ile, davalı adına tescilli ... numaralı ... ibareli markanın tescil kapsamında yer alan "marangoz kalın makinaları, marangoz şerit testere makinaları, hava kompresörleri, hidrolik yağ ile çalışan presler, eksantrik presler" emtiaları bakımından kullanılmama nedeniyle iptaline, karar verilmiştir. İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:

Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin markanın kullanılmaması nedeniyle iptaline ilişkin verdiği kararın, Anayasa Mahkemesi'nin 556 sayılı KHK'nın 14. maddesini iptal etmesiyle oluşan hukuki boşluk ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) yürürlük tarihi olan 10.01.2017'den itibaren öngörülen beş yıllık kullanım süresinin dava tarihi itibarıyla henüz dolmamış olması nedeniyle hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, kanunların geriye yürümezliği ve hukuki güvenlik ilkeleri gereğince davanın "mevsimsiz" açıldığını ve usulden reddi gerektiğini,

müvekkilinin 1986 yılından bu yana "..." markasının hem tescilli hem de maruf hale getiren gerçek hak sahibi olduğunu, davacının ise hukuki yararının bulunmadığını, müvekkilinin markayı 7. sınıf emtialar yönünden aktif ve ciddi şekilde kullandığına dair distribütörlük sözleşmeleri, proforma faturalar, ... ve internet sitesi gibi somut deliller sunmasına rağmen yerel mahkemenin eksik inceleme yaptığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun kendi içinde çelişkiler barındırdığını ve bu rapora karşı yapılan itirazlar ile ek rapor taleplerinin değerlendirilmemesinin adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini,

ayrıca davacının uzun yıllar sessiz kaldıktan sonra kötü niyetli şekilde bu davayı açtığını ileri sürerek, usul ve yasaya aykırı olan yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı markasının 7. Sınıf kapsamı geniş tutularak tescil edildiğini, tüm emtialarda kullanımın gerçekleştir8ilmemesi nedeniyle ...

NOLU ... ” ibareli marka tescilinin müvekkilin kullanım alanını oluşturan 07 “ahşap, metal, cam ve plastik malzemelerin ve madenlerin işlenmesi, bunlara şekil verilmesi için makineler (marangoz kalınlık makinaları, marangoz şerit testere makinalarını kapsayan yeni sınıf emtiaları”) emtiaları yönünden kısmi iptaline ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ettiklerini, davalının istinaf talebinin REDDİNE haklı Davanın KABULÜNE, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu Madde 9 ve 26 uyarınca ... nolu “...” ibareli markanın 7. Sınıfta “Ahşap, metal, cam ve plastik malzemelerin ve madenlerin işlenmesi,

bunlara şekil verilmesi için makineler- (marangoz kalınlık makinaları, marangoz şerit testere makinalarını kapsayan yeni sınıf emtialar) emtialarında Kısmi olarak iptaline ve sicilden terkinine karar verilmesine, maddi ve manevi tazminat davası açma hakları saklı kalmak kaydıyla karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davalı adına tescilli ... numaralı ... markasının kullanılmama nedeni ile kısmi iptali istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, davacıların uzun yıllardır ahşap/makine ve kesici takım alanında faaliyet gösterdiğini, “...” ibaresini yoğun kullandıklarını, buna rağmen davalı adına tescilli ... numaralı ... ibareli markanın 7. sınıfta yer alan ve davacıların faaliyet alanını etkileyen “ahşap/metal/cam/plastik ve madenlerin işlenmesi, bunlara şekil verilmesi için makineler” (marangoz kalınlık ve şerit testere makinelerini kapsayan emtialar) bakımından ciddi biçimde kullanılmadığını, bu nedenle 6769 sayılı SMK m.9 ve m.26 hükümleri uyarınca dava konusu emtialar yönünden kısmi iptal kararı verilmesini talep etmiştir.

26/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda. Davalı şirketin dava konusu adına tescilli ... numaralı “...” markasının 7. Sınıfına ait " ahşap metal cam ve plastik malzemelerinin ve madenlerin işlenmesi, bunlara şekil verilmesi için makinalar (marangoz kalınlık makinaları, marangoz şerit testere makinaları) ” yönünden 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 ve 2021 yıllarında satışlarının olmadığı, herhangi bir alım yapmadığı, Çin Halk Cumhuriyetinde bulunan ....

Ltd. ile davalı arasında 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ait Distribütörlük Anlaşmasının olduğu ayrıca bu şirket tarafından ilgili yıllarda davalı şirkete hitaben imzasız satış sözleşmeleri bulunduğu, Davalı şirket tarafından Türkiye de yerleşik bazı firmalara 2019, 2020 ve 2021 yıllarında fiyat teklifleri verildiği,

Sonuç olarak davalının ticari belgelerinden anlaşılan davalı şirketin dava konusu ... numaralı “...” markasının 7. Sınıfına ait “marangoz kalınlık makinaları, marangoz şerit testere makinaları, hava kompresörleri, hidrolik yağ ile çalışan) presler, eksantrik presler" yönünden Pazar payı oluşturma girişiminde olduğu fakat bu sınıfta herhangi bir alım ve satım yapmadığı, davalının ... no le tescilli ... markası tescil kapsamında yer alan “marangoz kalınlık makinaları, marangoz şerit testere makinaları, hava kompresörleri, hidrolik yağ ile çalışan) presler, eksantrik presler” açısından kısmi iptal koşullarının mevcut olduğu bildirilmiştir.

Mahkemece; davanın kabulü ile davalı adına tescilli ... numaralı ... ibareli markanın tescil kapsamında yer alan bir kısım 7. sınıf emtialar bakımından kullanılmama nedeniyle kısmen iptaline, karar verilmiş, davalı vekili istinaf talep etmiştir.

Dava konusu ... numaralı “...” markasının 7 ve 9. Sınıfta "Kaynak transformatörleri, marangoz kalınlık makinaları, marangoz şerit testere makinaları, hava kompresörleri, hidrolikyağ ile çalışan) presler, eksantrik presler, hidrolik krikove kaldırıcılar, mekanik kriko, caraskal ve kaldırıcılar." emtialarında davalı adına tescilli olduğu görülmektedir. 6769 sayılı SMK 'da markanın kullanılmaması iptal nedeni olarak düzenlenmiştir.

SMK 26/1-a göndermesi ile aynı yasanın 9/1 maddesinde " Tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından marka sahibi tarafından Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilir." hükmü getirilmiştir.

Bu yasal düzenleme gereğince markanın ciddi şekilde kullanıldığının, kullanma yükümlülüğünün yerine getirildiğinin kabulü için tescilli olduğu tüm sınıf ve alt sınıflarda kullanılmış olması gereklidir. Zira markanın benzer olsa bile kullanılmadığı mal ve hizmetler yönünden kullanım şartı gerçekleşmiş olmaz. Sadece fiilen kullanıldığı alanla sınırlı olarak kullanım yükümlülüğünün yerine geldiği kabul edilir.

Ayrıca yasal düzenlemede getirilen "ciddi kullanımın" her olayın özelliğine göre değerlendirilmesi ve özellikle tescilli olduğu alanda pazar payı yaratma, arttırma, koruma ve sürdürmek için yeterli şekilde ticari faaliyet yürütüp yürütmediği dikkate alınmalıdır.

Markayı kullanma yükümlülüğü ile marka sicilinin kullanılmayan markalardan arındırma , marka stoku ve ticaretini engelleme amacını güttüğü anlaşılmaktadır.Olumsuz vakıaların ispatının davacıdan beklenemeyeceği yönündeki genel hukuk ilkesi ve yerleşmiş içtihatlar gereğince , markanın ciddi biçimde kullanıldığına ilişkin ispat yükü SMK’nın 9. maddesi uyarınca markayı kullandığını iddia eden marka sahibine aittir.

SMK’nın 26. maddesinde, kullanmama nedeniyle iptal davası açabilecek kişiler “ilgili kişiler” olarak tanımlanmış olup, bu kavramın içeriğine ticari rakiplerin de dahil olduğu , tarafların aynı mal ve hizmet sınıflarında ticari faaliyette bulunmaları nedeniyle davacının hukuki yararının ve aktif husumet ehliyetinin bulunduğu kuşkusuzdur.

Tüm deliller, bilirkişi raporu ve yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, davalı marka sahibinin, tescilli markasını 7. Sınıfta “marangoz kalınlık makinaları, marangoz şerit testere makinaları, hava kompresörleri, hidrolik yağ ile çalışan) presler, eksantrik presler" emtiaları yönünden dava tarihinden geriye doğru beş yıl içinde marka işlevine uygun olarak ciddi biçimde kullandığını ispatlayamadığı, bu nedenle kısmi iptal koşullarının oluştuğu, ilk derece mahkemesinin davaya konu markaların kullanılmadığı tespit edilen sınıflar bakımından verdiği kısmi iptal kararının usul ve yasaya uygun olduğu,

davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK m.353/1-b1 uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.