İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2024/345 K.2024/375

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacılar vekili 10/04/2023 havale tarihli dilekçesinde; davacı şirketin ... bank nezdindeki hesabına tahsildeki çeklerden dolayı gelen paraların takas ve mahsup işlemi yapılmamasına şeklinde hüküm tesis edildiğini, bu sebeple muhatap banka tarafından söz konusu ara kararın çeklere ilişkin olduğu ve ihracat tahsil vesaiki müşteri talimatlarına ilişkin olmadığı ileri sürülerek davacıların hesabına gelen/gelecek paralar üzerinde takas - mahsup işlemi uygulanmak istendiğini, davacı şirket hesabına gelen paralar üzerinde konkordato komiser denetiminin sağlanabilmesi,

imtiyazlı bir alacak teşkil etmeyen ... bank T.A.Ş. tarafından yapılan işlemin alacaklılar arasında eşitlik ilkesine aykırılık sonucu doğurmaması ve davacı şirket konkordato projesinin zarar görmemesi adına davacı şirketin ...bank T.A.Ş. nezdinde bulunan banka hesabına ihracat tahsil vesaiki müşteri talimatlarından dolayı ve her ne suretle olursa olsun geçici mühlet tarihi olan 28.10.2022 tarihinden sonra gelen paralar üzerinde kesinti yapılmamasına, kesinti yapılmış ise iadesine, söz konusu bedellerin konkordato komiser heyeti denetiminde davacı şirket tarafından kullanımına sunulmasına ve davacı şirkete ait ...

Bankası Trakya Ticari Şubesi nezdindeki TR... Türk Lirası hesabına aktarılmasına ilişkin ara karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda 14.07.2023 tarihli ara kararında ''... Davacılar vekili dosyaya sunmuş olduğu 07/04/2023 tarihli talep dilekçesi ile ihracat tahsil vesaiki kapsamında şirketin ... bank'ın nezdinde bulunan hesabına para geldiğini, bu gelen paraların 28/10/2022 tarihinden sonra olduğundan şirkete ait...

Bankası'ndaki hesaba aktarılmasını talep etmiştir. ...bank A.Ş.'ne yazılan müzekkerelere verilen cevaplarda davacı şirketin 05/09/2022, 13/06/2022, 16/09/2022 tarihli ihracat vesaiki temliknameleri kapsamında ihracatın finansmanı kapsamında tahsil edilen paraların alacağın temliki kapsamında ... bank A.Ş.'ye temlik edildiği, söz konusu temliknamelerde faturaların tarih ve numaralarının açıkça yer aldığı,

bu nedenle de yapılan ihracatın finansmanı kapsamında elde edilen ihracat vesaikinin alacağın temliki yoluyla geçici mühlet kararı olan 28/10/2022 tarihinden önce ...bank A.Ş.'ye temlik edildiğinden ve temlikin de yazılı olarak yapılması kapsamında geçerli olduğu,

bu yüzden gelen paranın daha sonra hesaba geçmesinin temliki geçersiz kılmayacağı, her ne kadar geçici mühlet kararından sonra para gelmiş ise de, geçici mühlet kararından önce alacağın temliklerinin geçerli olduğu ve her bir temlikte fatura numaralarının ayrı ayrı gösterilerek belirtildiğinden söz konusu paraların ... bank A.Ş. tarafından davacı şirket ile aralarında yapılan kredi sözleşmeleri kapsamında mahsuplaşma veya bloke işleminin yapılabileceği anlaşıldığından davacılar vekilinin 07/04/2023 tarihli talep dilekçesindeki talebinin reddine'' belirtilmiştir.

Yukarıda belirtilen mahkeme ara kararına yönelik davacılar vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine dairemizce yapılan inceleme sonucunda 11.10.2023 tarih ve 2023/1256 E. 2023/1422 K. sayılı ilam ile ''... Öncelikle belirtilmesi gerekir ki, İİK'nin 294/2 maddesinden de anlaşılacağı üzere, alacağın temlikine konu devredilen alacağın konkordato mühletinin verilmesinden sonra doğup/doğmadığı önem taşımaktadır.

Her ne kadar mahkemece, davacı ile banka arasında düzenlenen alacağın temliki sözleşmelerinin geçerlilik şartlarını taşıdığı tespiti yapılarak bankanın davacı şirket ile aralarında yapılan kredi sözleşmeleri uyarınca mahsup ve bloke işlemi yapabileceği belirtmiş ise de; davacının talebinin İİK'nin 294. madde kapsamında değerlendirilmesi gerektiği açıktır.

Uyuşmazlığın çözümü için taraflar arasındaki kredi sözleşmeleri, alacağın temlikine dair düzenlenen sözleşmeler ve dayanak tüm belgelerin (fatura gibi) metinlerinin incelenmesi gerekmektedir. Tüm bu hususlardan sonra, borcun doğum tarihi açıklığa kavuşturularak varılacak sonuç dairesinde davacı talebinin olumlu/olumsuz karara bağlanması gerekmektedir.

Her ne kadar, konkordato komiser heyeti tarafından dosyaya ibraz olunan 06.07.2023 tarihli raporunda temlike konu alacağın geçici mühlet kararının alındığı 28.10.022 tarihinden önce doğduğu belirtilmiş ise de; bu sonuca ulaşılmasına neden teşkil eden tespitlerin raporda yer almadığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, yukarıda belirtilen eksikliklerin ikmal edilerek talep hakkında karar verilmesi gerektiğinden davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.a.6 bendi gereğince kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına,'' dair karar verilmiştir.

Yukarıda belirtilen dairemiz kaldırma kararında sonra mahkemece yapılan yargılama sonucunda 29.11.2023 tarihli ara kararda ''... bank A.Ş.'ne yazılan müzekkerelere verilen cevaplarda davacı şirketin 05/09/2022, 13/06/2022, 16/09/2022 tarihli ihracat vesaiki temliknameleri kapsamında ihracatın finansmanı kapsamında tahsil edilen paraların alacağın temliki kapsamında ... bank A.Ş.'ye temlik edildiği, söz konusu temliknamelerde faturaların tarih ve numaralarının açıkça yer aldığı,

bu nedenle de yapılan ihracatın finansmanı kapsamında elde edilen ihracat vesaikinin alacağın temliki yoluyla geçici mühlet kararı olan 28/10/2022 tarihinden önce ... bank A.Ş.'ye temlik edildiği, geçici mühlet kararından sonra hesaba paraların geldiği, İcra ve İflas Kanunu'nun 394.

Maddesi uyarınca konkordato mühletin verilmesinden önce müstakbel bir alacağın devri sözleşmelerinin işbu dava dosyasında yapıldığı, ancak bu alacağın devri sözleşmelerinin mühlet kararından sonra doğduğu dosyaya gelen müzekkere cevapları kapsamında tespit edildiğinden davacı vekilinin 07/04/2023 tarihli talep dilekçesindeki talebinin kabulüne, davacı şirketin 05/09/2022, 13/06/2022, 16/09/2022 tarihli ihracat vesaiki temliknameleri kapsamında ihracatın finansmanı kapsamında tahsil edilen paraların konkordato komiser heyetinin görüş yazısında belirtilen davacı şirketin ...

Bankası'ndaki hesabına aktarılmasına'' gerekçesiyle davacılar vekilin talebinin kabul edildiği anlaşılmıştır. Mahkemenin 29.11.2023 tarihli ara karara yönelik alacaklı ... bank A.Ş. vekili tarafından süresinde sunulan istinaf yasa yolu başvuru dilekçesinde.

Mahkeme kararında çelişkilerin bulunduğu, komiser heyeti tarafından sunulan görüş raporunda alacağın geçici mühlet tarihinden önce doğduğu belirtilmiş ise de, raporun ilerleyen kısmında sanki bu tespiti hiç yapılmamış gibi bir anda ''temlikten doğan alacağın geçici mühlet kararında sonra doğsa bile denilerek'' çelişkili rapor düzenlediği, mahkeme tarafından kararın başlangıç kısmında alacağın doğum tarihinin geçici mühlet kararından önce olduğu belirtilmiş ise de kararının sonlarına doğru hiçbir yasal gerekçe bulunmadan alacağın doğum tarihinin geçici mühlet kararından sonra olduğu yönünde tespit yapıldığı,

alacağın temliki sözleşmelerini konu alacakların 28.10.2022 tarihinden önce doğduğu ve temliknamelerin geçerliliğini koruduğu, komiser heyeti hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunulduğu, komiser heyetinin tarafsızlığından söz etmenin mümkün olmadığı belirtilerek mahkemece verilen kararın kaldırılması talep edilmiştir.

Sunulan istinaf yasa yolu başvuru dilekçesinin yasa hükümleri ve deliller ışığında incelenmesi: Dava, İİK 285 vd. maddelerinde düzenlenen konkordato talebidir. Mahkemece, davacı şirket yararına verilen tedbir kararına karşı, alacaklı ... bank A.Ş. vekili tarafından istinaf istinaf yoluna başvurulmuştur. 6100 sayılı HMK'nin "İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar" başlıklı 341/1 maddesi.

"İlk Derece Mahkemelerinde verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yolunabaşvurulabilir." hükmü yer almaktadır. İİK'nin 7101 sayılı kanun ile değişik "Geçici mühlet" başlıklı 287/1 maddesinde.

"Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286. maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297. maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır." 287/son maddesinde.

"Geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz." şeklinde düzenlenmiştir. İİK'nin 293. maddesinin gerekçesi ise. "Konkordato hakkındaki kapsamlı kanun yolu denetimi konkordatonun tasdiki aşamasında kabul edilmekte; mühlet aşamasında kanun yolu denetimi sınırlandırılmaktadır.

287 nci maddenin son fıkrası hükmüne göre geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamayacağı gibi, 293 üncü maddeye göre de kesin mühlet talebinin kabulü ile kesin mühletin kaldırılması talebinin reddine ilişkin kararlara karşı da kanun yoluna başvurulamayacaktır. Kesin mühlet talebinin reddi kararlarına karşı ise kural olarak sadece istinaf yolu öngörülmüştür.

İstisna olarak mahkemenin veya bölge adliye mahkemesinin konkordato talebinin reddiyle birlikte borçlunun iflasına da karar verdiği hallerde bu kararlara karşı hem istinaf hem de temyiz kanun yollarına başvurulabilmesini öngören 164 üncü madde hükmü uygulanacaktır." denilerek açıklanmıştır.Somut dosya yönünden inceleme yapıldığında; davacının talebi ihtiyati tedbir mahiyetinde olup, 6100 sayılı HMK'nın 341/1 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir isteminin reddi kararları ile tedbir talebinin kabulü halinde itiraz sonucu verilen kararlara karşı istinaf yolu açıktır.

Ancak eldeki dosyada konkordato mühleti sürecinde olan borçlu tarafından, konkordato dosyası kapsamında geçici mühlet tarihi olan 28.10.2022 tarihinden sonra gelen paralar üzerinde kesinti yapılmamasına, kesinti yapılmış ise iadesi yönünden tedbir talep edildiğinden, alacaklılar yönünden İİK'nin 287/son maddesi uyarınca istinaf yolu kapalıdır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 12/01/2011 tarihinde kabul edilerek 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

7101 sayılı kanunun 15. maddesi ile değişik 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 287/son maddesi ise 28/02/2018 tarihinde kabul edilerek 15/03/2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu, hukuk davalarındaki yargılama usulünü düzenleyen genel bir kanun iken, 7101 sayılı yasa ile değişik 2004 sayılı İİK'nin 287/son maddesi konkordato geçici mühlet sürecine ilişkin getirilen özel bir düzenlemedir.

Bu durumda HMK'nin 341/1 maddesinin lafzı ile bağlı kalıp buna göre yorum yapılarak sonraki değişikliği yok saymak suretiyle adi konkordato talebi sırasında tedbir talebinin kabulüne yönelik kararlarda, istinaf kanun yolunun açık olduğu sonucuna ulaşmak hukuken mümkün değildir. Ayrıca özel kanun- genel kanun, önceki kanun - sonraki kanun ilişkisi gereğince de uygulanması gereken düzenleme İİK'nin 287/son maddesidir.

Bu durumda, borçlu için mahkemece oluşturulan geçici hukuki koruma niteliğindeki ihtiyati tedbir kararına karşı yasa yoluna başvurulamayacağının kabulü gerekecektir. Açıklanan nedenlerle alacaklı ... bank A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun İİK'nin 287/son, HMK'nin 341 ve 352/1.b maddeleri uyarınca gereğince usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M