İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2023/1586 K.2024/1642

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA.Davacılar vekili dava dilekçesinde.

Müvekkili şirketler, büyük rakamlara ulaşan haciz ve iflas yoluyla takiplerle karşılaştığından, paraya çevrilmesi durumunda, aktifi piyasa şartlarından çok düşük bir meblağlarla paraya çevrilecek ve birçok alacaklı alacağını tahsil etmek imkânından yoksun kalarak zarara uğrayacağını, müvekillerinin iflası halinde ise, alacaklılar konkordato sonucunda elde edebilecekleri pay oranla çok daha az bir garâme ile yetinmek zorunda kalacağını, buna karşılık ticari çevre ve potansiyeli elverişli olan müvekkili firmaların talep ettiği konkordato kabul edildiği takdirde,

müvekkilinin takiplerden korunması sayesinde ilişikle sunulan ödeme projesi çerçevesinde, borçlarını aktifi ile orantılı düzeyde ödemesi ve bu suretle tüm alacaklılarını haciz ve iflasın sağlayacağını, sonuçlardan çok daha elverişli bir düzeyde tatmin etmesi mümkün olabileceğini ayrıca teklif edilen konkordato alacaklıların yasal çoğunluğunun kabulüne ve mahkemenin tasdikine mazhar olduğu takdirde, firmanın içinde bulunduğu ekonomik darboğazdan kurtularak ülke ekonomisine yararlı katkılarını sürdürebilmesi imkânı doğmuş olduğunu,

müvekkili şirketlerin ortakları da borçların yapılanmasıyla tüm çaba ve emeklerini şirketlerin faaliyetlerini sürdürebilmesi ve borçların ödenebilmesi için göstereceğini, ilişikte sunduğu malî, ticarî ve hukukî belgelerden de anlaşılacağı üzere, şirketlerin teklif ettiği işbu konkordato büyük ölçüde başarı olasılığına sahip olduğunu şirketlerin talep ve teklifi malvarlığının durumuna uygun olup, firmanın geçmişteki saygın ticari yaşamına nazaran alacaklıları zarara uğratma kastından da tamamen âri bulunduğunu, Mahkememizce İ.İ.K.

287. maddesi uyarınca geçici mühlet kararı verilmesini ve konkordatonun başarıya ulaşabilmesi için müvekkil şirketin malvarlığının korunmasını, İ.İ.K. 286 maddesinde belirtilen belgeler tam ve eksiksiz olarak dilekçemiz ekinde Sayın Mahkemeye sunulmuştur. Müvekkil şirketlerin ve ortaklarının malvarlığının korunması yönünden geçici mühlet kararı verilmesini talep ediyoruz. Tensip kararı ile birlikte, İ.İ.K.

287. maddesi muvacehesinde müvekkil şirketlerve şirket ortakları hakkında üç ay süre ile geçici mühlet kararı verilmesine, konkordato teklifimize ilişkin olarak prosedürün işletilmesi kapsamında müvekkil şirketler ve ortakları hakkında bir yıl süre ile kesin mühlet verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 7101 sayılı Kanun ile değişik İ.İ.K 285 ve devamı maddeleri gereğince geçici mühlet ve akabinde kesin mühlet kararı verilerek konkordatonun tasdikine ilişkin davada, İİK’nın 287/5. maddesinin yollaması ile 292/son fıkrası gereğince hükmü nazara alınarak borçlu şirket yetkilisi ...'e tebligatın yapıldığını ancak duruşmaya katılmadığı, konkordato talep eden ... yönünden borçlu gerçek kişinin iflasa tabi bir kişi olmadığı, borçlu gerçek kişinin, İİK m.302 hükmünde konkordato projesinin kabulü için öngörülen iki alternatifli çoğunluğun hiç birisinin sağlamadığı,

konkordato talep eden ... yönünden borçlu gerçek kişinin iflasa tabi bir kişi olmadığı, borçlu gerçek kişinin, İİK m.302 hükmünde konkordato projesinin kabulü için öngörülen iki alternatifli çoğunluğun hiç birisinin sağlamadığı, ...

Şirketi yönünden ise borçlu şirketin, İİK m.302 hükmünde konkordato projesinin kabulü için öngörüleniki alternatifl çoğunluğun hiç birisini sağlamadığı, hem kaydi değer bilançosuna göre hem de rayiç bilançoya göre borca batık durumda olmadığı, diğer borçlu şirket yönünden ise borçlu şirketin, İİK m.302 hükmünde konkordato projesinin kabulü için öngörülen iki alternatifli çoğunluğun hiç birisini sağlamadığı,

İİK 305. maddede belirtilen tasdik şartları gerçeklememesi nedeniyle konkordato talebinin reddine karar verilmesi durumunda İİK 308. maddesinde düzenlenen iflas şartının değerlendirilmesi gerektiğini, borca batıklığın tespiti için TTK'nın 324. maddesi uyarınca bir borca batıklık bilançosu hazırlanarak TTK'nın 324. maddesine göre borca batıklık bilançonda aktiflerin rayiç değerden bilançoya geçirilerek borca batıklık bilançonun çıkarılması gerektiğini, komiser tarafından rayiç değer bilançosuna esas alınmak üzere şirketin mali tablolarında ve kayıtlarındaki varlıkların rayiç değerleri bilirkişiler marifetiyle tespit ettirildiğini,

bilirkişilerce hazırlanan 26.04.2023 tarihli rapor dikkate alınarak borçlu şirketin 13.12.2022 tarihi itibariyle öz kaynakların durumuna göre 6102 sayılı TTK'nın 376/3 maddesinde belirtilen değerleme yöntemlerine göre öz kaynağının (-) (-) 866.208,55 TL borca batık durumda olduğu tespiti yapıldığını, İİK 305/1-c bendi uyarınca konkordato tasdik şartları gerçekleşmemesi nedeniyle davacı şirketin konkordato talebinin reddine ve borca batık durumda olduğu gerekçesiyle Konkordato talep eden davacı borçlu İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil numarasında kayıtlı ...

ŞİRKETİ, davacı borçlu İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil numarasında kayıtlı davacı borçlular ... - T.C. No: ... ve ... - T.C. No: ... KONKORDATO TALEBİNİN REDDİNE,... ŞİRKETİ'nin konkordato talebini REDDİ İLE: İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil numarasında ... ESENYURT adresi ile kayıtlı ... ŞİRKETİ nin İİK'nun 177/4 Maddesi uyarınca İFLASINA, İflasın 11/05/2023 günü, saat: 13:10 itibariyle AÇILMASINA, dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; komiser heyeti raporunun eksik ve hatalı olarak düzenlendiğinden hüküm kurmaya kesinlikle elverişli olmadığını, 27/04/2023 tarihli komiser heyeti raporuna dayanarak itirazda bulunmak için hiç süre tanınmadan hukuki dinlenilme ihlal edilerek verilen iflas kararının da hem usuli açıdan hem de esas bakımından kanuna, hukuka ve yerleşik yargıtay içtihatlarına açıkça aykırı olduğunu, konkordato komiseri ve davacı şirketlerin yetkilisi mahkeme huzurunda dinlenmeden karar verildiğini, hükme esas alınan raporlarda... firması yönünden borca batıklığın yanlış hesaplandığını,

... firmasının kesin mühlet içerisinde borçlarını ödeme amacıyla kat ettiği yolun göz ardı edildiğini, borca batıklık hesabında TTK 376/3 çerçevesinde rayiç değerlerin esas alınmasının yasal bir zorunluluk olduğunu, borca batıklığın alanında uzman bilirkişi marifetiyle ve kesin olarak tespit edilmesi gerektiğini, borca batıklığın tespitinde dava tarihinden sonraki gelişmelerin de dikkate alınması gerektiğini, davacıların başından beri iyi niyetli olarak hareket ettiğini, borçlarını konkordato projesi doğrultusunda ödeyip tasfiye etmek için elinden gelen çabayı sarf ettiklerini,

davacı... hakkında verilen iflas kararının kaldırılmaması ve davacı ... firmasının konkordato talebinin kabul edilmemesi durumunda; alacaklıların çoğu alacaklarını tam olarak elde edemeyecek ve zarar edecekleri gibi, mevcut uzman şirket yöneticilerinin yokluğunda mevcut hak ve menfaatleri hiç kimse bilemeyecek, bulamayacak ve bu hak ve menfaatlerin takip ve tahsilatını yapamayacağını, belirterek, kararın kaldırılmasını konkordato projesinin tasdikini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme.

6100 sayılı Kanunun 341 nci maddesi uyarınca istinaf kanun yolu açık olan davadaki yasal şartları taşıyan istinaf incelemesi, 6100 sayılı Kanunun 355 nci maddesi uyarınca resen gözetilen kamu düzenine aykırılık halleri dışında, taraflarca yargılama aşamasında ileri sürülen iddia ve savunma kapsamında kalan ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.Talep, İİK'nin 285. ve devamındaki maddeler uyarınca konkordato istemine ilişkindir.Mahkemece,

davacılar vekilinin vekaletnamesinde eldeki davayı açmak üzere özel yetkisine istinaden konkordato geçici mühleti verilmesi talebi üzerine davacılar hakkında 13.12.2021 tarihinde 3 ay süreyle geçici mühlet kararı verildiği, 3 kişilik konkordato geçici komiser heyeti görevlendirildiği, 08/03/2022 tarihli ara karar ile geçici mühlet süresinin 2 ay süreyle uzatılmasına karar verildiği, 12.05.2022 tarihli duruşmada bir yıl süre ile kesin mühlet kararı verildiği, komiser heyetinin nihai raporu sonrası 11.05.2023 tarihli duruşmada talep eden borçlu şirket ile gerçek şahısların konkordato taleplerin reddine, ...

Şirketi'nin iflasına dair karar verilmiştir.Davacılar vekilince ... Şirketi ile ... Şirketi yönünden istinaf kanun yoluna başvurulduğu, davacılar ... İle ... yönünden konkordato talebinin reddi kararına karşı istinaf kanun yoluna gerekçeli karar tebliği ve ilanlardan itibaren süresinde davacılar ve alacaklılar vekillerince herhangi bir başvuru yapılmadığı anlaşılmakla istinaf incelemesi yalnızca şirketler yönünden yapılmıştır.

Konkordato talep eden şirketlerin dava tarihi itibariyle İstanbul Ticaret Sicil Memurluğu'na kayıtlı olduğu, ticari merkezinin Esenyurt/İstanbul adresinde bulunduğu, davanın İİK.nun 285/3 ve 154/1. maddesinde öngörülen şekilde yetkili Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açıldığı anlaşılmıştır.Konkordato komiseri Yeminli Mali Müşavir Dr. ... tarafından ... Şirketi yönünden düzenlenen 26/04/2023 tarihli konkordatonun tasdiki hakkındaki gerekçeli raporda; ... Şirketi yönünden.

Borçlu şirketin 31.12.2022 tarihi itibariyle kaydi özkaynaklarının (+) 6.828.968,25 TL, rayiç değerli özkaynaklarının ise (+) 12.492.072,37 TL olduğunu, bu kapsamda şirketin hem kaydi değer bilançosuna göre hem de rayiç bilançoya göre borca batık durumda olmadığını, borçlu şirketin, İİK m.302 hükmünde konkordato projesinin kabulü için öngörülen “kaydedilmiş olan alacaklıların ve alacakların yarısını veya kaydedilmiş olan alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini” şeklindeki iki alternatifli çoğunluğun hiç birisini sağlamadığını, dolayısıyla somut olayda,

borçlu şirketin dosyaya sunduğu konkordato projesinin İİK 302 hükmü gereğince red edildiğini, bu sebeple İİK.m.305/c kapsamında bu şartın gerçekleşmediğinin komiserliğimce değerlendirildiği, İcra İflas Kanununda konkordato tasdiki için ön koşul olan konkordato projesinin İİK 302 nci madde uyarınca yapılan toplantıda ve iltihak süresi içinde verilen oylarla kabul edilmemesi nedeniyle, konkordato tasdiki için kanunda öngörülen diğer şartlar bakımından herhangi bir değerlendirmenin yapılmadığını,

konkordato talebinde bulunan şirkete ait konkordato ön projesinde Rehinli Alacaklılar ile görüşülerek İcra İflas Kanunu’nun 308/h maddesi uyarınca “Rehinli Alacaklılarla Müzakere ve Borçların Yapılandırılması” müessesesinden yararlanılmaya çalışılacağının belirtilmesine ve ayrıca Alacaklılar Toplantısına davet metninde davacı borçlulara ilişkin rehinli alacaklılar toplantısının 13.04.2023 tarihinde saat 13:00-13:30 itibariyle yapılacağı ilan edilmesine rağmen, rehinli alacaklılar toplantısına katılan alacaklının olmadığı, ...

Şirketi Yönünden ise: Borçlu şirketin 31.12.2022 tarihi itibariyle kaydi özkaynaklarının (+) 977.650,29 TL olduğu ve şirketin kaydi değerlere göre borca batık durumda olmadığı, ancak borçlu şirketin rayiç değerli özkaynaklarının ise (-) 866.208,55 TL olduğu, bu kapsamda şirketin rayiç bilançoya göre borca batık durumda olduğunu, borçlu şirketin, İİK m.302 hükmünde konkordato projesinin kabulü için öngörülen “kaydedilmiş olan alacaklıların ve alacakların yarısını veya kaydedilmiş olan alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini” şeklindeki iki alternatifli çoğunluğun hiç birisini sağlamadığı,

dolayısıyla somut olayda, borçlu şirketin dosyaya sunduğu konkordato projesinin İİK 302 hükmü gereğince red edildiği, bu sebeple İİK.m.305/c kapsamında bu şartın gerçekleşmediğinin komiserliğimce değerlendirildiği, İcra İflas Kanununda konkordato tasdiki için ön koşul olan konkordato projesinin İİK 302 nci madde uyarınca yapılan toplantıda ve iltihak süresi içinde verilen oylarla kabul edilmemesi nedeniyle, konkordato tasdiki için kanunda öngörülen diğer şartlar bakımından herhangi bir değerlendirmenin yapılmadığını,

konkordato talebinde bulunan şirkete ait konkordato ön projesinde Rehinli Alacaklılar ile görüşülerek İcra İflas Kanunu’nun 308/h maddesi uyarınca “Rehinli Alacaklılarla Müzakere ve Borçların Yapılandırılması” müessesesinden yararlanılmaya çalışılacağının belirtilmesine ve ayrıca Alacaklılar Toplantısına davet metninde davacı borçlulara ilişkin rehinli alacaklılar toplantısının 13.04.2023 tarihinde saat 13:00-13:30 itibariyle yapılacağı ilan edilmesine rağmen,

rehinli alacaklılar toplantısına katılan alacaklının olmadığı şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmiştir.İİK'nin "Alacaklılar toplantısı ve projenin kabulü için gerekli çoğunluk" başlıklı 302. maddesi: "....Konkordato projesi; a) Kaydedilmiş olan alacaklıların ve alacakların yarısını veya b) Kaydedilmiş olan alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini, aşan bir çoğunluk tarafından imza edilmiş ise kabul edilmiş sayılır." şeklindedir.

İİK'nin "konkordatonunu tasdiki" başlıklı 305. maddesinde:"302 nci madde uyarınca yapılan toplantıda ve iltihak süresi içinde verilen oylarla kabul edilen konkordato projesinin tasdiki aşağıdaki şartların gerçekleşmesine bağlıdır. a)Adi konkordatoda teklif edilen tutarın, borçlunun iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olacağının anlaşılması;

malvarlığının terki suretiyle konkordatoda paraya çevirme hâlinde elde edilen hasılat veya üçüncü kişi tarafından teklif edilen tutarın iflâs yoluyla tasfiye hâlinde elde edilebilecek bedelden fazla olacağının anlaşılması. b)Teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması (bu kapsamda mahkeme,

borçlunun beklenen haklarının dikkate alınıp alınmayacağını ve alınacaksa ne oranda dikkate alınacağını da takdir eder). c)Konkordato projesinin 302'nci maddede öngörülen çoğunlukla kabul edilmiş bulunması d)206'ncı maddenin birinci sırasındaki imtiyazlı alacaklıların alacaklarının tam olarak ödenmesinin ve mühlet içinde komiserin izniyle akdedilmiş borçların ifasının,

alacaklı bundan açıkça vazgeçmedikçe yeterli teminata bağlanmış olması (302 nci maddenin altıncı fıkrası kıyasen uygulanır). e)Konkordatonun tasdikinin gerektirdiği yargılama giderleri ile konkordatonun tasdiki durumunda alacaklılara ödenmesi kararlaştırılan para üzerinden alınması gereken harcın, tasdik kararından önce, borçlu tarafından mahkeme veznesine depo edilmiş olması.

Mahkeme konkordato projesini yetersiz bulursa kendiliğinden veya talep üzerine gerekli gördüğü düzeltmenin yapılmasını isteyebilir." şeklinde düzenleme ile tasdik şartları sayılmıştır. Davaya konu somut olayda; ... Şirketi yönünden konkordatoya tabi adi alacakların toplamının 7.424.778,81 TL alacaklı sayısının ise 100 olduğu, toplantıda ve iltihak süresi içinde evet oyu veren alacak tutarı toplamının 204.169,39 TL alacaklı sayısının ise 5 olduğu, ...

Şirketi yönünden ise, konkordatoya tabi adi alacakların toplamının 1.862.092,07 TL alacaklı sayısının ise 15 olduğu, toplantıda ve iltihak süresi içinde evet oyu veren alacaklı bulunmadığı anlaşılmakla konkordato projesinin her iki şirket yönünden de İİK'nın 302. maddesindeki öngörülen çoğunlukla kabul edilmediği sabit olup İİK'nın 305. maddesi kapsamında konkordatonun tasdiki şartlarının gerçekleştiğinden bahsedilemez.

İş bu nedenle, mahkemece konkordatonun tasdiki talebinin reddine dair verilen kararın dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece... Şirketi yetkilisi ...'e çıkarılan duruşma gün ve saatini bildirir meşruhatlı davetiye 06.05.2023 tarihinde bizzat tebliğ edilmesine rağmen, 11.05.2023 tarihli duruşmaya şirket yetkilisi katılmadığından dinlenilmediği anlaşılmakla davacılar vekilinin bu konuda istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Mahkemece ...

Şirketi yönünden konkordato talebi reddedilmiş olmasına rağmen borca batıklığın bulunmadığından bahisle iflas kararı verilmemiştir.

Mahkemece itibar edilen 26.04.2023 tarihli komiser heyeti raporunda 31.12.2022 tarihli itibariyle şirketin borca batık olmadığı tespit edilmiş ise de, borca batıklığın resen araştırılması gerektiğinden karar tarihine en yakın veriler dikkate alınacak şekilde borca batıklık durumunun değerlendirlendirildiği bilirkişi raporunun alınmaması usul ve yasaya aykırıdır.Mahkemece ...

Şirketi yönünden ise konkordato talebinin reddi kararı ile birlikte borca batık olması nedeniyle iflas kararı verilmiştir. Konkordato komiseri tarafından sunulan 26.04.2023 tarihli raporunun davacılar vekiline 09.05.2023 tarihinde tebliğ edildiği, davacılar vekilinin 11.05.2023 tarihli duruşmada ise rapora karşı beyanda bulunmak için süre talep ettiği, mahkemece talebin kabul edilmeyerek hüküm tesis edildiği,

davacılar vekilinin istinaf dilekçesinde ise borca batıklığın yanlış hesaplandığı ve rayiç değerin esas alınmadığı itirazında bulunduğu anlaşılmakla,mahkemece bilirkişi heyeti oluşturularak her iki şirket yönünden de karar tarihine en yakın veriler ile güncel durumu itibariyle rayiç değerlere göre borca batık olup olmadığı konusunda rapor aldırılmasının ardından varılacak neticeye göre iflas sebeplerinin her iki şirket yönünden de ayrı ayrı tartışılması gerekmektedir.

Yargıtay 6. HD 2023/3428 E. 2023/3766 K. Sayılı içtihatı:"...mahkemece yeniden bilirkişi raporu aldırılarak davacı şirketin güncel durumu itibariyle rayiç değerlere göre borca batık olup olmadığının tespit edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş," şeklindedir.

İİK'nın 308/2 maddesinde; "(Ek fıkra:9/6/2021-7327/6 md.) Konkordato süreci iflâsla sonuçlandığı takdirde, iflâs kararını veren mahkeme tasfiyenin basit veya adi tasfiye usulüne göre yapılmasına ve gerektiğinde adi tasfiyenin komiserler tarafından yerine getirilmesine karar verir. Bu hâlde iflâs idaresine ait görev ve yetkiler komiserler tarafından kullanılır." hükmü yer almaktadır.

Yani iflas kararı verildiği takdirde mahkemece ayrıca tasfiye usulünün de belirlenmesi gerekmektedir. İİK'nın 218.maddesinde "İflas dairesince defteri tutulan mallar bedelinin tasfiye masraflarını koruyamayacağı anlaşılırsa basit tasfiye usulü tatbik olunur." düzenlemesine yer verilmiştir.Aksi takdirde ise adi tasfiye usulü uygulanacaktır.

Şirketin güncel verileri nazara alınarak tasfiye usulü de tespit edilmelidir.Açıklanan nedenlerle, mahkemece bilirkişi heyeti raporu aldırılmasından sonra konkordato isteminin reddi ile doğrudan iflas şartları tartışılarak ve tasfiye usulü belirlenerek iflasına karar verilmesi gerektiğinden istinaf yoluna başvuran davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dairemizin kararına uygun şekilde yargılama yapıldıktan sonra yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere. 1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/1037 E. 2023/486 K. Sayılı 12/05/2023 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Dosyanın,

Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE,3-Davacılar tarafça yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,4-Davacılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,5-Davacıların yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde,