İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2026/266 K.2026/539

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalıların, davacıya hediye tatil kazanmış olduğunu belirtilerek bir kupon verdiklerini ve sonrasında ... bulunan ... isimli otele davacıyı davet ettikleri ve daha önceden satın almayı düşünmediği, devre tatil satın almak için de gitmediği halde, yapılan tanıtımlar psikolojik baskı ve aldatıcı vaadler üzerine hazırlıksız bulunmuş olduğu sırada sözleşme imzalatılmak istendiğini, davacının istemediği bir sözleşmeyi psikolojik baskı ile imzaladığını,

davacının satın aldığı sözde devremülkün aslında gidip kalabileceği/kullanabileceği/satabileceği bir yer olmadığını fark eden müvekkilinin sözleşmenin iptali ve ödediği 79.093 TL'nin iadesi için 30/06/2021 tarihinde İstanbul 6. Tüketici Mahkemesi 2021/570 E. dosyasıyla dava ikame ettiğini, iş bu dava sayın mahkemece 23/02/2022 tarihinde kabul edildiğini, bu kararın ise 08/09/2022 tarihinde kesinleştiğini, ardından tarafına bu mahkeme ilamı İstanbul Anadolu 13. İcra Müdürlüğü ....

Dosyası ile icraya koyulduğunu, bu icra dosyası taraflara tebligat yapılmasının ardından kesinleştiğini ancak icra emrinin tebliğine ve icra dosyasının kesinleşmesine ve ardından yapılan icrai işlemlere rağmen davalılarca herhangi bir ödeme yapılmadığını beyan ederek öncelikle, re’sen, tensiple, yasa gereği teminatsız olarak, davalı şirketlerin İstanbul Ticaret Sicilindeki kaydının terkinine iflas sonuna kadar engel olacak kapsamda ihtiyatî tedbir kararı verilmesine karar verilmesi talep etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda''....Mahkememizin 22/10/2025 tarihli duruşma ara kararı ile "Davanın İİK 166. maddesi gereğince ilan usulüne tabi olduğu anlaşıldığından bu hususta davacı vekiline son kez ilan masrafı olan 8.000,00 TL'nin bugünden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde yatırılmasına, ilanın hem ticaret sicil gazetesinde hem de basın ilan kurumunda tiraji 50.000 üzerinde ve yurt düzeyinde dağıtım yapan gazetelerden birinde ilanına, ilan masrafının davacı tarafça yatırılmaması halinde dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedileceğinin ihtarına (ihtarat yapıldı)" şeklinde karar verildiği,

davacı tarafından ilan masraflarını verilen süre içerisinde yatırmadığı görülmüştür.Somut dosya kapsamında davacı tarafın adli yardım talebi kısmen kabul edilmekle iflas avans ve harcın suç üstü ödeneğinden karşılanmasına karar verilmiş ise de iflas ilanları yönünden talep reddedilmiş olup davacı tarafça mahkememizin kesin süre ihtarını içerir ara kararına rağmen ilan masrafları yatırılmamış olduğundan HMK'nun 114/2. ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın özel dava şartı yokluğundan usulden reddine'' dair karar vermiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARI

Mahkemece, davalılar vekili tarafından 19/12/2025 tarihli tavzih talepli dilekçesi üzerine HMK m.305/A hükmünde "Taraflardan her biri, nihaî kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde, yargılamada ileri sürülmesine veya kendiliğinden hükme geçirilmesi gerekli olmasına rağmen hakkında tamamen veya kısmen karar verilmeyen hususlarda, ek karar verilmesini isteyebilir. Bu karara karşı kanun yoluna başvurulabilir." düzenlemesi mevcut olup mahkememizce verilen hükmün tamamlanması mümkün olduğundan davalılar vekilinin talebinin kabulüne karar vererek Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından süresinde sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle, İlk Derece Mahkemesi gerekçeli kararında da adli yardım talebinin kısmen reddine ilişkin ara karar evrakında da hangi gerekçeyle talebin kısmen kabul edildiğine yer vermediğini, harç ve avanslar adli yardım ödeneğinden karşılanabiliyorken neden yargılama gideri karşılanamadığının anlaşılamadığı,

mahkemenin vermiş olduğu gerekçeli karar gerekçesiz olduğunu,12.06.2025 tarihinde mali işlerden dosyaya 80.000,00 TL adli yardım parası yatırıldığını, yargılama giderleri bakımından adli yardım talebinin kabul edilmemesi adli yardım talebinin hukuki niteliğine ve var oluş amacına aykırı olduğunu, ayrıca istinaf harç masrafları yönünden de adli yardım talebinin mevcut olduğunu belirterek gerekli tüm incelemeler tamamlandıktan davalı şirketlerin iflasına, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde;Dava, 142.000 TL alacağın davalıdan tahsil edilmediği belirtilerek davalının iflasına dair karar verilmesi istemidir.Davacı mahkemeye sunduğu dava dilekçesi ile davalının iflasına karar verilmesini talep etmiş ve adli yardım talebinde bulunmuştur.Mahkeme tarafından adli yardım istemine ilişkin talep değerlendirilmiş ve 02/01/2024 tarihli ara karar ihdas edilmiştir. İş bu ara kararda ''1-Adli Yardım talebinin İflas avansı ve harç yönünden kabulü ile iflas avansı ve harç alınmasına bu aşamada yer olmadığına,

2-Adli Yardım talebinin yargılama giderleri yönünden reddine, davacı tarafa şimdilik 600,00 TL. gider avansını HMK'nun 120.maddesi uyarınca 2 hafta kesin süre verilmesine, aksi halde HMK'nun 114. maddesine göre dava şartı yerine getirilmemiş olacağından HMK'nun 115. maddesine göre davanın usulden reddine karar verileceğinin ihtarına,'' yer almaktadır.Mahkemenin 28/05/2025 tarihli celsesinde 1 no lu ara kararında ''Davacı tarafın iflas avansı yönünden adli yardım talebi kabul edildiği ancak dosyada iflas avansının bulunmadığı görülmekle,

her bir şirket yönünden 40.000TL olmak üzere toplam 80.000 TL İflas avansının suç üstü ödeneğinden karşılanması hususunda İstanbul Anadolu CBS na müzekkere yazılmasına,'' dair karar verilmiştir.Mahkemenin 22/10/2025 tarihli celsesinde ise '4-Davanın İİK 166.

Maddesi gereğince ilan usulüne tabi olduğu anlaşıldığından bu hususta davacı vekiline son kez ilan masrafı olan 8.000,00 TL'nin bugünden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde yatırılmasına, ilanın hem ticaret sicil gazetesinde hem de basın ilan kurumunda tiraji 50.000 üzerinde ve yurt düzeyinde dağıtım yapan gazetelerden birinde ilanına,

ilan masrafının davacı tarafça yatırılmaması halinde dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedileceğinin ihtarına (ihtarat yapıldı)'' dair karar verilmiş ve ilan masrafının kesin süre içinde yatırılmaması nedeniyle 03/12/2025 tarihli celsede davanın HMK'nun 114/2. ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine dair karar verilmiştir.

Sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi:İİK'nın 181.maddesi yollamasıyla somut olay yönünden uygulanması gereken İİK'nın 160.maddesinde "İflas isteyen alacaklı ilk alacaklılar toplantısına kadar olan masraflardan sorumludur.

Mahkeme, bu masraflar ile iflas kararının kanun yolları için gerekli bütün tebliğ masraflarının peşin verilmesini ister." düzenlemesi yer almaktadır.İflas isteyenin, İİK'nın 181. maddesi yollamasıyla 160. maddesi uyarınca, birinci alacaklılar toplantısına kadar gerekli masrafları mahkeme veznesine peşin olarak yatırmak zorunda olup, söz konusu husus özel olarak düzenlenmiş bir dava şartıdır.

Bu giderler, iflas ilanı, defter tutulması, muhafaza tedbirleri ve iflasın açıldığının gereken yerlere bildirilmesi gibi birinci alacaklılar toplantısına kadar yapılacak işlemler için gerekli olan giderlerdir.Mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda, ilan masrafları yatırılmamış olduğundan HMK'nun 114/2. ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın özel dava şartı yokluğundan usulden reddine dair karar verildiği belirtilmiştir.HMK nun 114.

Maddesinde tüm davalar yönünden geçerlilik taşıyan dava şartlarının neler olduğu hususu açıkca hükme bağlanmıştır. Anılan iş bu maddenin birinci fıkrasının (g) bendinde davanın sürümcemede kalmasını önlemek amacıyla davacının yatırması gereken gider avansını yatırmış bulunması da bir dava şartıdır.

Bilindiği üzere, dava şartları , davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi için gerekli olan şartlardır.Somut davada, yukarıda da belirtildiği üzere, ilan masrafları yatırılmamasına dayalı olarak HMK'nun 114/2. ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın özel dava şartı yokluğundan usulden reddine dair karar verildiği belirtilmiş ise de, ilan masrafının yatırılmaması HMK 'nun 114/g maddesinde açıklanmıştır. İş bu nedenle.

HMK'nun 114/2. ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine dair karar verildiğinin belirtilmesi yerinde değildir.Aynı zamanda 6100 sayılı HMK nun 325. Maddesinde, re'sen yapılması gereken işlemlere ilişkin giderler açıklanmış olup buna göre; belirlenen süre içinde işlemlere ilişkin giderleri karşılayacak miktarda avansın yatırılmadığı durumlarda, ileride bu gideri ödemesi gereken taraftan alınmak üzere hazineden ödenmesine hükmedileceği belirtilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; somut davada, yukarıda yer alan bilgi ve tespitler ışığında, mahkeme tarafından HMK nun 325.maddesi gözetilerek iflas ilanlarının yapılarak yargılamaya devam edilmesi gerekmektedir. İş bu nedenle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı

HMK'nın 353-(1).a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile, İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/12/2025 tarihli ve 2023/929 Esas - 2025/1052 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,

2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE

3-Davacı hakkında harç gideri yönünden adli yardım kararı verildiğinden harç alınmasına yer olmadığına,

4-Davacının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,