İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2024/508 K.2024/910

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP EDEN

Talep eden vekili talep dilekçesinde; ... Bankası A.Ş. Antalya/Kepez şubesine ait ... seri no'lu 446.000,00 TL'lik 29/10/2023 keşide tarihli çekten kaynaklanan borcun müvekkiline ödenmediği, borçlular hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasıyla takip başlatıldığından bahisle borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile 3. Kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

MAHKEME KARARI. İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/11/2023 tarihli 2023/1314 D.İş- Esas- 2023/1315 D.İş Karar sayılı kararıyla.

"İhtiyati haciz talebinin kabulü ile, 446.000,00 TL için alacağın yetecek miktarda borçlunun kendisinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarının borca yetecek miktarda İHTİYATEN HACZİNE, İİK'nın 259/1. fıkrası uyarınca takdiren alacak miktarının %15'i olan 66.900,00 TL tutarında HMK'nın 87/1. fıkrasına göre nakdi teminat veya süresiz banka teminat mektubunun ihtiyati haciz isteyen taraftan alınmasına, teminat mahkeme veznesine yatırıldığında ya da teminat mektubu ibraz edildiğinde kararın infazı için iş bu kararın mühürlü olarak ibraz edilmek kaydı ile İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına gönderilmesine, İİK'nın 261/1. fıkrası uyarınca ihtiyati haczin verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde infaz edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkmış sayılacağının ihtarına," karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden ... Ltd.

Şti. vekili dilekçesinde özetle; huzurdaki dosya bakımından Antalya Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin kesin yetkili olduğunu, dolayısıyla Tam Faktoring tarafından ihtiyati haciz yetkisiz mahkemeden talep edilmiş olup mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiğini, ...bank'a ait 29.10.2023 tarihli, ... seri numaralı, 446.000,00-TL bedelli çek hakkında Antalya 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/384 Değişik İş sayılı dosyası ile tedbir kararı verildiğini, Ekspo Faktoring tarafından tevsik edici belge niteliğine haiz olduğu iddia edilen faturalar ile çek bedellerinin uyumsuz olduğunu, ...

Faktoringin kötüniyetli olduğunun açık olduğunu, Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde, huzurdaki dosya bakımından ihtiyati haczin şekli şartlarının da oluşmadığını beyanla itirazlarının kabulüne, duruşma taleplerinin kabulüne, ...

Faktoring yedinde bulunan Halkbank'a ait ... seri numaralı, 29/10/2023 tarihli, 446.000,00-TL bedelli çek ile ilgili verilen ihtiyati haciz kararının yetkisiz mahkemede verilmiş olması ve yetkili mahkemenin Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi olması nedeniyle kaldırılmasına, sayın Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ihtiyati haciz kararının hukuka aykırı ve şekli şartlarının oluşmaması nedeniyle kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEME KARARI. İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/01/2024 tarihli 2023/1314 D.İş- Esas- 2023/1315 D.İş Karar sayılı ek kararıyla. "Çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu yoktur. Dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur.

Yine kambiyo senetlerinde ve bu bağlamda çekte hak doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağı da yoktur. Bu yönüyle TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme imkanı bulunmadığı, bu hususlar gözetildiğinde ihtiyati hacze itiraz eden borçlu ...

Limited Şirketi vekilinin yetki itirazının kabulü gerektiği (Benzer mahiyette içtihat Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 02/04/2019 tarih, 2017/12-741 Esas, 2019/382 Karar, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16.Hukuk Dairesinin 06/06/2022 tarih, 2022/485 Esas ve 2022/990 Karar ile aynı dairenin 22/09/2022 tarih, 2022/1023 Esas ve 2022/1500 Karar sayılı ilamları)" " gerekçesiyle; ihtiyati hacze itiraz eden borçlu ...

Limited Şirketi vekilinin yetki itirazının kabulü ile; mahkememizin 2023/1314 D.İş Esas, 2023/1315 Karar sayılı 15/11/2023 tarihi ihtiyati haciz kararının işbu borçlu yönünden kaldırılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURUSU. Talep eden vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde.

İstanbul BAM'ın güncel ve yerleşmiş kararları gereğince bankaya ibraz edilen ancak alacaklısına ödeme yapılmaması nedeniyle karşılıksız kalan borcun bu şekilde aranılması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliğine dönüştüğü ve alacaklının ikametgahında ihtiyati haciz kararı verilebileceğinin gözetilmesi gerektiğini, somut olayda çekin karşılıksız kalmış kabul edildiğinin açık olduğunu, müvekkiline ödeme yapılmadığını, emsal İstanbul BAM 44. Hukuk Dairesi, 13. Hukuk Dairesi ile Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin emsal kararları gözetilerek mahkeme kararının kaldırılarak yetki itirazının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Aleyhine ihtiyati haciz istenen vekili istinaf dilekçesine cevabında. Huzurdaki dosyada Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kesin yetkili olduğunu, mahkemece verilen kararın hukuka uygun olduğunu beyanla istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE. İlk derece mahkemesince, çeke dayalı olarak yapılan ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verildiği, borçlulardan ... Ltd. Şti. vekilinin yetki itirazında bulunduğu, mahkemenin yetki itirazlarının kabulüne karar verildiği, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

İhtiyati haciz isteyen taraf çeke dayalı olarak ihtiyati haciz talebinde bulunmuş olup, dayanak çekin keşide yerinin ve muhatap bankanın bulunduğu yerin Antalya olduğu, yine itiraz eden şirket adresi ile diğer borçlu şirket adresinin de Antalya olduğu anlaşılmaktadır.

Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap bankanın bulunduğu yerde ihtiyati haciz isteyebilecektir. Somut olayda ihtiyati haciz İstanbul Mahkemelerince verilmiş olup İstanbul Mahkemeleri yukarıda belirtilen kural gereğince yetkili değildir. TBK 89/1 maddesi. "Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir.

Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır. 1.Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde, 2.Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde,3.Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir." hükmünü içermektedir. Çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu yoktur.

Dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur. Yine kambiyo senetlerinde ve bu bağlamda çekte hak doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağı da yoktur.

Bu yönüyle TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme imkanı bulunmamaktadır. Açıklanan bu hususlar gözetildiğinde, mahkemece itirazın kabulü ile, itiraz eden yönünden ihtiyati haciz kararının kaldırılmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.