İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2022/1816 K.2022/1468

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin 3996 sayılı bazı yatırım ve hizmetlerin yap-işlet- devret modeli çerçevesinde yaptırılması hakkında kanun hükümlerine göre Kuzey Marmara Otoyolnun işletme hakkı sahibi olduğunu davalının ise işletme hakkı müvekkilinde bulunan otoyollarını ticari amaçla kullandığını,

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğnün hizmetleri hakkında kanun'un "geçiş ücretini ödememe ve Güvenliğin ihlali " başlıklı 30. Maddesinin 5. Fıkrası " 4046,3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemenedn giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geiy ücreti ile birlikte bu ücretin dört katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir" hükmünün haiz olduğunu, davalının ..., ..., ...

VE ... plakalı araçları ile 10/07/2020 ile 04/01/2022 tarihleri arasında 414 kez geçiş ücreti ödemeksizin geçiş yaptığını bunun için icra takibi başlatıldığını ve davalının itirazı nedeniyle takibin durduğundan bahisle itirazın iptali ve ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece '' Mahkememizde açılan davanın; itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemlerine ilişkin olduğu, davacının takibe konu ettiği alacağın ise, cezalı hesaplanan alacak kısmı ve fer'ileri ile ilgili davalı itirazı olduğu, davalı yanın itiraz dilekçesindeki savunmaları ve davacı tarafça dosyaya ibraz edilen delillerin incelenmesi sonucunda, kaçak geçiş iddiası doğrultusunda düzenlenen belgelerin ve diğer ekli belgelerin alacağın varlığı hakkında kanaat edinmeye yeterli belgeler olarak kabul edilemeyeceği, söz konusu belgelerin tek taraflı düzenlenen belgeler olduğu,

ihlalli geçiş bildirimleri davalı şirketin malik olduğu araçlar adına düzenlenmiş olmasına rağmen, tebliğ edilmediği, davalının bu konuda bir bilgisinin olmadığı, bildirmenin temerrüt amaçlı değil bilgi amaçlı olması gerektiği, herhangi bir bildirimde bulunulmaksızın icra takibi başlatıldığı,

bu haliyle de davacının cezalı geçiş ücretine ve fer'ilerine ilişkin alacak iddiasının ve muacceliyetinin gerçekleştiğine dair dosyada kanaat edinilmesini sağlayacak ve ihtiyati haciz kararı verilmesi için gerekli delilerin mevcut olmadığı ve İİK 257. maddesinin birinci fıkrası gereğince ihtiyati haciz talebine ilişkin koşulların gerçekleşmediği" gerekçesi ile ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz talebinin reddine dair verilen usul ve yasaya aykırı kararının İstinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını, ihtiyati haciz kararının teminatsız olarak kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE Uyuşmazlık, ihtiyati haciz talebinin reddine yönelik verilen kararın usul ve esas yönden hukuka uygun olup olmadığı noktasında toplanmıştır. 2004 Sayılı İİK'nin 257 ve devamında ihtiyati haciz düzenlenmiştir. İhtiyati haciz şartları 257. maddede, 258. maddede ise ihtiyati haciz kararına yer verilmiştir.

258. maddenin ilk fıkrasında alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecbur olduğu ifade edilmiştir. Bir alacak için İhtiyati haciz isteyen kişinin o alacağın alacaklı sıfatına sahip olması gerekir. Yani ancak alacağın alacaklısı İhtiyati haciz isteyebilir. Bu durum hakimin maddi hukuku araştırması gerektiği sonucunu beraberinde getirmektedir.

Hakim, ibraz edilen delilerden ihtiyati haciz isteyen kişinin alacaklı sıfatına sahip olduğuna kanaat getirirse ihtiyati hacze İlişkin şart gerçekleşmiş demektir (İİK m.258/1). Alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur. İbraz edilen ispat vasıtası, iddia edilen hakkın varlığını ispatlamaya elverişli olmalıdır.

Diğer yandan, alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesi aranmamaktadır. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi İhtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farklı olarak maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir. Bireylere etkin hukuki himaye sağlamaktır. Talep edilen alacağın ise vadesinin gelmiş olması gerekir (İİK m.257/1).

Alacağın muaccel olduğu an, ya tarafların anlaşması veya bir ihbar yada kanun hükmü veya hukuki ilişkinin mahiyeti ile belirlenir. Muacceliyet ile temerrüdü karıştırmamak gerekir. Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla mütemerrüt olur. Diğer yandan alacağın rehinle temin edilmemiş olması gerekir.

Vadesi gelmemiş alacaklarda ihtiyati haciz kararı verilmesinin şartları İİK 257/2. fıkrada sınırlı şekilde sayılmıştır.Somut olayda, davalıya ait aracın, davacının işlettiği otoyolda ihlalli geçiş yaptığı iddiası ile ihlalli geçiş ücretinin tazmini talep edilmiştir.

Taraflar arasında hizmet sözleşmesi kurulup kurulmadığı, davacının alacağı bulunup bulunmadığı, var ise alacağın miktarı belirlenmeden, davalının ödeme anlaşması bulunan banka kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmadan, bu aşamada ibraz edilen belgelerin niteliği İİK 258/1. maddesinde düzenlenen kanaat getirecek deliller kapsamında değerlendirilemeyeceğinden mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine karar dair karar verilmesinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan ihtiyati haciz talep eden davacı şirket vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M