İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2025/1481 K.2025/1828

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliği’nde tescil olunan 29.04.2016 tarih,... tescil numarası ile Tasdikli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, davalı şirket sözleşme hükümlerine aykırı davrandığından davalı kiracı şirkete.

Beyoğlu 36. Noterliği 02.09.2016 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek 60 günlük yasal süre içinde kira borcunun ödenmesi, aksi takdirde sözleşmenin fesih edileceği ve fesih süresi sonundan itibaren 3 gün içerisinde sözleşme konusu malları teslimi ihtar edildiğini, davalı şirketin yukarıdaki ihtarnamede belirtilen borçlarını ve ihtarnameden sonraki tarihlerdeki kira borçlarını da ödememeye devam ettiklerini ve davalı şirkete Beyoğlu 41. Noterliğinden 03.10.2016 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek sözleşmenin feshedildiğini belirterek Denizcilik Müsteşarlığı Bölge Müdürlükleri,

Liman Bölge Müdürlükleri ve kayıtlı olduğu gemi sicillerindeki Finansal Kiralama Sözleşmesi Şerhinin Terkinine, Finansal Kiralama Konusu Teknelerin teslim alındığı şekilde boş olarak müvekkiline iadesine, aksi halde dava tarihindeki değer üzerinden temerrüt faiziyle birlikte tahsil kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi 2016/971 esas, 2025/754 karar sayılı, 18/09/2025 tarihli kararı ile.

"Uyuşmazlığın doğuşu her ne kadar finansal kiralama sözleşmesine dayalı olsa da sözleşme konusu ihtilafın özünün deniz ticaretine dayandığı, TTK'nın 5/2 maddesine göre deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla asliye ticaret mahkemelerinin biri veya bir kaçının münhasıran HSYK tarafından görevlendirilebileceği, bu kapsamda HSYK'nın 20/07/2004 tarih ve 370 sayılı kararı ile İstanbul'da kurulup faaliyete geçirilen denizcilik ihtisas mahkemesinin yargı alanının İstanbul ili mülki sınırları olarak belirlendiği,

yine 09/09/2014 tarihli Ticaret Mahkemesi hakimleri ile bazı yer adli yargı hakimlerinin müstemir yetkilerinin düzenlenmesine ilişkin yetki kararnamesi ile 6102 sayılı TTK 5/2 maddesi gereğince İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin TTK'dan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticareti ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmak üzere münhasıran görevlendirildiği, bu nedenle deniz ticaretine ilişkin bir uyuşmazlıktan kaynaklanan eldeki bu davada mahkememizin görevli olmadığı, mahkemenin görevli olmasının (HMK m.114/1-c) dava şartlarından olduğu,

mahkemece, dava şartlarının mevcut olup olmadığının, davanın her aşamasında kendiliğinden (HMK m. 115/1) nazara alınacağı, HMK 138. maddesinde dava şartları ile ilgili olarak dosya üzerinden karar verilebileceği hüküm altına alınmış olmakla tüm bu sebeplerden dolayı Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, HMK 114/1-c ve HMK 115/2 md. uyarınca davanın usulden reddine" karar vermiştir.

İSTİNAF

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyanın görevsizlik kararının HSK'nın 25/11/2021 tarihli ve 1232 sayılı kararına aykırı olduğunu, dava konusu uyuşmazlığın Finansal Kiralama Sözleşmesinin feshi ve kiralama konusu malın iadesine ilişkin olduğundan 6361 sayılı Yasa kapsamında kaldığını, uyuşmazlığın Deniz Ticaretinden kaynaklanmadığını, uyuşmazlığa bakmakla görevli mahkemelerin Deniz İhtisas Mahkemeleri değil Finans Mahkemeleri olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak görevli finans mahkemelerine gönderilmesini talep etmiştir. Davalı taraf istinafa cevap vermemiştir.

GEREKÇE

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava; finansal kiralama sözleşmesine konu malın aynen iadesi, mümkün olmaması halinde değerinin tespit edilerek tahsili istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesi tarafından görevsizlik nedeni ile davanın usulden reddine karar verildiği, davacı vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulduğu görülmüştür.

Dava konusu finansal kiralama sözleşmesi kapsamındaki emtianın tekne olup sözleşme konusu ihtilafın özünün deniz ticaretine dayandığı gerekçesi ile ilk derece mahkemesi tarafından Denizcilik İhtisas Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş ise de davacı taraf, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiği iddiasıyla malın aynen iadesini, aksi halde bedelini talep etmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşme 6361 sayılı Kanuna göre akdedildiği gibi davada söz konusu finansal kiralama sözleşmesine dayanılmıştır. Dolayısıyla ihtilafın deniz ticaretinden kaynaklanmadığı gibi talep konusunun deniz alacağı olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda uyuşmazlığın TTK'nın 5. kitabında düzenlenen deniz ticareti hükümleri kapsamında bulunmadığı, Finansal Kiralama Kanunu hükümleri kapsamında çözümlenmesi gerektiğinden TTK’nın 4. maddesinin 1. fıkrasının f bendi gereğince mutlak ticari dava kapsamında davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu, böylece somut uyuşmazlık yönünden Denizcilik İhtisas Mahkemesinin görevli olmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılmasına,

dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

25/12/2025