İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2025/173 K.2025/422

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ... ile davalı arasında 21/12/2022 tarihli Franchise Sözleşmesi imzalandığı, tarafların karşılıklı anlaşmasına bağlı olarak 05/02/2024 tarihinde revize edildiği, Bu sözleşmeler kapsamında müvekkili ...'un yapmış olduğu peşin ödemelere istinaden cihazlar ve ürünler teslim edildiği geri kalan durum ise aylık taksitler halinde isim hakkı ödemesi olacak şekilde anlaşma sağlandığını, sözleşme şartlarını müvekkili tarafından harfiyen yerine getirmişse de davalı taraf sözleşmedeki hizmetlerini yerine getiremediği gibi müvekkili tarafından yapılan ödemelere karşılığı hiçbir faturayı müvekkile göndermediğini ,

böyle olunca da müvekkili elindeki cihazları garanti kapsamında tamir ve tadilatını yaptıramadığından ücret karşılığı işlemleri yaptırmak zorunda kaldığını ve kesilmeyen faturalardan dolayı maliye açısından da denetimlerde sıkıntı yaşandığını, Müvekkili ... yapmış olduğu tüm ödemelerinin karşılığında faturalarını da alamadığı gibi ilk başlardaki müşteri portföyüne de bir türlü kavuşamadığını,

Müvekkili ... taraflar arasında 21.12.2022 tarihli Franchise sözleşmesinin ve 05.02.2024 tarihinde revize edilen sözleşmenin feshedildiğine ilişkin ihtarname gönderdiği ancak davalı taraf bu durum karşısında ihtara yine süresi içerisinde cevap vermediği gibi gerekli işlemleri de hiçbir şekilde yerine getirmediğini, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas Sayılı icra takibini haksız ve mesnetsiz bir şekilde başlattığını, Müvekkili ...'un tüm çabasına ve talebine karşılık taraflar arasında akdedilen sözleşme sürdürülemez hal aldığını ve müvekkili daha fazla mağdur olmamak adına sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğini beyanla;

davanın kabulüne, bonoların ödenmemesi adına teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilerek icra takibinin durdurulmasını, davalı ile müvekkili arasında mevcut ve geçerli bir hukuki ilişkinin bulunmadığının tespitini, müvekkili ... (taban) ... ile karşı taraf şirket arasındaki 21/12/2022 tarihli franchise sözleşmesi ile 05/02/2024 tarihli revize sözleşmesi'nin feshedildiğinin ve hükümsüzlüğünün tespitini, muaccel ve müeccel bonoların hükümsüzlüğünün tespitini ve taraflara iadesini, İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasınından müvekkilleri her biri için borcu olmadığının tespitine ve takibe konu senetlerin hükümsüzlüğü ile iptaline, İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasına konu bonoların hükümsüzlüğünün ve mezkur icra takibinin hükümsüzlüğünün tespitine, cebr-i icra tehdidi altında tahsil edilen bedel olursa bu bedellerin istirdatına, kötü niyetli davalının takip alacağı bedelin %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminata mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

MAHKEME KARARLARI;1- İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/10/2024 tarihli 2024/626 Esas sayılı ara kararıyla; "esas hakkında yargılamanın devam ettiği, davacının talebinin sadece takibin durdurulmasına yönelik olduğu dikkate alındığında; icra takibi başlatıldıktan sonra açılan menfi tespit davasında takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği" gerekçesiyle.

Davacının icra takibinin durdurulması talebinin İİK 72/2 ve 72/3 maddeleri uyarınca REDDİNE, karar verilmiştir.2-İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/10/2024 tarihli 2024/626 Esas sayılı ara kararıyla; "davaya konu icra takibinin ilamsız takip olduğu,

alacağın varlığının yargılama ile tespit edilebileceği, icra dosyasının tahsili ve infazı halinde davacı için ileride telafisi imkansız zararlar doğabileceği, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında takibin durdurulmasına karar verilemeyecek ise de belirlenecek teminat karşılığı icra veznesine yatırılan paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilebileceği" gerekçesiyle.

İcranın durdurulması yönünde daha önce karar verilmiş olduğundan bu aşamada yeniden karar verilmesine yer olmadığına, -Talebin İİK'nun 72/3. Maddesi uyarınca KABULÜ ile. İİK'nun 72/3. Maddesi gereğince 89.859,15TL takip miktarının (dava değerinin) %20'si oranında teminat mukabilinde İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası için icra veznesine yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde İHTİYATİ TEDBİR KARARI verilmesine, karar verilmiştir.

3- İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/11/2024 tarihli 2024/626 Esas sayılı tedbir kararı ile; "davacı iddialarının yargılama sürecinde incelenecek olması, davacı tarafça sunulan deliller, tedbir kararının uygulanmaması halinde davacının iş bu dava sonunda haklı çıkması halinde ödenen bedelin geri ödenmek zorunda kalınacağı, bu durumda yeni hukuki işlemler gerçekleştirilmek üzere yeni iş yükünün doğacağı,

öte yandan miktar itibariyle davacının telafisi imkansız zarara uğrayabileceği de dikkate alındığında yaklaşık ispat şartının sağlandığı ve davacı tarafın icra takibi başlatılmadan işbu menfi tespit davasını ikame ettiği" gerekçesiyle;-İhtiyati tedbir talebinin %20 teminatla KABULÜ ile, Davaya konu.

30.07.2024 tarihli 44.000,00 TL bedelli senet,30.08.2024 tarihli 44.000,00 TL bedelli senet, 30.09.2024 tarihli 44.000,00 TL bedelli senet,30.10.2024 tarihli 44.000,00 TL bedelli senet, 30.11.2024 tarihli 44.000,00 TL bedelli senet, 30.12.2024 tarihli 44.000,00 TL bedelli senet, 30.01.2025 tarihli 50.000,00 TL bedelli senet, 28.02.2025 tarihli 50.000,00 TL bedelli senet, 30.03.2025 tarihli 50.000,00 TL bedelli senet, 30.04.2025 tarihli 50.000,00 TL bedelli senet, 30.05.2025 tarihli 50.000,00 TL bedelli senet, 30.06.2025 tarihli 50.000,00 TL bedelli senet, 30.07.2025 tarihli 50.000,00 TL bedelli senet,

30.08.2025 tarihli 50.000,00 TL bedelli senet, 30.09.2025 tarihli 50.000,00 TL bedelli senet, 30.10.2025 tarihli 114.000,00 TL bedelli senet olmak üzere toplam 828.000,00 TL bedelli senetler yönünden %20'si oranında hesaplanan 165.600,00TL nakdi veya kesin ve süresiz banka teminat mektubu sunulması karşılığında davalı yanca takibe geçilmesi halinde İİK'nın 72/2. maddesi uyarınca takibin tedbiren durdurulmasına karar verilmiştir.

Davacılar vekilinin 25/11/2024 tarihli dilekçesi ekinde teminat mektubu ibrazı ile tedbir kararının icrasını talep ettiği anlaşılmıştır. 4-İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/12/2024 tarihli 2024/626 Esas sayılı ara kararıyla; " dava konusu edilen senetlerin henüz icra takibine konu edilmedikleri, takipten önce açılan menfi tespit davasında mevcut durumu dava neticeleninceye karar muhafaza etmek amacıyla takibin durdurulması kararı verilebileceği" gerekçesiyle.

18/11/2024 tarihli ihtiyati tedbire ilişkin itirazın REDDİNE, karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen 18/11/2024 tarihli ihtiyati tedbire ilişkin itirazın REDDİNE dair karara karşı istinaf kanun yoluna başvurduklarını, 10/12/2024 tarihli ihtiyati tedbirin değerlendirildiği duruşmanın UYAP sisteminden aktarılan duruşma listesinde gözükmediğinden dolayı katılım sağlayamadıklarını, HMK m.27 uyarınca hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, tedbir talep edenin yaklaşık olarak haklılığını ispat etmek zorunda olduğunu,

davacının franchise sözleşmesini müvekkilin adının geçtiği soruşturma dosyasını sözde haklı bir gerekçeymiş gibi göstererek tek taraflı olarak haksız bir biçimde feshettiğini, müvekkili hakkında yürütülen soruşturmanın Devletin resmi mercileri tarafından gerçekleştirildiğini, müvekkilinin de haklılığını ve masumiyetini ispat etmek adına maddi gerçeğin bir an önce ortaya çıkarılması için elinden gelen gayreti gösterdiğini, müvekkilinin işbu soruşturma dosyasına kendi iş ve eylemlerinin neticesinde dahil olmadığını, haliyle müvekkilinin işbu soruşturma dosyasının başlatılması ve devam ettirilmesi noktasında inisiyatifi bulunmadığını,

müvekkilinin cihazları teslim ettiğini, bilgi ve tecrübesini paylaştığını, isim hakkının kullanımını da davacı yana devrettiğini, sözleşmedeki edimlerinin hepsini ifa ettiğini, franchise veren müvekkilinin franchise alanı; sürümü arttırması ve satış, üretim ve pazarlama hususlarında başarılı olması saikiyle destekleme ve koruma yükümlülüğünü de 7.2 milyon takipçi sayılı İnstagram hesabından reklamını yaparak ifa ettiğini, soruşturmanın henüz sonuçlanmadığını, haklı fesihteki en önemli kriterin taraflar arası süre gelen borç ilişkisinin devamının mümkün olmayacak şekilde çekilmez hale gelmesi durumunun somut olayda mevcut olmadığını,

davacının TMK m.2' deki dürüstlük kuralına aykırı olarak davayı ikame ettiğini, feshin geçersiz olup borç ilişkisinin halen devam ettiğini, ayrıca müvekkilinin tutuklu bulunduğundan bahisle mallarını kaçırma gibi bir eyleminin de söz konusu olamayacağını, şu anda hiçbir mal varlığı üzerinde tasarruf yetkisi bulunmadığını, ihtiyati tedbir kararının müvekkilinin daha fazla mağdur olmasına sebebiyet verdiğini beyanla, tedbire itirazın reddi kararının kaldırılarak, itirazın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacı tarafça taraflar arasındaki franchise sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğinden bahisle, sözleşme kapsamında davalıya verildiği ileri sürülen toplam 828.000 TL bedelli senetlerin takibe konu edilmemesi yönünde tedbir talep edildiği, mahkemece İİK 72/2 maddesi kapsamında ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır. Davalı vekilinin ihtiyati tedbir kararına itiraz ettiği, mahkemece tedbire itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davalı vekilinin tedbire itirazın reddine ilişkin 10/12/2024 tarihli duruşmanın kendilerine bildirilmediğini, hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüşse de, mahkemenin murafaa gününün davalı vekiline 20/11/2024 tarihinde bizzat kendisine tebliğ edildiği anlaşılmakla ileri sürülen istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Davalı vekilinin tedbire itiraz ve istinaf dilekçesinde, sözleşmenin feshinin haksız olduğunu, müvekkili hakkındaki soruşturmanın Devlet tarafından yürütüldüğünü, soruşturma ve müvekkilinin tutuklanmasının sözleşmenin devamını çekilmez hale getiren sebep ve haklı sebep kabul edilemeyeceğini ileri sürdüğü anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki franchise sözleşmesinin davacı tarafça feshedildiği konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, mahkemece bilirkişi raporu alınmasına karar verildiği ve raporun henüz ibraz edilmediğinin anlaşıldığı, feshin haklı olup olmadığının tespiti yargılamayı gerektiriyorsa da, dosyaya sunulan ihtarnameler ve dosya kapsamı göz önüne alındığında, bu aşamada takibe konu edilmemiş senetler yönünden tedbir kararı verilmesinde yaklaşık ispat koşullarının sağlandığı, mahkemece yargılamanın ilerleyen aşamalarında tedbirin devamı, kaldırılması ve değiştirilmesi yönünde her zaman değerlendirilme yapılabileceği göz önüne alınarak,

davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK 353/1-b-1 maddesi esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.