İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2021/1502 K.2021/1118

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili ihtiyati haciz talepli dava dilekçesi ile; taraflar arasında başlangıç tarihi 10.05.2019, bitiş tarihi 10.05.2020 olan ...

Ticari Paket Sigorta Poliçesi imzalandığını, 06/06-2019 tarihinde müvekkil şirkete ait depoda yangın meydana geldiğini, müvekkil şirketin sahası içinde meydana gelen yangında zarara konu emtialara ilişkin hasarın, poliçe teminat kapsamında olduğunu belirterek belirsiz alacak olarak şimdilik 120.000,00-TL sigorta bedelinin; bilirkişi raporu ile belirlenen miktara kadar müddeabihin arttırılması hakkımız saklı kalmak üzere davalı ... Sigorta (...

Sigorta) Anonim Şirketine başvuru tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faiziyle birlikte müvekkil şirkete ödenmesine, İİK 257. Maddesi uyarınca davalı üzerine kayıtlı menkul, gayrimenkul ve araçlar ile banka hesapları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkemenin 11/06/2021 tarihli ara kararı ile " meydana gelen yangın nedeniyle oluştuğu iddia edilen zararlar, zararların poliçe kapsamında olup olmadığı, poliçe kapsamında olsa dahi alacağın varlığı ve miktarının yargılama sonunda tespit edileceği, davacının iddia ettiği alacağın varlığı ancak yargılama sonunda belirlenebilecek durumda olduğu, alacağın henüz muaccel olup olmadığı da tartışmalı olduğundan, İitiyati haciz kararı verilebilmesi için gerekli yasal şartların oluştuğu da ispat edilmediği" gerekçesi ile ihtiyati haciz talebin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından dava dilekçesindeki nedenler tekrarlanarak istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Uyuşmazlık, ihtiyati haciz talebinin reddine yönelik verilen kararın usul ve esas yönden hukuka uygun olup olmadığı noktasında toplanmıştır. 2004 Sayılı İİK'nın 257 ve devamında ihtiyati haciz düzenlenmiştir. İhtiyati haciz şartları 257. Maddede, 258. Maddede ise ihtiyati haciz kararına yer verilmiştir. 258.

Maddenin ilk fıkrasında alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecbur olduğu ifade edilmiştir. Bir alacak için İhtiyati haciz isteyen kişinin o alacağın alacaklı sıfatına sahip olması gerekir. Yani ancak alacağın alacaklısı İhtiyati haciz isteyebilir. Bu durum hakimin maddi hukuku araştırması gerektiği sonucunu beraberinde getirmektedir.

Hakim, ibraz edilen delilerden İhtiyati haciz isteyen kişinin alacaklı sıfatına sahip olduğuna kanaat getirirse İhtiyati hacze İlişkin şart gerçekleşmiş demektir (İİK m.258/1). Alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur. İbraz edilen ispat vasıtası, iddia edilen hakkın varlığını ispatlamaya elverişli olmalıdır.

Diğer yandan, alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesi aranmamaktadır. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi İhtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farklı olarak maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir. Bireylere etkin hukuki himaye sağlamaktır. Talep edilen alacağın ise vadesinin gelmiş olması gerekir ( İİK m.257/1).

Alacağın muaccel olduğu an, ya tarafların anlaşması veya bir ihbar yada kanun hükmü veya hukuki ilişkinin mahiyeti ile belirlenir. Muacceliyet ile temerrüdü karıştırmamak gerekir. Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla mütemerrüt olur. Diğer yandan alacağın rehinle temin edilmemiş olması gerekir. Vadesi gelmemiş alacaklarda ihtiyati haciz kararı verilmesinin şartları İİK 257/2. fıkrada sınırlı şekilde sayılmıştır.

Somut olayda, sigorta poliçesi teminatı kapsamında meydana geldiği iddia olunan zararın tazmini talep edilmiştir. Davacının iddiaların ispatlanması ile oluşan hasarın sigorta teminat kapsamında kalıp kalmadığı, alacağın varlığı ve miktarı yargılama sonucu belirlenebileceği, bu aşamada ibraz edilen belgelerin niteliği ve dosya kapsamına göre, İİK 258/1.

Maddesinde düzenlenen kanaat getirecek deliller kapsamında değerlendirilemeyeceğinden mahkemece verilen ihtiyati haciz talebinin reddine dair verilen kararın yerinde olduğu anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle mahkeme kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M