İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2024/1138 K.2024/1017

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili ihtiyati haciz talepli dava dilekçesinde özetle;1163 sayılı Kooperatif Kanununun 10. maddesi gereğince davacının, kooperatifin amacına ulaşamaması nedeniyle ortaklıktan çıktığının tespitine ve fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla, genel kurul kararları gereği ödemiş olduğu sermaye payı ve diğer ortaklık payı ödemeleri olmak üzere şimdilik 100.000,00.

TL'nin ödendiği günden itibaren en yüksek banka mevduat faizi işletilerek iadesine, kooperatifin amacı doğrultusunda müvekkile verilmesi gereken taşınmaz mülkiyetinin kaybından dolayı fazlaya ilişkin her türlü hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00. TL. maddi tazminatın, 100.000,00.

TL. manevi tazminatın davalı kooperatiften alınarak davacıya verilmesine, davacının alacağının tahsil kabiliyetini arttırmak ve telafisi imkansız zararların önüne geçmek ve mağduriyetlerinin boyutunun artmaması için davalı kooperatif adına kayıtlı menkul ve gayrimenkuller üzerine üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir konulmasına veya davalının menkul ve gayrimenkulleri ile üçüncü kişiler nezdindeki hak ve alacaklarının somut olayda uyuşmazlık konusu olmadığı gerekçesiyle tedbir talebinin reddedilmesi halinde ise İcra İflas Kanunu'nun 257 vd. Maddeleri uyarınca dosya kapsamında müvekkilin alacağının tahsilinin garanti

altına alınması bakımından davalının gayrimenkul, menkul ve üçüncü kişiler nezdindeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulabilmesi bakımından ihtiyati tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz kararı verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemenin 08/12/2023 tarihli ara kararı ile, davacının davalı Kooperatiften alacaklı olup olmadığı, tazminat isteminin yerinde olup olmadığı hususunun yargılamaya muhtaç olduğu, dosyaya sunulu evraklar kapsamında muaccel bir para alacağının varlığına ilişkin yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği, alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiği, dosya kapsamında yaklaşık ispat koşulunu sağlamaya yeterli kanaate ulaşılamamakla ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

Verilen ara karara karşı davacı vekili tarafından dava dilekçesindeki nedenler tekrarlanarak istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Dava, kooperatifin üyeliğinden kaynaklanan, ortaklıktan çıktığının tespiti ile çıkma payı alacağı ile uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, talep edilen alacağa yönelik ihtiyati tedbir ile ihtiyati tedbir mahiyetindeki ihtiyati haciz şartlarının oluşup oluşmadığı noktasındadır.

İhtiyati Tedbir, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Geçici Hukuki Korumalar" üst başlığını taşıyan onuncu kısmının 389 vd maddelerinde düzenlenmiştir. 389. maddede ihtiyati tedbirin şartlarına yer verilmiş, son cümlede ise, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği belirtilmiştir. Aynı yasanın 390/3.fıkrasında ise, tedbir talep eden tarafın davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğu belirtilmiştir.

İhtiyati haciz, İİK'nin 257 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

257. madde uyarınca, ihtiyati haczin vadesi gelmiş bir para borcu için istenebileceği, vadesi gelmemiş borçtan dolayı ihtiyati haciz istenebilmesi için borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisinin kaçmaya hazırlanması, yahut kaçmış olması veya bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması gereklidir.

İİK'nın 258/1 fıkrasına göre de, alacaklının, alacağı ve icabında haciz talepleri hakkında, mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecbur olduğu hükme bağlanmıştır. Bu hükme göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için, kesin bir ispat aranmamakta, özellikle hukuki bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanmasının tercih edilmesi gereken bir seçenektir. (Yargıtay 19.HD. 23.01.2014 t.

2023/18723-2014/1804) Somut olayda, davacı, davalı kooperatifin amacına ulaşamadığından bahisle Kooperatif Kanununun 10. maddesi gereğince ortaklıktan çıktığının tespiti ile çıkma payı alacağı ile uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini talep etmiş, alacağını teminat altına almak için davalı kooperatif adına kayıtlı menkul ve gayrimenkuller ile üçüncü kişiler nezdindeki hak ve alacaklara ihtiyati tedbir kararı ile ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiştir.

Öncelikle, tedbir talep edilen davalının mal varlığı uyuşmazlığın konusu değildir. Uyuşmazlık konusu olmayan mal, hak ve alacaklar üzerine de ihtiyati tedbir konulaması mümkün değildir.

Öte yandan davacının kooperatiften çıktığının tespiti ile varsa alacaklı olduğu miktar yargılama aşamasında delillerin değerlendirilmesi neticesinde tespit edilecek mahiyette olup bu aşamada ibraz edilen belgelerin niteliği ve dosya kapsamına göre, İİK 258/1. maddesinde düzenlenen kanaat getirecek deliller kapsamında değerlendirilemeyeceğinden yaklaşık ispat koşulu ve İİK'nın 257.madde ön görülen koşullar oluşmadığından ihtiyati haczin talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle İlk Derece Mahkemesinin ara kararı usul ve yasaya uygun olduğundan 6100 sayılı HMK 353/1.b.1 maddesi uyarınca davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M