İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2021/1479 K.2024/1597

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, banka hesap dökümlerine dayanılarak İstanbul ... İflas Müdürlüğünde iflas masasına kayıt yaptırdığını, müvekkilinin dayandığı banka hesap dökümleri incelendiğinde toplamda 383.214.532 TL alacağı bulunduğunu, ancak iflas idaresince alacağın 200.018.000 TL’sinin kabul edildiğini, geriye kalan 183.196.44 TL’sine ilişkin talebin haksız olarak reddedildiğini, bu nedenlerle iflas idaresi tarafından verilen alacak kayıt talebinin reddine yönelik kararın iptal edilerek müflisten bakiye 383.214.532 TL alacak kaydının kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı iflas idaresi vekili cevap dilekçesi ile; dava İİK m.235 gereğince hak düşürücü süre içerisinden açılmamış ise davanın öncelikle usulden reddine karar verilmesini, dava süresi içerisinde açılması durumunda, davacı tarafın alacak kayıt talebine konu hesaplarında bulunan 30.454,75 USD ve 6.393,01 TL mevduatı sigorta kapsamında olması nedeniyle ... tarafından sigorta kapsamında 05.12.2016 tarihinde ...

A.Ş’ne aktarıldığını, bakiye hesabında 650,24 USD ve 58.745,67 EURO müflis bankanın faaliyet izninin kaldırıldığı 22.07.2016 tarihindeki ... USD alış kuru 3.0573 ve EURO alış kuru 3.3704 karşılığı toplam 200.018.09 TL olarak sıra cetveline yazılmasına karar verildiğini, yapılan işlemde usul ve yasaya aykırı bir yön olmadığını, izah edilen nedenlerle davanın esastan reddine, müvekkil ...

Banka'nın harçtan muaf olduğuna, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, "... alınmış olan bilirkişi raporu ve iflas müdürlüğünün cevabi yazısında iflas müdürlüğü tarafından sıra cetveline yazılmak istenen alacağın 200.018,09 TL'sinin üçüncü sırada kabul edilmiş olması karşısında (271.073,61 - 200.018,09 = 71.055,52 TL) davacının 71.055,52 TL alacağının tespiti ile sıra cetveline kaydına karar vermek gerekmiştir. Ancak kısa kararın yazımı sırasında maddi hata yapıldığı anlaşıldığından 6100 Sayılı HMK m.304/1 kapsamında hüküm fıkrasının resen düzeltilerek "71.052,00 TL" ibaresinin "71.055,52 TL" olarak düzeltilmesine karar verilmiş" ancak hüküm fıkrasında tekrardan davanın kısmen kabulü ile 71.052,00 TL'nin sıra cetveline kaydına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın, alacak kayıt talebine konu alacağı yabancı para cinsinden olup ...'nun birinci alacaklılar toplantısı yerine kaim olmak üzere verdiği yabancı para alacaklarının 22.07.2016 ... döviz alış kurundan TL'ye çevrilmesi yönündeki alınan kararı doğrultusunda alacak kayıt talebi kabul edilmiş olup alınan kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından davacının haksız davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava, yönetim ve denetimi Fona intikal eden, 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 107/son maddesi gereğince faaliyet izni kaldırılarak ardından iflasına karar verilen müflis bankadan olan alacak talebinin, iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesi istemine ilişkindir.

İİK 235. maddede, sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, 223’üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir. Maddede düzenlendiği üzere, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür. Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar.İİK 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar.

İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabulü elverişli adres gösterilerek, Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle, İflas idaresince alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir (İİK 223. M).

Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar.İflas Müdürlüğü'nün cevabı yazısına göre davacı alacaklının, ... kayıt numarası ile toplam 383.214,53 TL alacağın iflas masasına kaydını talep ettiği, iflas idaresince alacağın 200.018,09 TL'sinin 3. sırada kabulüne, bakiye 183,196,44 TL'sinin reddine karar verildiği, müflis masasınca tanzim edilen sıra cetveli 01/06/2018 tarihinde ...

Gazetesi'nde ve 04/06/2018 Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ayrı ayrı yayınlandığı; alacaklının alacağına ilişkin iflas idaresince verilen kabul-red kararı alacaklı vekiline 08/06/2018 tarihinde tebliğ edildiği, ancak alacaklı tarafından masraf yatırılmadığı anlaşılmıştır.İflas Müdürlüğünün cevabı yazısında anlaşıldığı üzere alacaklı tarafça, Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderleri avansı yatırılmadığından sıra cetveline itiraz davası açma süresi,

tebligat tarihinden değil İİK 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlayacağı gözetilerek en son ilan tarihi olan 04/06/2018 gününden itibaren itibaren yasal 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde 13/06/2018 tarihinde huzurdaki davanın açıldığı anlaşılmakla işin esasına geçilmiştir.Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporunda; davacının, davalı müflis ...

A.Ş'nin İzmir Şubesi mevduat müşterisi olduğu, banka şubesi nezdinde muhtelif tarihlerde ve tutarlarda TL, USD VE EUR cinsinden fon katılım hesapları açıldığı, davacının davalı müflis banka nezdinde 16.11.2017 iflas tarihi itibariyle.

58.745.67 EUR karşılığı 268.549.96 TL (TCMB efektif satış kuru karşılığı 4.57.14 TL'EUR) ve 650.24 USD karşılığı 2.523,65 TL (... efektif satış kuru karşılığı 3.8811 TL/USD) olmak üzere davalı müflis bankanın davacıya toplamda 271.073.61 TL borçlu olduğu tespiti yapılmıştır. Somut olayda; davacı alacaklının müflis banka nezdinde yabanca para üzerinden mevduat alacağı bulunduğu konusunda ihtilaf bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık; yabancı para alacağının hangi tarihte Türk Lirası'na çevrileceği noktasında toplanmaktadır.Yabancı para alacaklarının iflas masasına kayıt şekli konusunda İcra ve İflas Kanunu'nda açık bir hüküm yoktur. Sadece İcra ve İflas Kanunu'nun 198. maddesinin 1. fıkrasında, konusu para olmayan alacakların, ona eşit bir kıymete para alacağına çevrileceği öngörülmüştür.

İİK'nın 195. maddesinde müflisin borçlarının iflasın açılması ile muaccel olacağı ve iflasın açıldığı güne kadar işlemiş faiz ve takip masraflarının ana paraya ilave edilerek masaya kaydedileceği öngörülmüş olduğuna göre, iflas masasına yazılacak alacakların iflas tarihi itibariyle hesaplanıp belirlenmesi gerekmektedir.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 02/06/2015 tarih 2014/4900 Esas 2015/4147 Karar sayılı ilamında belirtildiği şekilde " ...Öğretide, konusu yabancı para olan alacakların da anılan yasa hükümlerine göre iflasın açıldığı andaki döviz kuru üzerinden Türk Lirası'na çevrilerek iflas masasına yazdırılacağı kabul edilmiştir. (Kuru: B.

İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, 2013, 2. Baskı, Ankara, sf.1244) İcra İflas Kanunu'nun 195. maddesinde iflasın açılması ile müflisin borçlarının muaccel olacağı ve iflasın açıldığı güne kadar işlemiş faiz ve takip masraflarının ana paraya ilave edilerek masaya kaydedileceği öngörülmüştür.Bu hükmün amacı, iflas tarihinde masanın aktif ve pasiflerinin eşit şekilde ve aynı zamanda belirlenerek müflisin tüm alacaklılarına eşit ödeme yapılmasıdır.

Bunu sağlamak için de yabancı para alacaklarının, aynı paraya (Türk Parasına) çevrilmesi gerekir. Çeviri zamanı ise, yabancı para alacakları ve konusu para olmayan alacaklar için iflas kararının verildiği tarih olmalıdır. Diğer taraftan yabancı para alacağının aynen kaydı, alacaklılar arasında eşitliği ön planda tutan İflas Hukuku'nun bu prensibini de zedelemiş olacaktır.

Zira, iflasta imtiyazlı alacaklar İİK'nın 206. maddesinde ilk beş sırada sayılmış olup, yabancı paranın masaya aynen kaydedilmesi halinde, yabancı para alacakları lehine kanunda öngörülmeyen bir imtiyaz yaratılmış olur. Bu durumda ise, aynı sırada bulunan ülke parası alacaklısı ile yabancı para alacaklısı arasında eşitsizlik meydana gelecektir. Bu sonuç ise, her sıradaki alacaklıların eşit hakka sahip olduğunu belirten İİK'nın 207. maddesine aykırılık teşkil eder.

(Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 08.05.1997 tarih ve 2756 E., 4683 K. sayılı ilamı ile Dairemizin 11.03.2014 tarih ve 2013/7176 E., 2014/1802 K. ve 12.05.2015 tarih ve 2014/5224 E., 2015/3582 K. sayılı ilamları bu yöndedir.) Bu durumda alacağın dayanağını oluşturan yabancı paranın iflasın açıldığı tarihteki Merkez Bankası'nın efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası'na çevrilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Ancak kısa kararın yazımı sırasında maddi hata yapıldığı gerekçesiyle 6100 Sayılı HMK m. 304/1 kapsamında hüküm fıkrasının resen düzeltilerek "71.052,00 TL" ibaresinin "71.055,52 TL" olarak düzeltilmesine karar verilmiş ancak hüküm fıkrasında tekrardan aynı maddi mata yapılmış ise de bu husus davacı tarafça istinaf edilmediğinden eleştiri konusu yapılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmediğinden HMK 353/1.b.1 bendi uyarınca istinaf başvusunun esastan reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M