İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2021/816 K.2024/945

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVADavacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Yalova Üniversitesi Rektörlük binasının kullanım ve yangın suyu ihtiyacının karşılanması amaçlı bodrum katına 2 adet 90 m3 kapasiteli su deposu tesis edildiği ve davalı tarafından imal edilen ve montajı yapılan 90 m3 hacimli su deposunun patlaması sonucu hasar meydana geldiği, davacı tarafından dava dışı sigortalısının mağduriyetini karşılamak üzere 19.10.2017 tarihinde sigortalısı A. Yalova Üniversitesi Rektörlüğü'ne 58.317,50 TL hasar ödemesi yapıldığı belirtilerek iş bu bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

CEVAP Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi ile: Davacının sigortalısının yüklenicisi dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ile 24.03.2016 tarihli sipariş sözleşmesi ile müvekkil şirketinden hizmet almış olduğu bu sözleşme uyarınca 90 metre küp kapasiteli galvaniz yangın suyu deposu ve 56 metre küp AISI 304 kalite paslanmış çelik kullanım suyu deposunun montajının müvekkil şirketçe 08.04.2016 tarihinde bitirildiğini, davalı şirke yüklenici ...

İnşaat ... seri numaralı 08.04.2016 tarihli fatura kestiğini, davalının bu işe karşılık 30.000,00 TL şahsi teminat senedini ... İnşaat'a teslim ettiğini, sel baskınları, rögar taşmaları, kronik bina zemin problemlerinden kaynaklanmış hasarların kötü niyetli olarak sigorta bedeline eklendiğini ve bu davaya konu edildiğini, dava konusu olayla ilgili zararın meydan gelmesinden doğrudan sorumlu olan ...

İnşaat davanın ihbar edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine, davanın ...San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ihbarına karar verilmesini belirtmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece ''... davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalısı Yalova Üniversitesi Rektörlüğü arasında "İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi" bulunduğu, dava dışı sigortalıya ait yerde su deposunun patlaması sonucu hasar meydana geldiği, hasara konu su deposunun davalı firma tarafından imal edilip yerine montajının yapıldığı, montajdan sonra deneme aşamasında deponun su sızdırdığının fark edilmesi üzerine davalı firma çalışanları tarafından arızanın giderilmeye çalışıldığı sırada deponun patlayarak bodrum kata boşalan tüm suyun dolduğu ve binada bu nedenle hasarın meydana geldiği,

davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ekspertiz incelemesi sonucunda poliçe kapsamında dava dışı sigortalıya 19.10.2017 tarihinde 58.317,50 TL ödemenin yapıldığı, mahkememize yapılan yargılamada kazanın oluşumunda davalının imal ettiği ve montajını yaptığı depoda gizli ayıp bulunması ve kazanın bu nedenle meydana gelmiş olması nedeni ile davalının %100 oranında kusurlu olduğu, olay tarihi ve olay kapsamı itibarı ile hasarın İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi teminatı kapsamında olduğu, yapılan bilirkişi incelemesi ile oluşan zararın bedelinin 48.023,30 TL olduğu anlaşıldığından,

tam kusurlu olan davalının bu bedelin tamamından sorumlu olduğu görülerek davanın bu tespite göre kısmen kabulüne" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; dava dışı sigortalının dava konusu olayla ilgisi bulunmayan hasarları da davalıya yükletmeye çalıştığı, bilirkişi raporunda hasar gören alanlarla ilgili net bilgi bulunmadığı, su deposundan kaynaklı meydana gelen olayda ... şirketinin kendisini kusurlu görülerek davalıdan bedel karşılığında su deposunun yenisinin yapılmasını talep ettiği ve su deposu durumu yerine yenisi yapıldığı, dolayısıyla davacının yeniden bir talepte bulunmasının yersiz olduğu ve davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇEHMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava, sigortacının dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine dayanarak ödediği hasar bedelinin, 6102 Sayılı TTK'nin 1472. maddesi uyarınca sorumlu olduğunu iddia ettiği davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Dava dışı sigortalı Yalova Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı ile davacı arasında 08.06.2015 başlangıç, 07.02.2017 bitiş tarihli, ... numaralı ''İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi '' düzenlenmiştir .Dava dışı sigortalı ile dava dışı ... A.Ş.-... İş Ortaklığı arasında Yalova Üniversitesi rektörlük binası inşaatı yapılması işine (1 adet hizmet binası 12.259 m2 kapalı alan inşaatı) ait sözleşme akdedilmiştir.

Davalı vekili tarafından 26.03.2018 tarihli cevap dilekçesi ekinde, davalı ve dava dışı yüklenici firma arasında düzenlenen sözleşmeler ibraz edilmiştir. Yapılan incelemede, davalı firma ile dava dışı yüklenici ... İnş...

Şti. arasında düzenlenen ''Sipariş Sözleşmesi''nde, 90 m3 kapasiteli prizmatik modüler su deposunun 10.000,00 TL birim fiyatı + 1.800,00 TL KDV olmak üzere toplam 11.800,00 TL ye sipariş edildiği, şantiye, montaj ve nakliyenin dahil olarak kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

Sunulan dava dilekçesinde, yapımının devam ettiği ileri sürülen rektörlük binası inşaatında imal edilen ve montajı yapılan 90 m3 hacimli su deposunun patlaması sonucunda suyun büyük bölümünün binanın bodrum katını basması sonucunda hasara sebep olduğu belirtilerek oluşan hasar bedelinin kusurlu olduğu iddia edilen davalıdan tahsili talep edilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiş ve davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. 6100 sayılı HMK'nin 355. maddesi uyarınca inceleme: Rücu ve halefiyet, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22/03/1944 Tarih E. 37, K. 9, R.G.

03/07/1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmıştır.

6102 sayılı TTK'nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472.maddesinde ise "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre; davacı sigorta şirketinin sigortalısı hangi görevli ve yetkili mahkemede dava açacak ise, sigorta şirketinin de halefiyet gereğince, aynen sigortalı gibi o mahkemede dava açabileceğine işaret edilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 1. maddesinde. "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmü yer almaktadır.

HMK 114/1.c maddesi uyarınca "Mahkemenin görevli olması" dava şartlarından olup, HMK 138 maddesi dikkate alınarak dava şartlarının öncelikle karara bağlanması gerekmektedir. HMK 115. maddesinde ise "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir..." düzenlemesi yer almaktadır.

Emsal mahiyette yer alan dairemizin 03/03/2021 Tarih ve 2020/155 E. 2021/229 K. sayılı ilamda belirtildiği üzere, vakıf üniversitesi; kazanç amacı olmamak şartı ile mali ve idari konular dışında akademik çalışmalar, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden Devlet eliyle kurulan yükseköğretim kurumları için Anayasada belirtilen hükümlere tabi olarak Yükseköğretim Kurulu'nun görüş ve önerisi üzerine kanunla, tüzel kişiliği haiz olmak üzere kurulmakta olup;

bu tüzel kişiliğinde, gerek 2809 sayılı Kanun hükümleri ve gerekse Anayasa Mahkemesinin 30.05.1990 günlü ve 1990/2 E. 1990/10 K. sayılı kararı uyarınca kamu tüzel kişiliği niteliğinde olduğu tartışmasızdır. (HGK'nin 13.05.2015 günlü ve 2014/13-566 E. 2015/1339 K. sayılı kararı da aynı yöndedir).

TTK m 16/2 ' ye göre Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısın dan fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi, ister doğrudan doğruya ister kamu hukuk hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzelkişi eliyle işletsinler, kendileri tacir sayılmazlar. Vakıf üniversiteleri tacir sıfatına haiz değildir.

(Yargıtay HGK, T.12.12.2007, E. 2007/11-965, K 2007/961 Aynı yönde Yargıtay 20. H.D. 22.10.2015 T. 2015/9631E.

2015/10002 K sayılı ilamları) Davaya konu somut olayda, davalı şirket tacir ise de, dava dışı sigortalı üniversite tacir sıfatına haiz olmadığından ve taraflar arasında hizmetin alınmasına yönelik sözleşme düzenlenmediği nazara alındığında, somut uyuşmazlıkta 07/06/2017 tarihinde meydana gelen su basması sonucunda oluştuğu iddia olunan hasar bedelinin tazmininde görevli mahkeme genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesidir.

Bu durum karşısında, iş bu davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği gözetilerek; mahkemenin görevsizliği nedeniyle HMK'nin 114-115 maddesi uyarınca davanın usulden reddine ve dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından davalının istinaf talebinin esasa dair sebepler incelenmeksizin, HMK'nin 353/1.a.3. ve 355. maddeleri uyarınca kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun sair istinaf sebepler incelenmeksizin KABULÜ ile İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin, 2018/82 Esas, 2021/202 Karar sayılı ve 02/03/2021 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nin 353/1.a.3 bendi uyarınca KALDIRILMASINA,2-Dairemizin kararı doğrultusunda işlem yapılması için dosyanın mahkemesine İADESİNE,3-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,4-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince iadesine,5-Davalı tarafın yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate