İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2024/1820 K.2025/1143

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 ncü maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu 28/06/2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından davalı şirkete ait Mecidiyeköy'deki ... AVM isimli alışveriş merkezinde bulunan iş yerinin yılbaşı süsleme işinin yapıldığını, taraflar arasındaki sözleşmeye göre tahakkuk eden alacakla ilgili davacı tarafından toplam 38.940-TL'lik fatura düzenlendiğini, davalı tarafın faturaya mahsuben 20.940-TL ödeme yaptığını, bakiye 18.000-TL'nin ödenmemesi nedeniyle davalı şirket aleyhine icra takibi yaptıklarını, davalı tarafın haklı bir neden olmaksızın takibe itiraz ettiğini, bu nedenlerle haksız itirazın iptaliyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde ve yargılama aşamasındaki beyanlarında özetle; davalı tarafından yaptırılan iş bedelinin tamamının ödendiğini, davacı tarafın sözleşmeye göre eksik ifada bulunduğunu, ayrıca davalı şirkete yapılan işte istihdam edilen bir kısım işçilerin başka yerde de çalıştırıldığını, dolayısıyla söz konusu işçilerin ücretlerinin de davalıdan istendiğini, davacı tarafın eksik bırakmış olduğu işi dava dışı başka bir firmaya yaptırıldığını, dolayısıyla davacı tarafından yapılan iş bedelinin tamamının ödenmiş olması nedeniyle davalı tarafa herhangi bir borçları bulunmadığından yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR

Mahkemece''...Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre.

Mahkememizce BAM kaldırma ilamı sonrasında alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere ticari defter ve kayıtlara göre takip tarihi itibariyle davacı tarafın davalı taraftan 20.940,00 TL alacaklı olduğu, Davalı tarafın 714,49 TL tutarlı tek taraflı ödeme kaydı ile ilgili dosya muhteviyatında herhangi bir tevsik edici belgeye rastlanılmadığı, iş bu kayıt işlemi için davalı tarafından belge sunulsa bile alacağın 20.225,51 TL tutara düşeceği/düşebileceği, en nihayetinde davacı tarafın takip talebinin 18.000,00 TL asıl alacak yönünde olduğu,

Davalı tarafın takip tarihinden önce temerrüde düştüğüne/düşürüldüğüne dair dosya muhteviyatında tevsik edici belgeye rastlanılmadığı, davalı tarafın eksik olan işlerin dava dışı üçüncü bir firmaya yaptırıldığı hususunun ispatlanamadığı, nitekim eksik işlerin yaptırıldığı iddia edilen tarihten sonra bile davacı şirkete 05/12/2017 ve 22/12/2017 tarihlerinde ödeme yapıldığı,

eksik olan işlerin üçüncü bir kişiye yaptırılması durumunda aynı işle ilgili davacı tarafa ücret ödenmesinin ticari hayatın olağan akışına uygun olmadığı dikkate alınarak davanın kabulüyle icra takibine yönelik itirazın iptaline ve likit olan alacağa yapılan itiraz nedeniyle davacı lehine %20 icra inkar tazminatına hükmetmek gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak)'' dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili tarafından süresinde sunulan istinaf dilekçesinde özetle; davacının alacağının bulunmadığı,sözleşme yükümlülüklerine uyulmaması nedeniyle sözleşmenin feshedildiği, eksik inceleme ile karar verildiği, süresinde faturaya itiraz edildiği, iş ve hizmetin yapıldığının ispatlanamadığı, dava dışı ... şirketi ile anlaşmak zorunda kalınarak işin tamamlanmasının sağlandığı, bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının hukuka aykırılık teşkil ettiği, tanık dinlenilmeksizin karar verilmesinin yerinde olmadığı belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

HMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava, hizmet sözleşmesine dayalı olarak davalı aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Bakırköy 12. İcra Dairesi'nin ... sayılı takip dosyasının incelenmesinde, 31.12.2017 tarih ve 18.000 TL tutarlı cari hesap dayanak kılınmak suretiyle 18.000 TL cari hesap ve 581,42 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 18.581,42 TL alacağın tazmini talepli davalı aleyhine takip başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 18.05.2018 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilince borca ve tüm ferilerine itiraz edildiğine ilişkin 21.05.2018 tarihli itiraz dilekçesi sunulduğu anlaşılmaktadır.

Mahkeme tarafından yargılama sonucunda 04.03.2019 tarihli ilam ile davanın kabulüne dair karar verilmiş olup, iş bu karara yönelik istinaf yasa yoluna başvurulması nedeniyle dairemizce yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda 2020/1157 E 2022/1463K sayılı ilam ile ''.... Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, faturanın teslim tarihinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere uyuşmazlığa konu 38.940 TL'lik faturanın düzenlenmesi aşamasında davalının sigortalı çalışanı ...'a teslim edildiği belirtilmiş ve fatura sağ alt kısmında bu kişinin ismi yazılmış ise de hangi tarihte teslim aldığı fatura örneği silik olduğundan dolayı anlaşılamamaktadır. Öncelikle bu eksikliğin giderilmesi gerekmektedir.

07.01.2019 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, dosyada mevcut bulunmayan Kadıköy 24. Noterliği'nce düzenlenen 09. 01.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ve işbu ihtarnamenin tebliğine ilişkin düzenlenen mazbatanın da dosya arasına alınması, incelenmesi gerekmektedir.

Aynı zamanda, dosyada mübrez iki bilirkişi raporu birbiriyle çeliştiği anlaşılmakla, uyuşmazlığa konu alacağın şüpheye mahal bırakılmaksızın tespiti için bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmesine yönelik yeni bir bilirkişiden denetime elverişli rapor alınması gerekmektedir. Anılan nedenlerle, davalı tarafın istinaf sebeplerinin kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK'nin 353 1/a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına'' dair karar verilmiştir.

Kaldırma kararından önce yapılan tespitler:Taraflar arasında düzenlenen montaj sözleşmesinin incelenmesinde; davalının işveren davacının ise yüklenici sıfatının yer aldığı, sözleşme konusunun yüklenici tarafından sözleşme kapsamında gerçekleştirmek üzere taahhüt edilen İstanbul ... projesi AVM inşaatı led aydınlatma armatürleri ve ledli görsel sistemler montaj ve işleri olduğu ve belirtilen teknik özelliklere uygun olarak ...

AVM yılbaşı dekorasyonu işi kapsamında, anahtar teslimi sabit fiyatlarla montaj işleri konusunu teşkil ettiği, yüklenicinin sözleşme konusu teşkil eden işi, keşif özetinde belirtilen teknik özelliklere ve miktarlarda, eksiksiz, kusursuz çalışır halde ve taahhüt edilen zaman içerisinde, hiçbir ilave ücret talep etmeksizin yaparak işi tamamlayacağı, yüklenicinin ise sözleşme konusu işin ifası sırasında kanun ve tüzükler uyarınca aynen hükümlere uymayı ve bunlardan doğacak her türlü sorumlulukları yerine getirmeye, her türlü idari, mali, cezai ve hukuki sorumluluğu kendisine ait olduğunu,

işçilerin ve 3. şahısların maruz kalacağı bilumum sakatlık, ölüm maddi ve manevi zararlardan mütevellit her türlü tazminat taleplerini yüklenmeyi kabul ve taahhüt ettiği belirtilmiştir.Davacı tarafça düzenlenen 29.12.2017 tarih ve A-12384 numaralı toplam 38.940 TL bedelli faturanın açıklama kısmında ''Mecidiyeköy ...

AVM yılbaşı süslemeleri, malzeme ve işçilik bedelleri'' yazılı olup davalıya yönelik düzenlendiği ve davalı şirket çalışanı olarak bildirilen ...'a teslim edildiği belirtilmiş ancak oldukça silik yazıldığı için teslim tarihi anlaşılamamıştır. Kadıköy SGK'den mahkemeye gönderilen yazı cevabında dava dışı ...'ın 2007-1 döneminde 31.07.2018 tarihine kadar davalı işyerinde çalıştığı belirtilmiştir.

Kadıköy 24. Noterliği vasıtasıyla gönderilen 28.12.2017 tarihli ihtarnamede, davalı tarafça taraflar arasında düzenlenen montaj sözleşmesi uyarınca sözleşme şartlarına uyulmaması nedeniyle sözleşmenin feshedildiği ve işin teslim süresinin gecikmesinden kaynaklı cezai şart tutarının tahsili ile işin başka bir firmaya tamamlattırmak zorunda kalınmasından dolayı her türlü zararın tazmini cihetine gidileceği ihtar edilmiştir. ..

AVM gece müdürü ... ve davalı şirket sorumluları tarafından düzenlenen tutanakta; davacı şirketin, davalı şirketin taşeron olarak bulunduğu ve ... AVM'den alt taşeron olarak yılbaşı dekorasyonu yapmak üzere izin alındığı, belirlenen şartlarla AVM içerisinde faaliyet göstermesine izin verildiği, 6 Aralık 2017 Çarşamba gecesini 7 Aralık 2017 Cuma gününe bağlayan gece ...

Şti. elemanlarının üçüncü bir şirket olan Bimel hesabına yangın kablosu çekme işinde çalıştıklarının tespit edildiği belirtilmiştir.Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde davacının sözleşmede kararlaştırılan işi süresinde tamamlamadığı ve işin tesliminin gerçekleşmediği, bu durumun eksik ifa teşkil ettiği belirtilmiştir.Mali müşavir ...tarafından düzenlenen raporda özetle; tarafların 2017 yılı ticari defterlerini incelenmesinin usulüne uygun olarak tutulduğu, davacının ticari defterlerine göre, dava tarihinde davalıdan 18.714,49 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği,

davalının ticari defterlerine göre ise davalı dava tarihinde davacıdan 20.940 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, davacı tarafça düzenlenen 38.940 TL faturaya 8 günlük itiraz süresi içerisinde herhangi bir itirazda bulunulmadığı, davalının takip tarihi ve dava tarihi itibariyle davalının, davacı taraftan 20.940 TL cari hesap alacağının bulunduğu belirtilmiştir.

Mali müşavir ... tarafından düzenlenen raporda özetle; tarafların ticari defterlerinde zorunlu yasal tasdiklerinin yapıldığı, davacının ticari defterlerinin incelenmesinde 38.940 TL'lik faturadan 18.000 TL iş avansı nedeniyle yapılan tahsilatlardan mahsubu ile davacı şirketin 20.940 TL alacaklı olduğu,

davalı şirket çalışanı tarafından teslim alındığı ancak Kadıköy 24. Noterliği ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacı şirkete gönderildiği (bilirkişi raporunda da iş bu ihtarnamenin dava dosyası içerisine sunulmadığı belirtilmekle) davalı şirketin ödemiş olduğu iş avansı toplamı 18.714,49 TL'nin davacı şirketten alacak olarak kayıt altına alındığı, Davacı tarafından işin eksik yapıldığı ve dava dışı ... A.C.

İşletmesine yaptırıldığı iddia edilen işle ilgili olarak yapılan incelemede davalı şirket tarafından davacı şirkete yapılan ödeme tarihleri ile dava dışı şirket ... A.C. faturasıyla yapılan karşılaştırmalarda önemli çelişkiler tespit edildiği, ayrıca davacının eksik yaptığı ve dava dışı şirkete tamamlattırıldığı söylenen işle ilgili olarak dava dışı işletme tarafından 27.11.2017 tarihli faturanın davalı şirkete hitaben düzenlenmiş olduğu,

oysa davacı şirketin davalı şirket çalışanı ...'a 29.12.2017 tarihli irsaliye fatura ile teslimat yaptığı dikkate alındığında eksik olduğu iddia edilen iş yerinin davacı tarafından düzenlenen 29.12.2017 tarihli fatura sonrası davalı şirket iddialarına konu edilmesi gerektiği, ayrıca davalı tarafından 24.11.2017 - 05.12.2017 ve 22.12.2017 tarihlerinde toplam 18.714,49 TL ödeme yaptığı,

eksik yapıldığı iddia edilen işlerine ilişkin olarak dava dışı firma faturasını 27.11.2017 tarihinde olduğu dikkate alındığında 05.12.2017 ve 22.12.2017 tarihlerinde davacı şirkete ödeme yapmaya devam edilmiş olmasının yanı sıra dava dışı şirkete de ayrıca ödeme yapıldığı anlamına gelmekle birlikte bu durumu bir çelişki yarattığı, davacı şirketin dava tarihi itibari ile 18.000 TL ana para ve takip tarihine kadar 497,25 TL, takip tarihinden dava tarihine kadar 234 TL olmak üzere toplam 731,25 TL işlemiş faiz alacağı bulunduğu görüş ve tespitinde bulunmuştur.

Kaldırma kararından sonra yapılan tespitler:Davalı tarafça davacıya Kadıköy 24. Noterliği vasıtasıyla gönderilen 09/01/2018 tarihli ihtarnamede, 29.12.2017 tarih ve 33.000 TL +5.940,00 TL olmak üzere toplam 38.940,00 TL bedelli faturanın iade edildiği belirtilmiştir.

Mali müşavir tarafından düzenlenen raporda, davacı tarafın ticari defterlerinde takip tarihi itibariyle davalı taraftan 20.940 TL alacaklı olduğu , davalı tarafın ticari defterlerinde ise takip tarihi itibariyle davacı taraftan 18.714,49 TL alacaklı olduğu, taraflar arasındaki takip tarihi itibari ile 39.654,49 TL cari hesap farkının bulunduğu, bu farkın tarafların ticaret defterlerine yaptığı tek taraflı kayıt işlemlerinden kaynaklandığı,

davacı tarafından ticari defterlerinde tek taraflı 38.940 TL tutarlı fatura kayıt işlemi , davalı tarafın ticari defterlerinde tek taraflı 714,49 TL tutarlı ödeme kayıt işlemi yaptı ğı, bu ödeme kayıt işlemini destekleyen belgeye rastlanmadığı, davalı tarafın incelenen 2017 yılı ticari defterlerinde hiçbir zaman davacıdan 20.940,00 TL alacaklı konumunda olmadığı, 38.940,00 TL tutarındaki faturanın davacı tarafından davalıya düzenlendiği, bu faturanın hangi tarihte teslim alındığının anlaşılamadığı,

bu faturaya 01.09.2018 tarihli ihtarname ile itiraz edildiği ve faturanın 02.01.2018 tarihinde tebliğ alındığının belirtildiği ancak bunu destekleyen belge sunulmadığı, fatura tarihi ile ihtarname arasında 11 gün süre olduğu, davalının 714,49 TL lik ödemesine ilişkin belgeye rastlanılmadığı, sunulsa dahi alacağın 20.225,51 TL'ye düşeceği,davacının takip tarihindeki talebinin 18.000 TL olduğu nazara alındığında davacının alacak talebinde haklı olduğu görüşünde bulunulmuştur.

Mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne dair karar verilmiş ve davalı tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.Sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi6102 sayılı TTK'nin 21/2 maddesinde "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır." hükmü yer almaktadır.Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 11/11/2020 tarihli 2019/3926 E. 2020/2954 K. sayılı ilamında; "...

Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür.

Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur.

Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir.

Faturaların tebliğ edildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanamaması ya da kanıtlanıp da süresinde iade edildiğinin borçlu tarafça kanıtlanması halinde, borçlu taraf alacaklının hizmet vermediğini savunmakta ise, faturaya konu hizmetin verildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanması;

borçlunun faturaları tebliğ alıp süresinden sonra iade etmesi halinde de faturanın alacaklı tarafça gönderilmesi şeklindeki icabı, borçlunun (faturayı defterine kaydetmemek ve hizmet almadığını savunmak suretiyle), kabul etmemesi ya da borçlunun faturayı kendi defterine kaydetmekle birlikte süresinde itiraz ve iade etmesi halinde hizmetin verildiğini yine alacaklının kanıtlaması gerekeceğinden, bu doğrultuda alacaklının delillerinin toplanıp değerlendirilmesi, şayet borçlunun faturaları kendi defterlerine kaydetmesi halinde alacaklının HMK'nin 222.

(6762 sayılı TTK'nın 84. ve 85.) maddesi uyarınca alacağını ispatladığının kabul edilmesi gerektiği gözetilmelidir..." Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 10/02/2016 tarihli 2015/4576 E. 2016/621 K. sayılı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 08/02/2016 tarihli 2015/5485 E. 2016/550 K. sayılı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 09/12/2015 tarihli 2015/2467 E. 2015/7975 K. sayılı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 11/01/2016 tarihli 2015/4473 E. 2016/19 K. sayılı ilamları da aynı mahiyettedir.Yukarıda da belirtildiği üzere ispat yükü açısından faturaların davalı tarafça süresinde iade edilip/ edilmediği önem arz etmektedir.

Nitekim süresinde iade edildiğinin borçlu tarafından kanıtlanması halinde faturaya konu hizmetin verildiği iddiasının davacı tarafça kanıtlanması, faturanın süresinde iade edilmemesi halinde ise faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilecektir.Somut davada,

uyuşmazlığa konu 38.940 TL'lik faturanın düzenlenmesi aşamasında davalının sigortalı çalışanı ...'a teslim edildiği belirtilmiş ve fatura sağ alt kısmında bu kişinin ismi yazılmış ise de hangi tarihte teslim aldığı fatura örneği silik olduğundan dolayı anlaşılamamıştır. Yine, davalı tarafça iş bu faturaya 09/01/2018 tarihli ihtarname ile itiraz edilir iken faturanın kendisine 02/01/2018 tarihinde tebliğ edildiğini ileri sürmüş ise de, bunu kanıtlayan bir belge sunulamamıştır.

Bu durumda, davalı tarafça faturanın süresinde iade edildiği kanıtlanamadığından faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükü borçlu taraftadır. Borçlu tarafından faturanın süresinde iade edildiği ve davacı tarafça hizmetin verilmediği ispatlanmadığından mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne dair karar verilmesi yerindedir.Davalı tarafça sunulan bir istinaf sebebi ise mahkeme tarafından tanık dinlenilmemesidir.

İlk derece mahkemesi tarafından verilen 04.03.2019 tarihli ilama yönelik davalı vekili tarafından 02.05.2019 tarihli istinaf dilekçesi sunulmuş ve dairemizce istinaf incelemesi 6100 sayılı HMK nun 355. Maddesi uyarınca yapılmıştır. Buna göre, kamu düzenine aykırı görülen haller dışında istinaf incelemesinde , istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlılık esastır. Anılan tarihte sunulan istinaf dilekçesinde tanık dinletilmesi yönünde bir itiraz ileri sürülmemiştir.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda, düzenlenen 21.12.2022 tarih ve 2020/1157 E 2022/1463 K. Sayılı kaldırma kararında itiraz sebepleri incelenerek dosyadaki eksiklik ve çelişkiler belirtilmiştir. İlk derece mahkemesi tarafından da kaldırma sebeplerine bağlı kalınarak inceleme yapılmıştır. İş bu nedenle, mahkeme tarafından tanık dinlenilmemesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b.1 gereğince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davalı tarafından yatırılan 1.169,40 TL istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından, davalı tarafından yatırılan 427,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,4-İstinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,