İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2021/446 K.2024/502

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile. Sigortalı ... Tic. A.Ş ile davalı arasında ...

Projesi alanının gözetim hizmetinin sağlanması maksadıyla 01.01.2017 tarihli sözleşme akdedildiğini, davalı tarafından gözetim hizmetinin sağlandığı proje alanında kablo çalındığını, bu olay nedeniyle müvekkili sigorta şirketi tarafından sigortalısına sigorta poliçesinde belirtilen oranda muafiyet uygulandıktan sonra 27.783,25 TL tazminat ödendiğini, sigortalıya ödenen tazminatın rücen tazmini için davalı aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine girişildiğini, davalının takibe borca ve ferilerine itiraz ettiğini, bu nedenle fazlaya ve sair hususlara ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla, davalının 27.783,25 TL asıl alacağa 838,64 TL faize ve borcun ferilerine yaptığı itirazın iptali ile takibin, takip talebindeki şartlarla devamına, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, ücreti vekalet ve yargılama harç ve giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesi vekaleten talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davacı tarafın sigortalısı olan ... Tic. A.Ş. aralarında imzalanan sözleşmenin genel olarak danışmanlık ve karşılama hizmetlerinini kapsamakta olduğunu, sözleşme hükümlerine göre müvekkil şirket ve çalışanlarının hırsızlığın meydana geldiği mahalde güvenlik ve benzeri hususlarda sorumluluğu ve görevinin bulunmadığını, diğer yandan talep edilen bedelin sigortalıya ödendiğine dair herhangi bir belgenin de davalı müvekkil şirkete sunulmuş olmadığını, açıklanan nedenler ile haksız davanın reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, " Her ne kadar davalı şirket hırsızlık olayının gerçekleştiği şantiye alanında sadece gözetim hizmeti verdiğinden bahisle kusurunun bulunmadığını ileri sürmüş ise de sigortalı dava dışı ... Tic. A.Ş ile davalı ... Yönetim Şirketi arasında "...

Konsept Projesi" alanının gözetim hizmetinin sağlanması maksadıyla 01/01/2017 düzenleme tarihli sözleşmenin incelenmesinde, 3.1 maddesinde davalının proje alanının gözetim hizmetini sağlamakla yükümlü olduğu, 3.10 maddesinde davalının daimi tesis ve demirbaşlar dışında yazılı zimmetle teslim edilen malzeme, teçhizat, araç ve gereçlerden sorumlu olduğu, tespit edilmesine rağmen teslim edilmeyen ve kilit altına alınmayan mallardan sorumlu olmadığını, 7.3 maddesinde projede güvenlik zafiyetinin oluşması,

danışman personelin görevini ihmal ve suistimal etmesi gibi hallerde işveren nezdinde oluşan maddi ve manevi tazminat haklarının saklı kalmak kaydıyla sözleşmenin feshedilebileceği hüküm altına alındığı, hırsılık olayının incelenmesinde şantiyede bulunan 2. bodrum katta bulunan deponun demir kapısının asma kilit ile kilitli olduğu, hırsızlık esnasında kırılan kilidin kırık parçalarının yerde olduğu, depo içinde çok miktarda elektrik - sıhhi tesisat malzemesi bulunduğunun ekspertiz raporuna yansıdığı,

bu haliyle taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri çerçevesinde projede güvenlik zafiyetinin oluştuğunun mahkememizce kabulü gerektiği, bu haliyle meydana gelen hırsızlık olayında olay yerinde görevli olan "Danışman ve Gözetim" kadrolu olarak görev yapan davalı şirkete ait görevlinin ihmal sebebiyle şüpheli aracın ve içinde bulunan şüpheli şahısların kontrolsüzce içeri girmesine sebebiyet verdiği,

belirtilen görevlinin şantiye içine kontrolsüzce giren şüpheli aracın ve içindeki şahısların şüpheli hareketlerini ve hırsızlık olayını fark edemediği bu nedenle davalı şirketin personelinin davranışlarından ve meydana gelen olaydan ihmal sebebiyle %30 oranında tali sorumlu olduğu yönünde değerlendirmelerde bulunun bilirkişi raporunun denetime elverişli ve hükme esasa alınabilecek olduğu " gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalı tarafından İstanbul Anadolu ...

İcra Dairesinin ... sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 8.334,97 TL asıl alacak ve 422,77 TL faiz alacağı olmak üzere 8.757,74 TL bakımından iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına 19.448,28 TL asıl alacak ve 415,87 TL faiz alacağı olmak üzere toplam 19.864,15 TL'ye ilişkin talebin reddine, icra inkar tazminatına ilişkin talebin alacak likit bulunmadığından reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı ve davalı vekillerince yasal süresi içerisinde dava dilekçesi ve cevap dilekçesindeki nedenler tekrarlanarak istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava, “ İşyeri Sigorta Poliçesi “ kapsamında ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili amacı ile başlatılan icra takibine karşı itirazın iptali davasıdır. Dosya kapsamından, davacı sigorta şirketi ile dava dışı ... Tic. A.Ş.

Arasında, 17/10/2016-30/09/2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi düzenlendiği, şantiye tesisleri ve ekipmanları hırsızlığa karşı teminat kapsamına alındığı, 14/04/2018 günü sigortalı şantiye alanında meydana gelen hırsızlık olayında sigortalı işyerinde çalınan mallar nedeniyle davacı sigorta şirketince, sigortalısına 04/05/2018 tarihinde 27.783,25 TL ödeme yapıldığı, hasar bedelini ödeyen davacı sigorta şirketinin halefiyet ilkesi gereğince inşaat alanının gözetim hizmetini sağlamakla yükümlü olan davalı şirketin, hizmeti gereği gibi sunmadığı,

hırsızlık olayının meydana gelmesinde kusurlu olduğu iddiası ile hasarın rücuen tahsili amacı davalı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı sayılı takip dosyası ile 27.783,25 TL asıl alacak, 833,64 TL TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 28.621,89 TL alacağın rücuen tazmini için ilamsız takip başlattığı, davalının ödeme emrinin tebliğinden sonra yasal süre içinde borca ve ferilerine itiraz etmesi nedeniyle takibin durduğu, davanın bir yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.26/04/2018 Tarihli Hasar Ekspertiz Raporunda " Şantiye şefi .... ile yapılan görüşmelerde.

Şantiye alt kısmında bulunan yola bakan cephede A3 blok 4. bodrum kat seviyesinden giriş kapısına gelen 1 şahsın güvenlik personelini oyaladığı esnada, beyaz renkli ... marka bir aracın giriş kapısını açarak şantiyeye giriş yaptığı ve araç ile 2. bodrum kata çıktığı, burada bulunan depo kapısının asma kilidinin kırılarak açılması ile hırsızlık yapıldığı bilgisi alındığı, Şantiyede toplam 3 adet ayrı giriş ve her girişte taşeron firma personeli özel güvenlik görevlisi bulunduğu; şantiyenin toplam 11 adet kamera ile şantiyenin ana girişindeki güvenlik kulübesinden izlendiğinin görüldüğü,

2. Bodrum katta bulunan deponun demir kapısının asma kilit ile kilitli olduğu, hırsızlık esnasında kırılan kilidin kırık parçalarının yerde olduğu, depo içinde çok miktarda elektrik-sıhhi tesisat malzemesi bulunduğunun görüldüğü ve sayım yapıldığı,14.04.2018 günü hırsızlık anına ait kamera kayıtlarının incelenmesinde özetle. Şantiye ...

Blok Giriş Kamerasında: 07:14:00 da işçi yelekli, baretli bir şahsın güvenlik kamerasına geldiği ve güvenlik görevlisi ile sohbet ettiği ve çay içtiği, 07:19:10 da ayrılarak uzaklaştığı ve şantiye dışında gözetleme yaptığı, 07:14:30 da plakası görülemeyen, beyaz renkli, muhtemelen ... marka bir aracın güvenlik kulübesine yaklaşık 15-20 m. mesafede şantiye girişine gelip, içeri girdiği, bir süre sonra güvenlik kulübesinden çıkan güvenlik personelinin şantiye girişi önündeki yolun diğer tarafında yol kenarında yeniden buluştuğu ve sohbet ettiği, 07:38:02 de güvenlik personelinin şantiyeye doğru hızla yürümeye/koşmaya başladığı,

şantiye girişinde yerden aldığı içi dolu çuvalı şantiye çıkış yoluna koymaya çalışırken, içeriye girmiş olan beyaz aracn hızla dışarı çıktığı ve sağa dönerek uzaklaştığı, güvenlik personelinin aracın arkasından koştuğu, şantiye karşısında yaya olarak bekleyen şahsın ise ters yöne giderek uzaklaştığı görüldüğü, Depo İçi Kamerasında: 07:22:45 de depo kapısının açıldığı, 3 Şahsın depoya girdiği, depo girişinde bulunan büyük bir makaranın 3 kişi tarafından yuvarlandığı ve depo dışına çıkarıldığı, birkaç parça halinde kalın kablonun depodan çıkarıldığı,

aynı şahıslarca 30 sefer depo içinde top haldeki 100' er adet metrelik kucak dolu kabloyu depodan çıkardıkları, yine depo içindeki el arabası ile toplam 4 el arabası dolusu top halde kablonun çıkarıldığı, 07:26:45 te 1 adet makara kablonun yuvarlanarak depodan çıkarıldığı, 07:36:01 de son çıkarılan kablodan sona depo kapısının açık kaldığının görüldüğü belirtildiği,Tespit edilen hasar miktarının muafiyet düşümü yapıldıktan sonra 27.783,25 TL olduğu,

inceleme ve kamera kayıtlarından, hırsızlık olayının, şantiye güvenlik personelinin zafiyeti sonucu şantiye içine A3 blok 4. bodrum kat girişi nizamiyesinden araç ile giren şahısların, 2. Bodrum kata araç ile çıktıkları, 2. bodrumdaki depo asma kilidini kırarak açtıkları, depo içinden hırsızlık yaptıkları olayın meydana geldiği kanaatine varıldığı " belirtilmiştir.

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup bir inşaat, bir sigorta uzmanı, bir güvenlik uzmanından oluşan bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle " dava dışı sigortalı şirket ile davala arasında imzalanan sözleşme kapsamına göre, söz konusu olan yerde, belirtilen şartlarda davalı şirketin gözetim hizmetlerinden sorumlu olduğu saptandığı, ancak belirtilen sözleşmede 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümleri bilgilerine rastlanmadığı,

bu nedenle davanın belirtilen kanun kapsamı dışında kaldığı ve genel hükümlere göre incelenmesi gerektiği, yapılan tespitlere göre plakası tespit edilemeyen beyaz rerikli ... marka ir araç ile anılan şantiyeye gelen şüphelilerin giriş yaptığı esnada davalı şirketi çalışanı anışman/ gözetim elemanının girişte görevli olduğu ve bir şahısla konuştuğu, görevlinin gelen aracı fark etmediği ve araç hareketlerini takip etmediği, ancak çıkarken fark ettiği saptandığı, şüpheli aracının iş yeri içinde yaklaşık 22 dakika kaldığı, bu esnada dava konusu hırsızlık olayının meydana gelmiş olduğu anlaşıldığı, Hırsızlık olayında “...

Tic. A.Ş.' nin” malzemelerinin çalındığı, adı geçen şirketin çalınan malzemeleri için gerekli güvenlik tedbiri almadığı, kamera bulundurduğu, ancak 5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun gereği tedbir almadığı, bunun yerine güvenlik hizmeti vermeyen, bu konuda eğitilmiş özel güvenlik görevlisi olmayan davalı ile “Danışman Personel Hizmeti Sözleşmesi” akdettiği saptandığı, belirtilen nedenlerle dava dışı sigortalı “... Tic.

A.Ş.' nin” sahibi olduğu işyerinde güvenlik için yeterli personel, kamera izleme görevlisi, alarm tertibatı, giriş çıkışlarda uygun bariyer vb. malzeme ile gerekli ortam sağlayamadığından ve hizmet satın aldığı danışmanlık organizasyon şirketini denetlemediğinden güvenlik zafiyetine sebep olduğu ve hırsızlık olayının meydana gelmesinde %70 oranında asli kusurlu olduğu, Davalı ... Tic. Ltd. Şti.

Yönünden ; davalının anılan yerde görev yapan personelinin etkin görev yapmadığı, olay yerinde görevli olan “Danışman ve Gözetim” kadrolu olarak görev yapan davalı şirkete ait görevlinin ihmal sebebiyle şüpheli aracın ve içinde bulunan şüpheli şahısların kontrolsüzce içeri girmesine sebebiyet verdiği, belirtilen görevlinin şantiye içine kontrolsüzce giren şüpheli aracın ve içindeki şahısların şüpheli hareketlerini ve hırsızlık olayını fark edemediği saptandığı, belirtilen görevlinin çalıştıranı olan davalı “...

Tic. Ltd. Şti.' nin de personelinin davranışından ve meydana gelen olaydan ihmal sebebiyle sorumlu ve %30 oranında tali kusurlu olduğu değerlendirildiği, Ekspertiz raporlarının, Sigortacılık Kanunu m.22/17 uyarınca delil niteliğinde olması, tespit edilen bedellerin rayiçlerine uygun olması karşısında ödenen bedelin kadri marufunda olduğu " görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Dosya kapsamına göre; sigortalı şirketin bünyesinde bulunan "...

Projesinde” bulunan alanın 7 kişilik danışmanlık ve gözetim personeli ile 365 gün 24 saat kesintisiz olarak gözetim hizmeti sağlanması konusunda dava dışı sigortalı Şua İnşaat ile davalı şirket arasında 01/01/2017 tarihli "Danışman Personel Hizmet Sözleşmesi" imzalandığı, "Danışman Şirket Sorumluluk ve Yükümlülükleri" başlıklı sözleşmenin 3.10 maddesinde, " davalının daimi tesis ve demirbaşlar dışında yazılı zimmetle teslim edilen malzeme, teçhizat, araç ve gereçlerden sorumlu olduğu,

tespit edilmesine rağmen teslim edilmeyen ve kilit altına alınmayan mallardan sorumlu olmadığı" 3.11 maddesinde " görevlendirilen personel idari ve işbu sözleşme çerçevesinde belertilen hizmetleri vereceği ve belirtilen sınırlar içerisinde görevinin ifa edeceği, aksi takdirde meydana gelebilecek hasar ve zararlardan yüklenici şirketinin sorumlu olacağı " Sözleşmenin Feshi ve Neticeleri" başlıklı sözleşmenin 7.3 maddesinde " projede güvenlik zafiyetinin oluşması,

danışman personelin görevini ihmal ve suistimal etmesi gibi hallerde işveren nezdinde oluşan maddi ve manevi tazminat haklarının saklı kalmak kaydıyla sözleşmenin feshedilebileceği" kararlaştırıldığı görülmüştür.

Ekspertiz raporu ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda ayrıntılı şekilde ifade edildiği gibi davalı şirkete ait görevlinin ihmali sebebiyle hırsızlık olayının farkedilmediği, gözetim hizmetinin gereği gibi verilmemesi nedeniyle meydana gelen hırsızlık olayında davalı şirketin tali kusuru bulunması nedeniyle sözleşmenin 7.3 maddesi uyarınca projede güvenlik zafiyetinin oluşması,

danışman personelin görevini ihmal ve suistimal etmesi gibi hallerde işveren nezdinde oluşan maddi ve manevi zarardan davalı şirket sorumlu tutulmuş ise de sözleşmenin 3.10 maddesinde davalının daimi tesis ve demirbaşlar dışında yazılı zimmetle teslim edilen malzeme, teçhizat, araç ve gereçlerden sorumlu olduğu, tespit edilmesine rağmen teslim edilmeyen ve kilit altına alınmayan mallardan sorumlu olmadığı görülmüştür.

O halde, şantiye sahası içinde çalınan emtealardan dolayı ( kablolar) davalı şirketin sorumlu tutulabilmesi için söz konusu malzemelerin zimmet ile davalı şirkete teslim edilmesi gerekmektedir. Aksi halde davalı şirketin sorumluluğuna gidilemeyecektir. Buna göre göre söz konusu malzemelerin davalı şirkete zimmet ile teslim edildiği ispatlanamadığından açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken hukuki yanılgı ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün düzeltilmesi cihetine gidilmiştir.Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 bendi uyarınca esastan reddine davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-b.2 bendi uyarınca davanın esası hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere,1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.b-1 bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/b-2 bendi uyarınca İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/331 E. 2020/695 K. sayılı 20/10/2020 tarihli kararının KALDIRILMASINA ve YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE, 2-Davanın REDDİNE, a-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 427,60 TL maktu karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 488,80-TL harcın mahsubu ile arta kalan 61,20 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

b-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,d-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/4 maddesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

e-HMK'nın 333. maddesi gereğince, taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,İstinaf yargılama giderler yönünden,3-Taraflarca ayrı ayrı yatırılan istinaf başvuru harçlarının Hazineye irat kaydına,4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60'ar TL istinaf karar harcından,