İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2022/1437 K.2026/73

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin ...TSM ve ...Müdürlüğü binası inşaatı işini sözleşme ile üstlendiğini, davalının ise 30/07/2015 tarihli sözleşme uyarınca alt taşeron sıfatıyla inşaatın tüm mekanik tesisat işlerini anahtar teslim bedel üzerinden yapmayı ve işi 17/11/2015 tarihinde eksiksiz teslim etmeyi taahhüt ettiğini, ancak işin süresinde tamamlanmaması üzerine müvekkil tarafından işverenden 15/02/2016 tarihine kadar süre alındığını, buna rağmen davalının bu ek süre içerisinde de işi bitirmediğini, taraflar arasında mekanik tesisat işleri için KDV hariç 185.000,00 TL bedel üzerinden anlaşıldığını,

dava konusu çek bedeli olan KDV dâhil 51.300,00 TL haricindeki bedelin davalıya ödendiğini, henüz yapılmayan ve yapılacağı iddia edilen işler karşılığında davalı tarafından fatura düzenlenmemiş olmasına rağmen müvekkilin 30/07/2016 vadeli 51.300,00 TL bedelli çeki davalıya verdiğini, müvekkilin 25/05/2016 tarihli ihtarname ile eksik ve yapılmayan işlerin tamamlanmasını, aksi halde işlerin kendisi tarafından yaptırılarak bedelinin davalıya fatura edileceğini bildirdiğini, buna rağmen işin tamamlanmadığını, müvekkilin zorunlu olarak eksik işleri üçüncü kişilere yaptırdığını ve bedellerini ödediğini,

bu durumu tespit ettirmek amacıyla İpsala Asliye Hukuk Mahkemesinden tespit raporu aldırdığını, buna karşın davalının iş karşılığı olmaksızın aldığı çeke dayanarak İstanbul 35. İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, müvekkilin davalıya borçlu olmadığı gibi yapılan ödemeler ve tamamlanan işler nedeniyle alacaklı durumda bulunduğunu ileri sürerek, anılan icra dosyası yönünden borçlu olmadığının tespitine ve kötü niyetli takip nedeniyle davalının %20’den az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, taraflar arasında 30/07/2015 tarihli taşeron sözleşmesi ile ...TSM ve ...Müdürlüğü binası mekanik tesisat işlerinin müvekkili tarafından üstlenildiğini, sözleşme kapsamında tüm mekanik tesisat işlerinin eksiksiz şekilde yapılarak teslim edildiğini, işin tamamlanmasından sonra İl ... yetkililerince düzenlenen 19/04/2016 tarihli Geçici Kabul Tutanağında müvekkilinin yaptığı işlere ilişkin 14 adet eksiklik tespit edildiğini, bu eksikliklerin müvekkili tarafından kısa sürede giderilerek teslim edildiğini,

eksikliklerin tamamlanmasına rağmen taraflar arasında alacak-verecek hususunda uyuşmazlık çıktığından işin eksiksiz teslim edildiğine dair ayrıca bir tutanak düzenlenemediğini, dava konusu çekin de Geçici Kabul Tutanağı tarihinden sonra,

27/04/2016 tarihinde davacı tarafından müvekkiline keşide edilip verildiğini, eğer iş tamamlanmamış olsaydı davacının bu çeki düzenleyip vermesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını ve alacağını geciktirmek ya da ödememek amacıyla kötü niyetle hareket ettiğini, 25/05/2016 tarihli ihtarnamenin müvekkilinin adres değişikliği nedeniyle kendilerine ulaşmadığını, davacının İpsala Asliye Hukuk Mahkemesi’nden aldırdığı tespit raporunun da gerçeği yansıtmadığını ve kabul edilmediğini ileri sürerek,

davanın reddine, borcu haksız şekilde inkâr eden davacının %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda, davacı şirketin ... ... Yapım İşi'ni aldığı, bu çerçevede taraflar arasında 30/07/2015 tarihinde Mekanik Tesisat İşleri Taşeron Sözleşmesi imzalandığı, idarenin geçici kabul tutanağına göre mekanik tesisat işinde 14 kalem eksik iş tespit edildiği, kesin kabul tutanağına göre ise mekanik tesisat işinde 4 kalem eksik iş tespit edildiği, eksik işlerin davacı tarafça tamamlandığı,

eksik işlerin tamamlanması için harcanan bedelin tanık beyanları, hükme esas alınan 27/05/2021 tarihli bilirkişi heyet raporu ve davacı tarafça dava çeke istinaden yapılan 5.000,00-TL ödeme göz önünde bulundurulduğunda davacı tarafın çekten dolayı borçlu değil alacaklı olduğu tespit edildiğinden davanın kabulüne, davalı tarafça eksik işler kendisine bildirildiği ve kendisi tarafından tamamlanmadığı halde alacaklı imiş gibi çeki takibe koymakta kötü niyetle hareket ettiği anlaşıldığından kötü niyet tazminatı ödemesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinafında, yerel mahkemece dava konusu uyuşmazlığın çözümü amacıyla farklı bilirkişi heyetlerinden alınan raporlar arasında açık çelişkiler bulunduğu, 03.06.2020 ve 11.01.2021 tarihli raporlarda davalının davacıdan alacaklı olduğu belirtilmişken, sonradan alınan 27.05.2021 tarihli raporda bu kez davalının borçlu olduğunun kabul edildiği, söz konusu raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmediği gibi tarafların raporlara yönelik ayrıntılı itirazlarının da karşılanmadığı,

özellikle davacı tarafa kesin süre verilmesine rağmen geçici kabul tutanağında belirtilen 14 kalem eksik işin yapıldığına dair geçerli ve yeterli delil sunulmadığı, sunulan faturaların ise geçici kabul tarihinden önceye ait olup eksik işlerle ilgisiz olduğu hâlde bilirkişi raporlarında bu hususların değerlendirilmediği, yerel mahkemenin ise hukuki bir irdeleme yapmaksızın son rapora dayanarak hüküm kurduğu; ayrıca son bilirkişi raporunun, davalıya tebliğ edilmemiş ve tek taraflı düzenlendiği ileri sürülen İpsala Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/48 D.

İş sayılı tespit dosyasına dayanmasının savunma hakkını zedelediği, tanık beyanlarının gerçeği yansıtmadığı ve bu beyanlara yönelik itirazların da dikkate alınmadığı, geçici kabulden sonra davacı tarafından davalıya çek verilmiş olmasının da eksik iş iddiasını hayatın olağan akışına aykırı kıldığı ileri sürülerek, bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler giderilmeden ve usulüne uygun değerlendirme yapılmadan verilen ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle kaldırılması ve davanın reddi talep edilmiştir.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı alt taşerondur.

Davacı, taraflar arasında taşeron sözleşmesi bulunduğunu, davalının üstlendiği mekanik tesisat işlerini süresinde ve eksiksiz tamamlamadığını, eksik işler nedeniyle üçüncü kişilere ödeme yapmak zorunda kaldıklarını, buna rağmen davalının iş karşılığı olmaksızın verilen 51.300,00 TL bedelli çeke dayanarak icra takibi başlattığını ileri sürerek borçlu olmadıklarının tespitini ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiş, davalı, işin eksiksiz tamamlandığını, geçici kabulde tespit edilen eksikliklerin giderildiğini, çekin işin tesliminden sonra verildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, geçici ve kesin kabul tutanakları ile bilirkişi raporuna göre mekanik tesisat işlerinde eksiklikler bulunduğu, bu eksiklerin davacı tarafından tamamlandığı ve yapılan ödemeler dikkate alındığında davacının çek nedeniyle borçlu olmadığı gibi alacaklı konumda bulunduğu, davalının eksik işleri bildiği halde çeki takibe koymakta kötü niyetli davrandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Dosya kapsamına göre dava konusu çekin hakediş bedeline mahsuben verildiği ve geçici kabul eksikliklerinin bulunduğu hususlarının ihtilafsız olduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, bu eksikliklerin kimin tarafından giderildiği noktasında toplanmaktadır. Gerek davacı ile asıl iş sahibi arasında, gerekse davanın tarafları arasında geçici kabul işleminin yapılmış olması karşısında; eksikliklerin, inşaatın davacının fiili hakimiyeti (zilyetliği) altında bulunduğu dönemde giderilmiş olmasına göre bu eksikliklerin davacı tarafından giderildiğinin (fiili karine) kabulü gerekir. Mahkemece dinlenen tanık anlatımları da bu doğrultudadır.

Davalı, bu karinenin aksini yani geçici kabul eksikliklerin kendisi tarafından giderildiğini dosya kapsamındaki sair delillerle ispatlayamamıştır.

Bu yönüyle mahkemenin, eksikliklerin davacı tarafından giderildiğine ilişkin kabulü isabetli olmuştur.Taraflar arasındaki diğer uyuşmazlık ise, eksikliklerin giderilme bedeline ilişkindir.Hükme esas alınan bilirkişi raporlarında, eksikliklerin tamamlanma bedelinin somut ve denetime elverişli bir biçimde belirlenmediği, alacak ve borç tespiti konularında raporlarlar arasında çelişkiler bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, eksikliklerin giderim bedelinin belirlenmesi bakımından gerekirse yeniden keşif yapılarak; tüm bilgi ve belgeler, tarafların iddia ve savunmaları, varsa tespit dosyası ve teknik dokümanlar dikkate alınarak, işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçleri üzerinden, (KDV ve yüklenici kârının rayiçlere dahil olduğu gözetilerek) belirlenmesi ve sonucuna göre çek nedeniyle borçlu olunup ,olunmadığının net biçimde tespit edilmesi gerekir.Bu yönüyle, eksikliklerin giderim bedeline ilişkin yetersiz bilirkişi raporlarına dayanılarak eksik inceleme sonucu hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş,

gerekli inceleme ve araştırma yapılarak sonucuna göre karar verilmek üzere ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.