İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2025/44 K.2025/1415

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile. Davacının, Teknik Servis ve Pasc Ris Sözleşmesinin 2'nci maddesindeki ( sözleşme ekinde yer alan ...

Film markalı ... sistemini (hasta arşivleme sistemi) ile Monad Yazılım Nucleus Rıs sistemini (radyoloji bilgi sistemi) davalının işyerinde tüm donanım ve yazılımları ile kurup, işler hale getirerek sistemi ve yazılımı ve donanımı davalıya teslim etmek suretiyle ve Danışmanlık Sözleşmesinin 2'nci maddesinde düzenlenen radyoloji bölümünde kurulu bulunan tüm cihazların kullanımları, bölümün işletilmesi, personellerin işe alınması,

istihdam süreçleri, istihdam süreçleri, iş planı düzenlenmesine ilişkin belirtilen yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, buna karşılık davalı tarafın sözleşmelerdeki yükümlülüklerini yerine getirmediğini, Danışmanlık Sözleşmesi'nin 5.1'nci maddesi uyarınca kendilerine kâr payı üzerinden herhangi bir ödemenin yapılmadığını,Radyoloji Hizmet Sözleşmesi hükümlerine aykırı olarak davacı tarafından görevlendirilen personel ile toplantılar yapılarak bu personelin bir kısmının işi bırakmasının bir kısmının da davalı hastane bünyesine geçmesinin sağlandığını,

yeni kurulan hastanede radyoloji bölümü çalışma sistemi oturtulduktarı sonra bir kısım davacı personeli davalı bünyesine alındıktan sonra davalı adına kesilen faturaların ödenmediğini ve sözleşmelere konu hizmetlerin davacı tarafından sürdürülmesinin davalı tarafından fiilen engellendiğini, kısacası davalı tarafından davacı yanca, hastaneye servis sunulması imkansız hale getirildiğini, Büyükçekmece 1. Sulh Mahkemesi'nin 2014/84 D.iş tespit dosyasında alınan bilirkişi raporu ile ile davalının, davacı tarafa ait ... sistemini kullandığı,

Rıs sistemine ise davacı tarafın erişimin engellendiği tespit edildiğini,Davalı hastane tarafından Radyoloji Hizmet sözleşmesinin feshedildiğinin davacıya bildirildiğini, bu fesih bildiriminin geçerli ve haklı olmadığını, yeni kurulan davalı hastanenin, tüm hastane hizmetini, davacının Radyoloji bölümüne getirdiği düzen, hastaneye kurduğu sistemler, devreye soktuğu yazılımlar ve davacının hastane bünyesine aktarılan personel ile sürdürdüğünü, sözleşmeden doğan yükümlülüklerinden kaçınmak için haksız şekilde fesih bildiriminde bulunduğunu,

ayrıca tespit dosyası ile yine davacıya ait ... marka yazıcının atıl halde hastanede bulunduğu ve davacının davalıya fatura etmiş olduğu CD-DVD robotunun da çalışır durumda hastanede bulunduğu tespit edildiğini, Büyükçekmece 2'nci Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2014/99 D.İş sayılı dosyası üzerinden yapılan tespitte, davacıya ait sistemlerin devre dışı bırakıldığı,

04/07/2014 tarihinden itibaren başka bir sistem kullanılmaya başlanıldığı ve davacı tarafından davalıya fatura edilen Cd/Dvd robotunun da hastanede bulunduğunun tespit edildiğini, sözleşmenin ifasını imkânsızlaştıran bir diğer hâl olduğunu, davacının sözleşmeye aykırı olarak başka bir firma ile anlaşılarak davacıya ait sistemlerin devre dışı bırakıldığını, bu nedenle davalının sözleşmelere ilişkin sebepsiz ve haksız bildirimde bulunması ve sözleşmenin ifasını fiili olarak engelleyerek sözleşmenin ifasını imkansız hale getirdiğini beyan ederek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla;

a-Davaya konu Teknik Servis Sözleşmesinin ifa edilememesi dolasıyla yoksun kalınan ücretin ve cezai şartın tespiti ile 02/06/2014 tarihinden itibaren mevcut ve değişen oranları üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline b-...-Rıs Sözleşmesi ile Radyoloji Hizmet Sözleşmesi'nin ifa edilememesi dolasıyla yoksun kalınan ücretin ve cezai şartın tespiti ile 02/06/2014 tarihinden itibaren mevcut ve değişen oranları üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline c-Danışmanlık Hizmet Sözleşmesi uyarınca, davalının,

davacıya ödemesi gereken vergi öncesi net kâr üzerinden %20 ücretin ve buna bağlı cezai şart miktarı ile sözleşmenin ifa edilmemesi dolasıyla yoksun kalınan ücretin tespiti ile 02/06/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte şimdilik toplamda 500.000,00 TL'nin davalıdan alınmasına, d-Davacı tarafından ...-Rıs sözleşmesi uyarınca davalı hastaneye kurulan sistem, donanım ve yazılımın hastanede olup olmadığının, zarar görüp görmediğinin tespiti, zarar görmemiş ise davacıya iadesine, zarar görmüş ise zararın giderilmesine,

bu mümkün değil ise rayiç değerinin tespiti ile aynen iade ya da tespit edilecek değerinin davacıya ödenmesine,e-02/05/2014 tarihli faturada belirtilen medikal çevirilerin davacı tarafça yapıldığının fakat fatura bedelinin ödenmediğinin ve yine bu faturada belirtilen Cd robotunun hastane elinde bulunup kullanıldığının ve bedelinin davacıya ödenmediğinin tespitine,f-Büyükçekmece 1. Sulh Mahkemesi'nin 2014/84 D.iş tespit dosyasında tespit edilen ... marka yazıcı ile hala hastanede bulunan iki adet ... marka bilgisayarın kasasının davacıya ait olduğunun tespiti ile eksiksiz şekilde davacıya teslimine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile.

Radyoloji Hizmet Sözleşmesi ve Danışmanlık Sözleşmesi'nin tarafların rızası ile diğer sözleşmenin ise haklı sebeple feshedildiğini, Davacının iddialarının aksine, davacının sözleşme edimlerini gereği gibi ifa etmediğini, Teknik Servis ve ...-Rıs Sözleşmesinde belirtilen şartlarda davacı tarafından cihaz alınmadığını, cihazların yeterli donanıma sahip olmadığını, davacı tarafında Radyoloji Hizmet Sözleşmesi'ne uygun olarak kurulmuş bir ...-Rıs sisteminin bulunmadığını, davacının sözleşmeye aykırı olarak kurulum yaptığını, davacı tarafından eğitim verilmesi gereken personele eğitim verilmediğini,

davacının kötü niyetli olarak müvekkil aleyhine icra takibine giriştiği,Radyoloji Hizmet Sözleşmesi'nde davacının sorumlulukları 2. Maddede sayıldığını ancak davacının bu yükümlülüklerini yerine getirmediğini, özellikle personel yetersizliğinden, eğitimsizliğinden, uzman olarak belirtilen davacı şirket yetkililerine ulaşılamamasından kaynaklı zararların oluştuğunu,Davacı tarafın Danışmanlık Sözleşmesi'nin gereklerinin yerine getirmediğini, İl Sağlık Müdürlüğü'nün,

sağlık kurumlarında çalışacak olan personelin özellikle sağlık kurumlarında istihdam edilmesi gerektiği bildirimi üzerine tarafların karşılıklı anlaşması uyarınca davacı tarafından istihdam edilen personelin hastane bünyesinde çalışmaya başladığını, dolayısıyla bu sözleşmenin karşılıklı rıza ile feshedildiğini,

hastane yönteminin sözleşmenin ortadan kalkması nedeniyle verilen eğitimlere karşılık 31/03/2014 tarihinde davacıya hizmet sözleşmesi ile ilgili olarak kararlaştırıldığı gibi eğitim bedeli olarak personel maaşının %15'i 31/03/2014 tarihinde ödeme yapmakla davacı tarafa herhangi bir borcu kalmadığını,Yine danışmanlık sözleşmesinin yukarıda açıklanan nedenlerle karşılıklı mutabakat ile karın %20'si hesaplanmak sureti ile karşı tarafa ödenerek feshedildiğini, bu sözleşmeye ilişkin olarak da karşı tarafa hiç bir borç kalmadığını,Davacı tarafından kurulan sistemden baştan beri verim alınamadığını,

bunun dosyaya sunulan doktor raporları ve mail yazışmalarından anlaşıldığını, davacı tarafından Büyükçekmece 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2014/84 D.İş sayılı dosyasında yaptırılan tespitte, 13/06/2014 tarihi itibariyle davacıya ait sistemin kullanıldığı belirlenmiş ise de yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan sebeplerle sözleşmenin feshedildiği günden itibaren yeni sisteme geçme çalışmalarına başlandığını, haziran ayı sonu itibariyle Extreme .../Esenmed Rıs sistemine geçildiğini en son olarak 04/07/2014 tarihinde bir hekim tarafından eksi sistemin kullanıldığını, daha sonra hastaneye yeni sistemin kurulduğunu,

bu hususun müvekkil şirket tarafından yaptırılan Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2014/99 D.İş dosyası ile tespit ettirildiğini,Davacının iddialarının asılsız olduğunu, taraflar arasında iki sözleşmenin karşılıklı mutabakat çerçevesinde feshedildiğini, diğer Teknik Sözleşmenin ise haklı nedenlerle feshedildiğini, davacının iddia ettiği gibi müvekkili şirkete çevirisi yapılmış hiçbir metin ulaşmadığı gibi CD robot talebinin olmadığını, müvekkil şirketin davacı şirketin edimini gereği gibi ifa etmemesi sebebiyle zarara uğradığını, bu nedenlerle haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, " Davacının, ... marka yazıcı ile 2 adet ... marka PC kasasının iadesi talebinin, mahkememizin 2023/838 Esas sayılı dosyasının tefriki ile yeni bir esasa kaydedilmiş olup mahkemenin 25/01/2024 tarihli tensip kararı ile mahkemenin 2023/838 E. Sayılı dosyasında 02/11/2023 tarihli duruşma ara kararı uyarınca davacı vekiline eksik harcı yatırmak üzere verilen kesin süre içerisinde eksik harç ikmal edilmediğinden , Harçlar Kanunun 30,

32 maddeleri ile ...nun 150/1 maddesi uyarınca noksan peşin harç yatırılmak suretiyle yasal süre içerisinde yenileme işlemi yapılıncaya kadar dosyanın HMK 150/1 maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, dosyanın işlemden kaldırıldığı 08/02/2024 tarihinden itibaren üç aylık yasal süre içinde yenilenmediğinden HMK 320/4. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına" karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili yasal süresinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; ana dosyada, 25.01.2024 tarihli Bakırköy 1 Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/838 E. 2024/71 K.sayılı gerekçeli kararda, işlemden kaldırılmak üzere tefrik işlemi yapılacağı tarafların yüzüne karşı tefhim edildiğini ancak burada henüz dosyanın işlemden kaldırılması ve işlemden kaldırılmanın taraflara tefhimi olmadığını, sonra dosya tefrik edilip yeni dosya numarası alıp Bakırköy 1 Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/127 E. Sayılı tefrik dosyasında 1. kez İşlemden kaldırmaya ilişkin tensip düzenlendiğini ve bu tensip kendilerine tebliğ edilmeden,

nasıl olsa ana davada 1.kez işlemden kaldırmaya taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliğiyle karar verildiği gerekçesiyle dosya 3 ay içinde yenilenmedinden davanın açılmamış sayılmasına ilişkin gerekçeli karar yazıldığını, ilgili tensip kendilerine tebligat edilmeyerek hak kaybına sebebiyet verildiğinden Bakırköy 1 Asliye Ticaret Mahkemesi 14.05.2024 tarih 2024/127 E. 2024/469 K sayılı gerekçeli kararının kaldırılmasına, dosyanın 1. kez işlemden kaldırılışına ilişkin 08.02.2024 tarihli tefrik tensip tutanağının tarafımıza tebliğine karar verilmek üzere, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmesi kapsamında Büyükçekmece 1. Sulh Mahkemesi'nin 2014/84 D.iş tespit dosyasında tespit edilen ... marka yazıcı ile iki adet ... marka bilgisayar kasasının davacıya ait olduğunun tespiti ile davacıya aynen iadesi istemine ilişkindir.

Davacı tarafça, tefrik edilen ana dosyada iş bu davaya konu davalı elinde bulunduğu iddia olunan bir adet yazıcı ve iki adet bilgisayar kasasının iadesi talebi de dahil bir kısım talepler yönünden yatırılmış bir harç bulunmadığından dava değeri gösterilmek suretiyle harç ikmalini tamamlamak üzere dairemizce kaldırma kararı verildiği görülmüştür.Dairemizin 31/05/2023 tarihli kaldırma kararı sonrasında davacı vekili ana dosyada sunmuş olduğu 30/10/2023 tarihli beyan dilekçesinde; talep edilen alacak kalemlerinden dava dilekçesi sonuç ve istem f maddesinde;

... marka yazıcı ile hala hastanede bulunan iki adet ... marka bilgisayar kasanın aynen iadesini talep ettiklerini, ürünlerin bedeline ilişkin talebimiz bulunmadığını, dolayısıyla tamamlanacak herhangi bir harç sözkonusu olmadığını beyan etmesi üzerine mahkemenin 02/11/2023 tarihli duruşmasındaki ara kararı ile davacı vekiline dava dilekçesinde talep ettiği server, ... marka yazıcı ile 2 adet ... marka PC kasasının dava değerlerini bildirmek eksik harcı yatırmak üzere gelecek celseye kadar kesin süre verilmesine,

verilen kesin sürede bildirilmemesi veya harcın tamamlanmaması halinde dosyanın mevcut haliyle değerlendirileceğinin ihtarına rağmen verilen kesin süre içerisinde dava değeri bildirilmemesi ve harcın yatırılmaması nedeniyle 25/01/2024 tarihli karar duruşmasında; davacının talep sonucunun f maddesinde ise yazıcı ve iki adet bilgisayar kasası bakımından dosyanın tefriki ile ayrı esasa kaydedilmesine karar verilmiş, akabinde dosyanın tefrik edilerek yeni esas üzerinden 25/11/2024 tarihli tensip kararı ile,

mahkemenin 2023/838 E. Sayılı dosyasında 02/11/2023 tarihli duruşma ara kararı uyarınca davacı vekiline eksik harcı yatırmak üzere verilen kesin süre içerisinde eksik harç ikmal edilmediğinden , Harçlar Kanunun 30, 32 maddeleri ile ...nun 150/1 maddesi uyarınca noksan peşin harç yatırılmak suretiyle yasal süre içerisinde yenileme işlemi yapılıncaya kadar dosyanın HMK 150/1 maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasına,

14/05/2024 tarihinde, dosyanın işlemden kaldırıldığı 08/02/2024 tarihinden itibaren üç aylık yasal süre içinde yenilenmediğinden HMK 320/4. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.Davacı tarafça, davaya konu ... marka yazıcı ile hala hastanede bulunan iki adet ... marka bilgisayar kasanın bedeline ilişkin talebi olmadığı, aynen iadesini talep ettiklerinden dolayı harç yatırılmamıştır.

Ancak bir malın aynen iade talepli açılan davalar, o malın dava tarihindeki değeri üzerinden nispi harca tabidir.

Bu nedenle davacı tarafça dava değeri gösterilerek tamamlanması gerekmektedir.Harçlar Kanunu'nun 32. Maddesinde, yargı işlemlerinden alınacak harclar ödenmedikçe mütaakıp işlemler yapılmayacağı, 30. Maddesinde ise muhakeme sırasında tesbit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunacağı, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmayacağı, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 409 uncu maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması,

noksan olan harcın ödenmesine bağlı olduğu düzenlenmiştir.Belirtilen yasal düzenlemeler ve açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; mahkemece, 02/11/2023 tarihli duruşmanın ara kararı ile davacı vekiline dava dilekçesinde talep ettiği Server, ... marka yazıcı ile 2 adet ... marka PC kasasının dava değerlerini bildirmek, eksik harcı yatırmak üzere gelecek celseye kadar kesin süre verilmiş, verilen kesin sürede bildirilmemesi veya harcın tamamlanmaması halinde dosyanın mevcut haliyle değerlendirileceği ihtarı yapılmış ise de, yapılan ihtaratın usulüne uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Davacı vekiline, dava değerinin bildirilmemesi ve bildirilen dava değeri üzerinden harcın tamamlanmaması halinde Harçlar Kanunu 30. Maddesi uyarınca dosyanın HMK 150/1 maddesi uyarınca işlemden kaldırılacağı ihtar edilmesi gerekirken usulüne olmayan şekilde yapılan ihtar sonrası dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi hatalı olmuştur.Mahkemece anılan hususlara uyulmaksızın verilen karar hatalı ve hukuki dinlenilme hakkının ihlali mahiyetinde olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.5 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm

tesis edilmiştir.