İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2025/989 K.2025/1156

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ... arasında, İstanbul, Esenyurt İlçesinde kain ... ada, ... parsel numaralı taşınmaz üzerinde inşa edilecek yapıların renkli mimari görsel çalışmalarının yapılması, ruhsat alınması,

avam projelerin hazırlanması işlerinin yerine getirilmesi hususlarında anlaşıldığını, anlaşma gereği müvekkili tarafından ... ada, ... parsel için mimari projeler, statik projeler, mekanik projeler, elektrik projeleri ve tadilat projeleri hazırlanmış ve parsel üzerine inşa edilecek yapılardan A1, A2 ve A3 bloklar için ....12.2012 tarihli, 2012/26358 numaralı yapı ruhsatı, B ve C bloklar için de otopark ve havuz ruhsatları Esenyurt Belediyesi'nden alındığını, bu ruhsatlar için ödenmesi gereken harçların tamamının da müvekkili tarafından ödendiğini, tüm projeleri hazırlayıp,

Esenyurt Belediyesi' nden ruhsatları almasına rağmen iş sahibi/davalı ... İnş. San. Ve Tic. Ltd.Şti. tarafından müvekkiline ödeme yapılmadığını, müvekkiline hak ettiği ödemeleri yapmayan davalı ... firmasının daha sonradan diğer davalı mimar ... ile anlaştığı ve müvekkilin projesi izinsiz kullanılarak mimar ... imzasıyla Esenyurt Belediyesi' ne sunulduğu,

bu proje doğrultusunda aynı taşınmaz için Yapı Ruhsatı alındığının anlaşıldığını, davalıların beraber hareket ederek müvekkilinin emek sarf ederek çizimlerini yaptığı ve tamamlayarak Esenyurt Belediyesi' ne ibraz ettiği projesinin müvekkilden habersiz ve izinsiz şekilde kopyalayarak mimar ... imzasıyla Esenyurt Belediyesi' ne sunduklarını, " Mimari Tadilat Projesi" adı ile Esenyurt Belediyesi' ne sunulan proje müvekkili tarafından hazırlanan ve daha önce onaylanan projenin kopyası olduğunu, bu projenin mimar ..., iş sahibi ...

İnş. San. Ve Tic. A.Ş. Yetkilisi ... tarafından imzalanmış ve Esenyurt Belediyesi tarafından onaylandığını, davalıların işbu projenin daha önce ... tarafından hazırlandığını bildiklerini, tadilat projesinin onaylanmasını müteakip.

İstanbul, Esenyurt, Zafer Mah. ... ada, ... parsel üzerinde inşa edilecek (A1 Blok-A2 Blok-A3 Blok-B Blok-C Blok+ Otopark) taşınmazlar için 14.07.2016 tarihli, 2015/21307 ruhsat numaralı Yapı Ruhsatları düzenlenmiş ve onaylanmış olduğunu, davalı ...'ın müvekkile ait mimari projeyi kopyalayarak aynı taşınmaz için "Tadilat Projesi" adıyla Esenyurt Belediyesi'ne sunması ve bu tadilat projesinin Belediye tarafından onaylanarak Yapı Ruhsatlarının tanzim edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Proje müellifi ...'in muvafakati alınmadan aynı taşınmaz için farklı bir mimar tarafından sunulan Tadilat Projesinin onaylanmasının mümkün olamayacağını,

davalıların birlikte hareket ederek müvekkiline ait mimari projeyi müvekkilden izin almadan kopyalayıp, kullanması ile müvekkile maddi ve manevi zarar verildiğini, davacı ile davalılardan ... arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığını, FSEK m.65/1 hükmü gereğince maddi tazminatın hesaplanması için yazılı sözleşme bulunması şartı aranmadığını, işin rayiç değeri tespit edilerek bu tutarın üç katı fazlasının hesaplanması ve müvekkile maddi tazminat olarak ödenmesi gerektiğini, Müvekkilinin maddi ve manevi zararlarından davalılar müşterek ve müteselsilen sorumlu olduklarını, bu sebeplerle;

belirsiz alacak davası olarak ve alacağın belirli hale gelmesinin ardından talep artırım hakları saklı kalmak kaydıyla, İstanbul, Esenyurt, Namık Kemal Mah. ... ada, ... parsel numaralı parselde inşa edilecek yapılara ilişkin davacı tarafından çizimi yapılan Mimari Projenin kopyalanarak izinsiz şekilde davalılar tarafından kullanılması sebebiyle.

Mimari Proje çizimi ve alınan yapı ruhsatları ile bu iş için davacı tarafından yapılan tüm masraflar dikkate alınarak hesaplanacak bedelin FSEK m. 68 hükmü gereği üç katı fazlası olarak şimdilik belirsiz alacak davası olarak 50.000 TL maddi tazminatın faiziyle beraber davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiliyle kendilerine ödenmesine, müvekkilinin uğramış olduğu manevi zararların tazmini için 50.000 TL manevi tazminat bedelinin faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiliyle kendilerine ödenmesine karar verilmesi talep edilmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının daha önce de birçok dava ve icra takip yoluna gittiğini, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, müvekkili şirket ile davacının taleplerine konu ettiği proje için imza edilmiş olan sözleşmenin davacı ile imza edilmediğini, 10/05/2010 tarihli sözleşmede müvekkili şirket ile ... Gıda İnş. Müh. Tic. Ltd. Şti. (Yapı Müellifi) arasında İstanbul İli, Esenyurt İlçesi, ...

Ada, ... parselde bulunan ... projesi için mimari proje çizim, yapı ruhsatı alımı, aplikasyon planı, röperli kroki, çap, kot, kesit ve imar planı temini, kat irtifakı kurulumu ve gerekli takip işlemleri için anlaşılmış olduğunu, dolayısıyla bu sözleşmenin proje müellifi tarafının davacı olmadığını, müvekkili şirketin davacıya tüm hak ve alacaklarını gerek malen gerekse madden ödediğine ilişkin 05/08/2014 tarihli protokolü ve protokole istinaden gerçekleşen satışlara ilişkin faturaları dosyaya sunduklarını, davacının müvekkili şirketle olan iş ilişkisi 2008-2009-2010 ve 2011 yıllarında yapılan projeler kapsamında olup,

05/08/2014 tarihli protokol ile birlikte geçmiş yıllardaki borcun tasfiyesi tarafların karşılıklı iradeleriyle gerçekleştirilmiş olduğunu, bu tarihten sonra davacının müvekkili şirkete herhangi bir hizmet veya iş ilişkisi bulunmadığını, müvekkili şirketin, bu tarihten sonra herhangi bir inşaat projesi gerçekleştirmemiş olduğunu, bu hususta İstanbul Anadolu 12. Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/297 Esas sayılı dava dosyasına sunulan 29/06/2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda tespit edilen projelerin yapı ruhsat tarihleri dikkate alındığında beyanlarını teyit eder mahiyette tespit içermekte olup,

2014 yılı sonrasında davacının müvekkili şirketle iş ilişkisinin olmadığını açıkça ortaya koyduğunu, dava dışı ... Gıda İnş. Müh. Tic. Ltd.

Şti ile müvekkili şirket arasında gerçekleştirilen mimari proje çizim işi gereğince 05/08/2014 tarihinde protokol imza edildiğini ve bu protokol gereğince müvekkili şirket tüm edimleri karşılığını kendilerine ödendiğini, ancak davacı tarafın, bu protokolün bizzat müvekkili şirket yetkilisi ile imza edilmesinden sadece 25 gün sonra 30/08/2014 tarihinde, müvekkili şirketi temsil ettiğini iddia eden... isimli kişi ile bir başka protokol imza ettiğini, davacı bu şekilde yetkisiz bir kişi ile aralarında imza edilen 30/08/2014 tarihli protokolüne istinaden alacağı olduğu iddiasıyla kötü niyetli şekilde dava yoluna gittiğini,

müvekkili şirket ile dava dışı ... Gıda İnş. Müh. Tic. Ltd.

Şti arasında imza edilen 05/08/2014 tarihli ibra protokolünde açıkça; tarafların bu tarihten sonraya ilişkin herhangi bir proje işi için anlaşamayacaklarını, geçmişteki projelerden kaynaklı edimlerin her iki tarafça tamamen ifa edildiğini ve devam eden projelere ilişkin ise şirket yetkilisi davacı ...'in müelliflik sıfatının devam edeceği ve projelerin devamına ilişkin gerekli her türlü muvafakati vereceği hususunda gayrikabili rücu şekilde beyan ve taahhüt ettiklerini, davacının dava dilekçesinde hiçbir şekilde muvafakat alınmadığı iddiaları son derece gerçek dışı olup haksız kazanç girişimi niteliğinde olduğunu,

müvekkili şirketin sigortalı çalışanlarından olan ... ile müvekkili şirket arasında imza edilmiş bir mimarlık anlaşması bulunmadığını, aralarında sigortalı şantiye şefi sözleşmesi bulunduğunu, dolayısıyla davalı ... şantiye şefi olarak yükümlülüklerini ifa etmekten öte herhangi bir işlem gerçekleştirmemiş olduğunu, kaldı ki davacının 05/08/2014 tarihli ibra protokolünde vermiş olduğu muvafakat ile projelerin devamı adına her türlü muvafakati müvekkili şirkete vermiş olduğunu, inşaat projelerinin tamamının haklarının müvekkili şirkete ait olduğunu, davacı tarafın öncelikle,

30/08/2014 tarihli hukuki anlamda yok hükmünde olan protokolü gündeme getirerek İstanbul Anadolu 12. Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/297 Esas sayılı dava dosyasını ikame ettiğini, dava dosyasında görevsizlik kararı verilerek dosya, İstanbul Anadolu .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/447 Esas sayılı dosyaya dönüştüğünü, bu mahkemenin de görevsizlik kararı verildiğini, davanın derdest olduğunu, bu dava dosyası devam ederken davacının, Büyükçekmece 2. İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı iflas takibine giriştiğini, bu dosyaya müvekkili şirket tarafından yapılan itiraz ile takip durdurulduğunu, iflas takibinin de derdest olduğunu, davacının ayrıca İstanbul Anadolu 1. Fikri Sınai Haklar Mahkemesi 2023/180 Esas sayılı dava dosyasını ikame etmiş ancak davanın usulden ret kararı ile reddedilmiş olduğunu, müvekkili şirket ile davacı arasında hiçbir alacak-borç ilişkisi bulunmadığını ve bizzat davacı tarafça imza edilen 05/08/2014 tarihli protokolden bu hususun anlaşıldığını, davacı taraf,

müvekkili şirketin borcunu ödemediği iddialarının dayanağı olarak daha önce İstanbul Anadolu 12. Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/297 Esas sayılı dosyaya sunmuş olduğu 30/08/2014 tarihli protokolün, yok hükmünde olduğunu, mahkemece 30/08/2014 tarihli protokol dikkatle incelendiğinde görüleceği üzere;

protokolü imza eden kişi müvekkili şirketin yetkilisi olmadığını, ayrıca protokolü müvekkili adına yetkisiz bir şekilde imza eden şahıs olan..., açık bir şekilde müvekkili şirketin zarara uğramasını amaçladığını, 30/08/2014 tarihli protokolün ilk cümlesine bakılacağı şeklinde bir ibare ile müvekkili şirketi temsil eden kişinin... olduğunun belirtildiğini, ancak müvekkili şirketin, adı geçen şahsa hiçbir şekilde sulh, ibra, protokol düzenleme ve imzalama yetkisi vermediğini, protokolden hiçbir şekilde haberi dahi olmadığını,

Protokolün ekinde Kadıköy 23. Noterliği 29/01/2010 tarih ve ... yevmiye sayılı vekaletname de bulunduğunu ve bu vekaletnamenin inşaat ve mimari işlerinin yapılabilmesi amacıyla verilen bir vekaletname olduğunu, hiçbir vekile sulh, ibra ve protokole imza atmaya yetkisi verilmediğini, Müvekkili şirketin vekil kıldığı kişiler arasında... ile birlikte bizzat davacı ...’in de bulunduğunu, aynı zamanda... ve ...'in vekaletnamedeki adreslerinin de aynı olduğunu, aralarında iş akdi bulunma ihtimali olan... ve ..., 30/08/2014 tarihli protokolün imza edenleri olduğunu,

müvekkili şirketin 05/08/2014 tarihinde imza etmiş olduğu protokolde taraflar bizzat imza etmiş olup, bu kadar kısa bir süre sonra 30/08/2014 tarihinde bir protokol imza edilmiş olması ve önceki protokollerin hükümsüz kılınması hayatın olağan akışına da aykırı olduğunu, ayrıca davacı tarafın taleplerinin açık bir şekilde zamanaşımına uğramış olduğunu, bu hususta fsek'te herhangi bir süre öngörülmediğinden genel zamanaşımı olan 2 yıllık süre uygulanacağını, üzerinden 10 yıldan fazla süre geçmiş olan sözleşmeye dayalı hakların kullanılmaya çalışılması hukuken mümkün olmadığını,

bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesinin talep etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin cevap dilekçesinde belirtiği üzere, davacıya ait olduğu iddia olunan projelerin kullanılmamış olduğunu, iddia olunan projelere ilişkin olarak hiçbir işlem ve tadilat yapılmadığını, davacının projelerimi kullandıkları dediği süreçte Davalı ... nın kayyuma devrildiğini, iddia ettiği projeye ilişkin hiçbir işlemin yapılmamış olup inşaatın olduğu gibi durduğunu, müvekkilinin, davalı ...’da şantiye şefi olarak sigortalı çalıştığını, müvekkilinin imzası ile yapılan ruhsat yenilenmesi tekrar süre aşımına uğrayıp,

halihazırda ruhsat yenilemesinin iptal olduğunu, müvekkilinin davalı ...’nın verdiği taahhüt ve yaptığı sözleşmeler çerçevesinde hareket ettiğini, sorumluluğunun bulunmadığını, kullanıldığı iddia olunan projelerin müvekkiline maddi veya manevi bir getirisi olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi 2023/196 esas, 2025/130 karar, .../05/2025 tarihli sayılı kararı ile; "Davanın aktif husumet yokluğundan REDDİNE" karar vermiştir.

İSTİNAF

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; proje müellifliğine yönelik tespitlerin tamamen hatalı olduğunu, müvekkilin dava konusu projenin müellifi olmadığına dair tespitin hukuki ve fiili bir dayanağı olmadığını, davacının işbu projenin müellifi ve hak sahibi olduğuna dair deliller mevcutken ilk derece mahkemesinin aktif husumet yokluğundan davanın reddine karar vermesinin hatalı olduğunu, dosyaya sunulan mimari proje incelendiğinde proje müellifi kısmında ...'in yazılı olduğunu, dava konusu projede müellefine ait bilgilerde davacının adının yazdığını, ...İnşaat ya da başka üçüncü bir kişinin ismi olmadığını,

projedeki imzanın da davacı tarafından atıldığını ve onaylandığını, dava konusu parsele ilişkin yapı ruhsatı incelendiğinde ise Yapı Projeleri kısmında Mimari Projenin ...' e ait olduğu da yazılı olup, yine karşısı ... tarafından imzalandığını, dava dosyasına Mimarlar Odası Büyükkent Şubesi tarafından sunulan 22.03.2024 tarihli yazıda dava konusu ... parsele ilişkin mimar ... tarafından mimari projesinin ruhsat yenileme için odaya sunulduğu ve Anadolu 1 BKBT tarafından 03.10.2022 tarih ve 34.62.2022.P.000694 oda belge nolu üye sicil belgesi (Mimari Proje Müellifi) düzenlendiği bilgisi verildiğini,

davalı ile ... firması arasında imzalanan 10.05.2010 tarihli sözleşmeden bahisle dava konusu projenin müellifinin davacı olmadığı sonucuna varılması son derece yanlış bir değerlendirmesi gerektiği, bu sözleşme dava konusu taşınmaz ile ilgili olmadığını, sözleşmede taşınmazın mahalle ve parsel bilgileri olmadığını, sözleşme ile birlikte başkaca sözleşmeler de dosyaya sunulduğunu, bu sözleşmelerin hiçbirinde dava konusu ... parsele ilişkin bir bilgi yer almadığını, işbu davaya konu ... parselde kain taşınmaz için taraflar arasında imzalandığını, bir sözleşme olmadığını,

davalı tarafından dosyaya sunulan sözleşmelerin tamamında açıkça ada ve parsel bilgileri yazılı olmasına rağmen 10.05.2010 tarihli sözleşmede parsel bilgisi olmadığını, dava konusu proje ... parsele ilişin olup, bu parselin konu edildiği bir sözleşme mevcut olmadığını, buna ilişkin anlaşma davacı ile davalı şirket arasında yapıldığını, davalı ... İnş. San. Ve Tic.

A.Ş. tarafından Kadıköy 23. Noterliğinin 29.01.2010 tarihli, ... yevmiye numaralı vekaleti ile davacı ...' e vekalet verilerek her türlü projelerin hazırlanması ve onaylatılması, ruhsatların alınması gibi geniş yetkilerin olduğu vekaletname ile davacı ... vekil tayin edildiğini, müvekkilin müellifi olduğu emsal mimari proje incelenmeden karar verildiğini, bilirkişi ek raporunda da yer aldığı üzere müvekkilin başka projelerinden emsal çizimlerin sunulması halinde değerlendirme yapılabileceği belirtilmiş, bunun üzerine tarafa müvekkilin müellifi olduğu emsal mimari proje dosyaya sunulduğunu,

Fakat işbu emsal çizimler incelenmeden ilk derece mahkemesince karar verildiğini, İstinaf başvurusunun kabulüyle. İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2023/196 E. 2025/130 K. Sayılı kararının kaldırılmasına ve haklı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili istinafa cevap dilekçesi sunmamıştır.

GEREKÇE

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava; mali ve manevi hakların ihlali iddiasına dayalı olarak FSEK 68 ve 70. maddeleri gereğince maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Dilekçelerin tetkikinde görüldüğü üzere; davacı taraf İstanbul, Esenyurt, Namık Kemal Mah. ... ada, ... parsel numaralı parselde inşa edilecek yapılara ilişkin olarak kendisi tarafından çizimi yapılan mimari projenin kopyalanarak izinsiz şekilde davalılar tarafından kullanılması iddiasına dayalı olarak mimari proje çizimi ve alınan yapı ruhsatları ile bu iş için kendisi tarafından yapılan tüm masraflar dikkate alınarak hesaplanacak bedelin FSEK m. 68 hükmü gereği üç katı fazlası olarak şimdilik belirsiz alacak davası olarak 50.000 TL maddi tazminat ile manevi zararların tazmini için 50.000 TL manevi tazminat talep etmiştir.

Davalı şirket ise davacının taleplerine konu ettiği proje için imza edilmiş olan sözleşmenin davacı ile imza edilmediğini, 10/05/2010 tarihli sözleşmede davalı şirket ile ... Gıda İnş. Müh. Tic. Ltd. Şti. (Yapı Müellifi) arasında İstanbul İli, Esenyurt İlçesi, ...

Ada, ... parselde bulunan ... projesi için mimari proje çizim, yapı ruhsatı alımı, aplikasyon planı, röperli kroki, çap, kot, kesit ve imar planı temini, kat irtifakı kurulumu ve gerekli takip işlemleri için anlaşılmış olduğunu, dolayısıyla bu sözleşmenin proje müellifi tarafının davacı olmadığını savunmuştur.

Bakırköy 1. İcra Dairesinin... iflas sayılı, 11/07/2025 tarihli yazısı dosyada mübrez olup davalı şirketin Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/06/2025 tarih ve 2025/116 esas sayılı kararı ile ...-0 sicil numarası ve ... vergi kimlik numarası ile kayıtlı ve muamele merkezi "Koza Mah. Atatürk Bulvarı ... Sitesi V Blok Çarşı No:...Esenyurt/İstanbul" olan müflis davalı ...

SANAYİ VE TİCARET A.Ş.'nin 12/06/2025 tarih, saat 11:38 itibarı ile iflasına karar verildiği, tasfiyesine müdürlüğün... İflas sayılı dosyasından başlandığı belirtilmiştir. Böylece ilk derece mahkemesindeki yargılama kapsamında .../05/2025 tarihinde karar verilip yargılama sona erdikten sonra davalı şirketin iflasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Davalı ... vekili müvekkilinin, davalı ...’da şantiye şefi olarak sigortalı çalıştığını, müvekkilinin davalı ...’nın verdiği taahhüt ve yaptığı sözleşmeler çerçevesinde hareket ettiğini, sorumluluğunun bulunmadığını savunmuştur.

İlk derece mahkemesi tarafından dava konusu eser yönünden davacı tarafın hak sahipliğinin ispat edilemediği kabul edilerek davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş olup davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu ve proje müellifliğine yönelik tespitlerin tamamen hatalı olduğunu, dava konusu projenin müellifi olmadığına dair tespitin hukuki ve fiili bir dayanağı olmadığını, işbu projenin müellifi ve hak sahibi olduğuna dair deliller mevcutken ilk derece mahkemesinin aktif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu beyan ettiği görülmüştür.

İlk derece mahkemesi tarafından davalı ... Sanayi ve Tic AŞ (Yapı Sahibi) ile dava dışı Sohan İnşaat (Proje Müellifi) arasında 04.12.2009 tarihli sözleşmenin (... BAHÇEŞEHİR- ESENYURT) imzalandığı, sözleşmenin konusunun yapı sahibi olan davalı ... ve Tic.A.Ş.'ye ait İstanbul İli Esenyurt İlçesi Sanayi Mah, Atatürk Bulvarı ...adresi ve tapuda kaim ...

Pafta,1539 ada, 2 parselde kayıtlı arsa üzerinde imar durumuna göre yapı ruhsatı alımı işleriyle ilgili tüm proje hizmetleri uygulama projelerinin hazırlanması ve onaylanması (mimari, statik, makine ve elektrik tesisatı olarak) aplikasyon planı, röperli kroki, çap, kot kesit ve imar planı temini yapı ruhsatı alım işlemleri kat irtifakı kurulumu ve gerekli takip hizmetleri işlerinde müellifin yetkili kılındığı, bu haliyle dava konusu emtiaların davalı Fiyapı ile dava dışı Sohan İnşaat arasında akdolunan sözleşmeler kapsamında Sohan İnşaat tarafından vücuda getirildiği, eserin sahibinin dava dışı şirket olduğu,

davacı tarafın bu şirketin üç ortağından birisi olduğu, ayrıca davacı tarafın anılan projelerin hak sahibi olduğunu gösterir bir delil ibraz etmediği gerekçeleri ile davacı tarafın hak sahipliğinin ispat edilemediği kabul edilerek davanın reddine karar verilmiş ise de davacı tarafın iddiasının İstanbul ili, Esenyurt ilçesi, Namık Kemal Mah. ... ada, ... parsel numaralı parselde inşa edilecek yapılara ilişkin olarak kendisi tarafından çizimi yapıldığı iddia olunan mimari projenin kopyalanarak izinsiz şekilde davalılar tarafından kullanılması iddiasına dayalı olduğu görülmüştür.

Bu hâli ile ilk derece mahkemesinin kararına esas alınan davalı ile dava dışı şirket arasında imzalanan sözleşmenin konusu olan taşınmaz ile davacının iddiasına konu ettiği taşınmazın mahalle, ada, pafta bilgileri itibari ile farklı olduğu tespit edilmiştir.

Ayrıca karşılıklı edimleri içeren bir iş görme sözleşmesi olan eser sözleşmesinin tarafı olmak eser sahibi olmanın koşulu olmadığı gibi eser sahibinin dava dışı şirket olduğu kabulüne varılmış ise de FSEK 8. maddesi gereğince gerçek kişilerin eser sahibi olabilmesi mümkündür. Tüzel kişiler, kural olarak eser sahibi değildir.

FSEK 18. maddesi kapsamında tüzel kişilerin yalnızca eser üzerindeki mali hakları kullanabilmeleri mümkün olup manevi haklar eser sahibinde kalmaya devam edeceğinden dolayı mimari proje üzerinde değişiklik yapmaya izin verme yetkisinin kime ait olduğu hususunun ilk derece mahkemesi tarafından kanuna uygun şekilde değerlendirilmediği anlaşılmıştır.Bunun yanında dosyaya sunulan İstanbul ili, Esenyurt ilçesi, Namık Kemal Mah. ... ada, ... parsel numaralı parsele ilişkin ''...

Proje Grubu'' başlıklı belge, yapı ruhsatı, mimari projeye ilişkin belgeler ve Mimarlar Odasının 22/03/2024 tarihli yazısı incelendiğinde; proje müellifi kısmında dava dışı gerçek kişiler ile birlikte davacı (mimar) ...'in de isminin yazılı olduğu görülmüştür.

Dolayısıyla dava konusu İstanbul ili, Esenyurt ilçesi, Namık Kemal Mah. ... ada, ... parsel numaralı parsele ilişkin mimari projenin hususiyet taşıyıp taşımadığı, davacı tarafından meydana getirilip getirilmediğinin FSEK'in 8. maddesinin; '' – (Değişik: 21/2/2001 - 4630/5 md.) ''Bir eserin sahibi, onu meydana getirendir.'' düzenlemesi ile 9. maddesinin; '' Birden fazla kimselerin birlikte vücuda getirdikleri eserin kısımlara ayrılması mümkünse, bunlardan her biri vücuda getirdiği kısmın sahibi sayılır.'' 10. maddesinin;

''Birden fazla kimsenin iştirakiyle vücuda getirilen eser ayrılmaz bir bütün teşkil ediyorsa, eserin sahibi, onu vücuda getirenlerin birliğidir. Birliğe adi şirket hakkındaki hükümler uygulanır. Eser sahiplerinden biri, birlikte yapılacak bir muameleye muhik bir sebep olmaksızın müsaade etmezse, bu müsaade mahkemece verilebilir. Eser sahiplerinden her biri, birlik menfaatlerine tecavüz edildiği takdirde tek başına hareket edebilir.

Bir eserin vücuda getirilmesinde yapılan teknik hizmetler veya teferruata ait yardımlar, iştirake esas teşkil etmez. (Ek: 21/2/2001 - 4630/6 md.)...'' düzenlemeleri ışığında tahkikata ilişkin taraf delilleri toplanıp eser sahipliğinin tespiti meselesinin mahkemece resen araştırılması gerekmekle FSEK 11. maddesindeki karinelerden de yararlanılarak Belediyeden dava konusu taşınmazın projesini çizen mimarın yeniden sorulması,

dosya kapsamındaki delillerin mimar bilirkişilerin bulunduğu gerekirse yeni bir bilirkişi heyeti tarafından incelenmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak aktif husumet ehliyeti yokluğundan davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş olup davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a- 4 ve 6. maddeleri gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına,

ilk derece mahkemesinin karar tarihinden sonra iflasına karar verildiği anlaşılan davalı müflis şirketin iflas masasından iflas idare memurlarının isim ve adresleri sorularak taraf teşkilinin sağlanması ve açıklanan şekilde inceleme yapılması için dosyanın ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

25/09/2025