İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2023/1897 K.2023/1803

DAVA İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 27/10/2021

KARAR TARİHİ: 20/12/2023

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından 13.01.2018/2019 tarihleri arasında sigortalı olan ... A. Ş. adına Kobi Paket Sigorta Poliçesi düzenlenmiş olduğunu, bu kapsamda işletmedeki içecek dolabının yanmış olduğu ve yangının restorana sirayet ederek hasar vermiş olduğunu, bu kapsamda oluşan zarara istinaden sigortalısına 27.144,63 TL ödeme yapılmış olduğunu, söz konusu olayın buzdolabından kaynaklı olduğunu, davalı tarafça ihtara rağmen ödeme yapılmadığı için davalı aleyhine icra takibi yapılmış olduğunu ancak yapılan hukuksuz itiraz ile takibin durdurulmuş olduğunu beyan ile itirazın iptal edilerek takibin devamına karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; davanın usul yönünden reddedilmesi gerektiğini, diğer yandan yangına sebebiyet vermiş olduğu iddia edilen dolabın üretimi/satışı veya dava dışı sigortalıya müvekkili tarafından ariyet olarak tesliminin söz konusu olmadığını, bu nedenle pasif dava ehliyeti nedeni ile davanın reddedilmesi gerektiğini, davacı ile müvekkili arasında da herhangi bir sözleşmenin bulunmadığını, sözleşmede tarafın dava dışı ...

A.Ş. olduğunu, yangının dolaptan kaynaklanmış olduğuna dair herhangi bir tespitin bulunmadığını, ayrıca talep edilen rakamın çok fahiş olduğunu, söz konusu yangının dava dışı ... A.Ş'.nin ariyet olarak kullanıldığı ve buzdolabının çalışır vaziyette olmasından ve elektrik bağlantılarından kaynaklı olduğu hususun aşikar olduğu beyan ile davanın reddedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece " Dava, rücuen tazminat alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK 67 vd maddeleri gereğince iptali talebine ilişkindir.Dava konusu yangının efes pilsen marka buzdolabından çıktığı dosyaya sunulan eksper raporu ve yangın raporundan anlaşılmaktadır.

Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu yangına sebebiyet veren buzdolabının davalı tarafından dava dışı/sigortalı ...

A.Ş'ye bırakıldığına (teslim edildiğine) ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin olmadığı, davacı vekiline verilen kesin süre içerisinde beyanda bulunulmaması sebebiyle davacının HMK 94/3 maddesi gereğince davalının husumet itirazları yönünden beyanda bulunma hakkının ortadan kalktığı, dava konusu zarara sebebiyet veren buzdolabının davalı tarafından dava dışı/sigortalı ...'ye teslimine ilişkin yeterli delilin olmadığı, anılan hususun davacı tarafça yöntemince ispat edilmediği anlaşılmış, davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle;Tarafımızca ileri sürülen ve iddiamızı kanıtlayan deliller usulünce incelenmeden ve yeterli araştırma yapılmaksızın İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından hüküm kurulmuştur. İşbu hüküm eksik inceleme sonucu kurulduğundan hatalıdır. Nitekim bu husus Yargıtay kararlarına konu olmuş ve Yargıtay içtihatları gereği bozma nedenidir.

İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen gerekçeli kararda, dava konusu yangının ... marka buzdolabından çıktığı dosyaya sunulan eksper raporu ve yangın raporundan anlaşıldığı ifade edildikten sonra dava konusu zarara sebebiyet veren buzdolabının davalı tarafından dava dışı sigortalı ... A.Ş.'ye bırakılmasına ilişkin belgenin sunulmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Oysaki dava dilekçesinin ekinde sunulan teslim tutanağı ile söz konusu buzdolabının davalı tarafından dava dışı sigortalıya teslim edildiği açıktır. Yerel mahkemece bu husus dikkate alınmadan verilen hüküm hatalıdır.'' şeklinde beyanda bulunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme.

6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.Dava; davacı sigorta şirketinin, dava dışı sigortalısına ait işyerinde davalı şirket tarafından ödünç sözleşmesi kapsamında verildiği iddia olunan buzdolabının sebep olduğu yangın sonucu oluşan hasarın ödenmesi üzerine,

ödenen miktarın 6102 Sayılı TTK'nın 1472-1481.maddeleri uyarınca davalı şirketten rücuen tazmini talebi ile başlatılan takibe itirazın iptali ve icra inkar tazminat talebine yöneliktir.Mahkemece dava konusu yangına sebebiyet veren buzdolabının davalı tarafından dava dışı/sigortalı ...

A.Ş'ye bırakıldığına (teslim edildiğine) ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin olmadığı, davacı vekiline verilen kesin süre içerisinde beyanda bulunulmaması sebebiyle...anılan hususun davacı tarafça yöntemince ispat edilmediği'' gerekçesi ile davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiştir.6102 sayılı TTK‘nun 1472. maddesinde halefiyet düzenlenmiştir.

Maddede, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği ifade edilmiştir. Sigortalının tazminat alacağının hukuki temelinin haksız eylemden, kanundan veya sözleşmeden kaynaklanmış olması arasında hiçbir fark yoktur.

TTK 1472. ‘nci maddeden kaynaklanan halefiyet hakkı sigortacıya, zarar sorumlusundan, sigortalısına ödediği sigorta bedeli kadar talep hakkı ve bunun doğal sonucu olarak da zarar sorumlusuna karşı dava hakkını sağlamaktadır. Halefiyete dayalı olan rücu davasında, esas itibariyle sigortalının kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

Her tazminat davasında olduğu gibi, sigortacının açtığı rücu davasında da davalının kusurunu ve zararı ispat etmek davacı sigortacıya düşer. Halefiyete dayalı sigorta rücu davasında sigortacı halefiyet hukuki ilişkisi sebebiyle ancak selefinin sahip olduğu haklara sahip olur.

Sigortacı halefiyete dayanarak rücu davasını zarar sorumlusu aleyhine yönelttiğine göre, sigortalının zarar sorumlusuna karşı açacağı tazminat davasında sigortalı neyi ispat etmesi gerekiyorsa, sigortacıda bu davada onu ispat etmekle yükümlüdür. Somut davada, davalı şirketin yangına sebep olduğu iddia edilen buzdolabını sigortalıya teslim ettiği ispat edilmelidir.

Bu durumda, davacının öncelikle zarara neden olana karşı iş bu davayı yöneltmesi ve daha sonraki aşamada ise zarar verenin kusurunu ve zararını ispatlaması gerekecektir.Davacı tarafın delil listesinin ekinde sunduğu Kullanım Ödüncü (Ariyet) Sözleşmesi başlıklı sözleşme her ne kadar imzası bulunmasa da dava dışı ... A.ş ile imzası bulunan sigortalı arasında düzenlenmiştir. Sözleşme, soğutucu teslimine ilişkindir.

Sözleşmenin ekinde de neyin teslim edildiği anlaşılmayan imzalı bir teslim tutanağı mevcuttur.

Mahkemece 18/01/2022 tarihli ön inceleme duruşmasında davacı vekiline dava konusu yangına sebebiyet veren içecek soğutma dolabının davalı tarafından ariyet sözleşmesi ile ilgili iş yerine teslim edildiğine ilişkin tüm bilgi ve belgeleri sunmak üzere iki haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde eksikliğin giderilmemesi halinde dosyaya mevcut bilgi ve belgelere göre devam edileceğinin ihtar edilmesinde rağmen davacı tarafça beyanda bulunulmamıştır.

Dosya kapsamında bulunan ticaret sicil kayıtlarından davalının iş konusunun bira imalatı olduğu, dava dışı ...A.ş'nin iş konusunun ise ..içeceklerin tedariki, muhafazası, alım satımı olduğu, şirketlerin farklı tüzel kişilikler olduğu görülmektedir.Tüm dosya kapsamından; davalının yangına sebep olduğu iddia edilen buzdolabını sigortalıya teslim eden şirket olduğu kanıtlanamadığından diğer bir deyişle ihtilaflı maddi hukuk ilişkisinin gerçek süjesi olduğu kanıtlanamadığından, mahkemece davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi doğru olmuştur.Açıklanan nedenlerle;

dosya kapsamına göre ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu ulaşılan maddi olay ve hukuki değerlendirme usul ve yasaya uygun olup kamu düzenine aykırı herhangi bir husus tespit edilmediğinden, davacı vekilinin istinaf dilekçesinde yer verdiği itirazların yerinde olmadığı anlaşılmakla istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85TL istinaf karar harcının Hazineye irat kaydına,4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,