İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2026/274 K.2026/511

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP DİLEKÇESİ:İhtiyati haciz talep eden vekili 22/10/2025 tarihli dilekçesi ile; dilekçenin ekinde sunulan müvekkili ile şirket tarafından faktoring sözleşmesi kapsamında kullandırılan finansmana istinaden 30/06/2025 keşide tarihli, 600.000,00TL tutarlı ... seri çekin gününde ödenmediğini, vadesi gelen ve herhangi bir rehinle de teminat altına alınmamış olan alacak açısından ihtiyati haciz şartlarının gerçekleştiğini, borçlular hakkında İstanbul 27. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, takibin bu aşamada kesinleşmediğini belirterek, borçlunun mal kaçırma ihtimali bulunduğundan ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI

İlk derece mahkemesinin 27/10/2025 tarihli ve 2025/3334 D.İş Esas, 2025/3340 D. İş Karar sayılı kararı ile; (587.350,00-TL)'nin tahsilinin ifasını temin bakımından, ihtiyati haciz koşulları oluştuğu kabul edilerek, talebin %15 teminat karşılığında kabulüne karar verilmiştir. İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili 10/11/2025 tarihli itiraz dilekçesi ile; İstanbul 27. İcra Dairesi Müdürlüğünün ... sayılı dosyası kapsamında ihtiyati haciz işlemi yapıldığını, ihtiyati haciz kararının yetkisiz yerde yapıldığını, müvekkili yerleşim yerinin Adana olduğunu, yetkili mahkemenin Adana Ticaret Mahkemesi olduğunu, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi 2025/3334 D.iş esas, 2025/3340 K. 02/12/2025 tarihli ek kararı ile. "İİK’nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Kanunun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur.

Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

Kambiyo senetlerine dayalı alacaklar aranacak borç niteliğinde olup,, muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanmaz ve HMK’nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelmez.

Somut olayda, ihtiyati hacze konu çekin keşide yerinin Adana olduğu, ödeme yerinin Adana olduğu, itiraz eden keşideci şirketin yerleşim yerinin Seyhan/Adana olduğu, diğer borçlunun ikametgahının da Adana olduğu, mahkememizin yetkisiz olduğu anlaşıldığından, 27/10/2025 tarih ve 2025/3334 D. İş E., 2025/3340 D. İş K. sayılı kararına karşı, ...tarafından yapılan yetki itirazının KABULÜ ile, ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeni ile KALDIRILMASINA " karar vermiştir.

İSTİNAF

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; icra takibinin faktoring sözleşmesi gereği yetkili icra dairesinde başlatıldığını, dava dışı müşteri... ...

Şirketi (...) arasında akdedilen yetki sözleşmesinden ötürü İstanbul Ticaret Mahkemeleri yetkili olduğundan HMK hükümlerinin uygulanması sonucu itiraz eden için de söz konusu ticaret mahkemeleri yetkili hale geldiğini, kambiyo senedine dayalı takiplerde, senedin faktoring sözleşmesi kapsamında ciro edilerek devredildiği hallerde, temel ilişkiyi düzenleyen faktoring sözleşmesindeki yetki şartı geçerliliğini koruduğunu, hakkında ihtiyati haciz talep edilen ... için HMK hükümleri gereğince ve alacaklının yerleşim yerininde İstanbul olduğundan davada İstanbul Mahkemeleri yetkili olduğun sabit olduğunu,

bu hususlar ve emsal kararlar dikkate alındığından davacının yetki itirazını reddi gerektiğini, borç götürülecek borç niteliğinde olduğundan yetkili yargı çevresi İstanbul olduğunu, karşı tarafın itirazının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek usul ve yasaya aykırı mahkemenin 02/12/2025 tarihli ek kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Talep; çeke dayalı olarak ihtiyati haciz istemine ilişkindir.İhtiyati hacze itiraz İİK'nın 265. maddesinde. "Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı itiraz edebilir.

Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder." şeklinde düzenlenmiştir.

İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmış olup bu sayılanlar dışında başka bir sebebe dayanılarak itiraz edilmesine cevaz verilmesi mümkün değildir.İlk derece mahkemesi tarafından 600.000-TL çek bedelinden kaynaklı bakiye alacağın %15'i oranında teminat alınmak suretiyle ihtiyati haciz kararının verildiği, kanuni süresi içerisinde itiraz eden vekilinin mahkemenin yetkili olmaması nedeni ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep ettiği, ilk derece mahkemesinin yetki itirazının kabulüne karar verdiği,

ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulduğu görülmüştür. Dosyanın tetkikinde; ...

Bankası ... şubesine ait, 30.06.2025 keşide tarihli, ... seri nolu, 600.000-TL bedelli çeke dayalı olarak ihtiyati haciz kararının verildiği görülmekle İİK'nın 258. maddesi gereğince ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilmesi mümkün olup her ne kadar Dairemizin önceki kararlarında kambiyo senetlerine bağlı alacaklar aranacak borçlardan olduğundan (6102 sayılı TTK'nın 755,

796. maddeleri gereğince) götürülecek borçlar hakkında uygulanabilen TBK’nın 89/1 maddesinin bu alacaklar hakkında uygulanamayacağı yönünde değerlendirme yapılmış ise de Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair 2025/5752 esas, 2025/6984 karar sayılı, 24.11.2025 tarihli ilamı kapsamında; çeke dayalı ihtiyati haciz talebinde, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun, bu şekilde aranması tüketildikten sonra,

götürülecek borç niteliği kazanacağı ve TBK'nın 89/1 hükmü gereği alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili hâle geleceğine,İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 14. ve 16. Hukuk Daireleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine kesin olarak karar verilmesi nedeni ile somut uyuşmazlık kapsamında.

TBK'nın 89/1. maddesi uyarınca alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin ihtiyati haciz kararı verilmesi hususunda yetkili hale geldiğinin kabul edilmesi gerekmiştir.Dolayısıyla her ne kadar itiraz eden yönünden taraf olmadığı faktoring sözleşmesindeki yetki şartının uygulanması mümkün değil ise de muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız çıkan çeke dayalı borcun, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliği kazanması nedeni ile TBK'nın 89/1. maddesi uyarınca alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin ihtiyati haciz kararı verilmesinde yetkili olduğundan bahisle itirazın reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Bu nedenlerle ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, ''İtirazın reddine'' karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.